آیا می‌دانستید مصرف تریاک یک عامل خطر سرطان است؟

شواهدی در حال آشکار شدن است که تریاک ممکن است با چند نوع سرطان ارتباط داشته باشد.

در یک مطالعهٔ هم‌گروهیِ مشاهده‌ای با بیش از 50.000 بیمار، نشان داده شد مصرف منظم تریاک، به‌ویژه خطر سرطانِ مثانه (2.9 برابر)، حنجره (2.5 برابر) و ریه (2.2 برابر) را افزایش می‌دهد. بر پایهٔ این داده‌ها و داده‌های دیگر، آژانس بین‌المللی پژوهش سرطان اکنون تریاک را برای انسان سرطان‌زا یعنی ایجادکنندهٔ سرطان، می‌داند.

تریاک چیست؟

تریاک یا شیرهٔ خشخاش، مادهٔ مخدری است که از جمع‌آوری شیرهٔ شیری‌رنگِ خارج‌شده پس از خراش دادن کپسول گیاه خشخاش به دست می‌آید.

کپسول‌های خشخاش در رسیدگی مناسب خراش داده می‌شوند؛ مایع خارج‌شده لخته می‌شود و با تیغه‌های ویژه برداشته می‌شود. مایع در تماس با هوا قهوه‌ای تیره می‌شود.

این ماده تریاک یا شیرهٔ خشخاش نام دارد. تریاک در ساخت مواد مسکن مخدر مانند مورفین و کدئین استفاده می‌شود. ویژگی سمی دارد و همچنین اعتیادآور است.

این مادهٔ مخدر با بلعیدن، جویدن یا دود کردن مصرف می‌شود. سرخوشی کوتاه‌مدت ایجاد می‌کند، درد را کاهش می‌دهد و با ایجاد کندی ذهنی، گرفتاری‌های روزمره را از یاد می‌برد. اما مدتی پس از این مرحلهٔ سرخوشی، بی‌حالی، تهوع و سردرد آغاز می‌شود. مصرف مقدار زیاد می‌تواند باعث کما و حتی مرگ شود.

تولید تریاک بر اساس قوانین سازمان ملل و جمهوری ترکیه ممنوع است. تولید خشخاش، به‌عنوان محصول اصلی، زیر نظارت دولت قرار دارد.

مطالعهٔ نشان‌دهندهٔ سرطان‌زا بودن تریاک

شواهدی دربارهٔ نقش مواد افیونی در سرطان‌های مختلف در حال آشکار شدن است. این مطالعه، ارتباط مصرف منظم تریاک و بروز سرطان را بررسی کرد.

این پژوهش در یک هم‌گروه جمعیت‌محور از افراد 40-75 ساله، با حضور 50.045 نفر در شمال‌شرق ایران انجام شد. داده‌های جمعیت‌شناختی، تغذیه، شیوهٔ زندگی، مصرف تریاک و مواجهه‌های مختلف، هنگام ثبت‌نام با پرسش‌نامه‌های معتبر جمع‌آوری شدند. نسبت مخاطره برای ارتباط مصرف تریاک با انواع سرطان محاسبه شد.

نتایج

• در پیگیریِ به‌طور میانگین 10 ساله، 1833 شرکت‌کننده به سرطان مبتلا تشخیص داده شدند.
• مصرف تریاک، خطر همهٔ سرطان‌ها را 1.4 برابر افزایش می‌داد (HR 1.40، 95% CI 1.24 - 1.58).
• افزایش خطر سرطان‌های گوارشی (1.3 برابر) و سرطان‌های دستگاه تنفسی (2.3 برابر) دیده شد.
• در سرطان‌های وابسته به محل، مصرف تریاک با سرطان‌های
  • مری (1.4 برابر)،
  • معده (1.4 برابر)،
  • ریه (2.2 برابر)،
  • مثانه (2.9 برابر)،
  • حنجره (2.5 برابر) و
  • لوزالمعده (2.7 برابر) ارتباط داشت.
• بلع تریاک، اما نه دود کردن آن، به‌صورت وابسته به دوز با سرطان مغز (2.2 برابر) و کبد (2.2 برابر) مرتبط بود.

در نتیجه، مصرف‌کنندگانِ تریاک، در اندام‌های مختلف دستگاه تنفسی، گوارشی و ادراری و نیز از نظر سرطان مغز، خطر ابتلای بسیار بالاتری دارند. نتیجهٔ این تحلیل نشان می‌دهد مصرف منظم تریاک و مواد مخدر مشابه ممکن است خطر مجموعه‌ای از سرطان‌ها را افزایش دهد.