آیا دونپزیل مورد استفاده برای اختلال شناختی آلزایمر، در بیماران دریافتکننده پرتودرمانی مغز نیز مفید است؟

مجله انکولوژی پزشکی آمریکا پژوهشی منتشر کرده است که بر اساس آن، دونپزیل در بیماران دریافتکننده پرتودرمانی مغز، بهویژه کسانی که آسیب شناختی بیشتری دیدهاند، در برخی عملکردهای شناختی و عملی مانند حافظه، عملکرد حرکتی و مهارت دست سود معناداری داشته است.
میدانیم پرتودرمانی مغز در بخش مهمی از بیماران باعث اختلال عملکرد شناختی میشود. زیرا پرتو بهویژه بر هیپوکامپ، بخش مرتبط با یادگیری، حافظه و خلقوخو، اثر میگذارد. کمتر بودن اختلال حافظه در پرتودرمانیهای محافظ هیپوکامپ نیز این موضوع را تأیید میکند. هرچند پیشرفتهای سالهای اخیر پرتودرمانی مغز با روشهایی مانند پرتودرمانی استریوتاکتیک این عوارض را به حداقل رساندهاند، هنوز میزان آنها ناچیز نیست. از این رو مطالعاتی برای کاهش این عوارض در بیماران انجام میشود. دونپزیل، داروی مورد استفاده برای درمان آلزایمر، نیز از داروهایی است که در این زمینه آزمایش میشود.
پس از مشخص شدن نقش دستگاه کولینرژیک در پیشرفت آلزایمر، داروهای مؤثر بر آنزیم استیلکولین در درمان آلزایمر استفاده شدند و تاکنون موفقترین آنها داروهای موسوم به مهارکننده استیلکولیناستراز بودهاند. دونپزیل هم از داروهای پرمصرف این گروه است. این داروها با جلوگیری از تجزیه آنزیم استیلکولین آزادشده در محیط و افزایش مقدار آن اثر میکنند و به این ترتیب افت شناختی و عملکردی آلزایمر را کند میکنند. آزمایشهای حیوانی نشان دادهاند پرتودرمانی مغز بر دستگاه کولینرژیک مؤثر در فعالیت حرکتی و هیپوکامپ مؤثر در حافظه اثر منفی دارد. بر این اساس تصور شد دونپزیل ممکن است در بیمارانی که پرتودرمانی مغز میگیرند برای عملکردهایی مانند حافظه و فعالیت حرکتی مفید باشد و اخیراً مطالعه مؤثری در این زمینه منتشر شد.
در مطالعه؛ بیماران دریافتکننده پرتودرمانی مغز که 6 ماه پس از پرتودرمانی وارد ارزیابی شدند، به تعداد 198 نفر، به 2 گروه تقسیم شدند. به بخشی از بیماران دونپزیل روزانه و منظم داده شد، در حالی که دیگران این دارو را نگرفتند. پیش از شروع دونپزیل و در 3 ماه و 6 ماه پس از شروع، آزمونهای ارزیابی شناختی و عملی مانند حافظه، زبان، توجه و عملکرد حرکتی انجام شد. در آغاز تفاوت معناداری میان گروهها نبود، اما در گروه دریافتکننده دونپزیل، در پایان 6 ماه، بهویژه در افراد دارای آسیب شناختی بیشتر، برخی عملکردهای شناختی و عملی مانند حافظه، عملکرد حرکتی و مهارت دست بهطور معناداری بهتر بود. همچنین دونپزیل عارضه جدی نداشت و بهخوبی تحمل شد.
در نتیجه؛ دونپزیل همه عملکردهای شناختی را در تمام بیماران دریافتکننده پرتودرمانی مغز بهبود نداده است. اما بهویژه در افراد دارای آسیب شناختی بیشتر، برای برخی عملکردهای شناختی و عملی مانند حافظه، عملکرد حرکتی و مهارت دست سود معناداری داشته است. همچنین از نظر عوارض جانبی بسیار خوب تحمل شده است. این مطالعه برای حفظ کیفیت زندگی بیماران دریافتکننده پرتودرمانی مغز پیشرفتی بسیار مهم است. با این حال باید با پژوهشهای جدید پشتیبانی شود.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.