عضوی تازه پیدا شد: اینترستیشیوم، اما شاید آن چیزی نباشد که تصور میکنید

بدن انسان بهشدت پیچیده است و تعجبی ندارد همه جزئیات سازنده این پیچیدگی و عملکرد روان آن را ندانیم. پژوهشگران پیوسته سازوکارهای تازه عملکرد ایمنی، سلولها و حرکت عضله را مییابند. اما کشف عضو تازه چیزی است که بسیار کمتر میشنویم.
در مارس 2018 در Scientific Reports مطالعهای منتشر شد که پزشکان در آن ساختاری را شناسایی کردند که فکر میکنند شاید عضوی قبلاً ناشناخته باشد. این ساختار شبکه بافتی سراسر بدن است که دستگاه گوارش، ریهها و هر سرخرگ و سیاهرگ را احاطه میکند. پژوهشگران آن را اینترستیشیوم نامیدند و میگویند باید عضو کشفشده آنها تلقی شود. عضو مستقلبودن آن به پژوهشهای آینده درباره ترکیب و عملکردش بستگی خواهد داشت. افزودن عضو تازه به کتابها به پژوهشهایی بسیار بیشتر از یک مطالعه نیاز دارد. فارغ از بحث «آیا اینترستیشیوم عضو است؟»، ساختار تازهشناختهشده میتواند به درک بهتر آغاز و انتشار بیماری کمک کند.
اینترستیشیوم چیست؟
برخلاف اعضای جامد مانند قلب و کبد، اینترستیشیوم شبکه بافتی احاطهکننده تقریباً همه دستگاههای بدن است. همانطور که پوست ما را از بیرون میپوشاند، این لایه اعضای درون را میپوشاند. اینترستیشیوم ساختار تازهای نیست، بلکه تازه عضو نامیده میشود.
قبلاً تصور میشد اینترستیشیوم فقط لایه بافت همبند است. بافت همبند تازه نیست و مدتهاست آن و کارش را میشناسیم. معمولاً سلول بسیار کمی دارد و بیشتر از غضروفهای مختلف و دیگر الیافساخته شده که ساختاری قوی برای نگهداشتن عضو یا اتصال استخوانها فراهم میکنند.
اما اینترستیشیوم ویژگی متفاوتی با بافت همبند متعارف دارد. با نگاه دقیقتر، پژوهشگران کیسههای مایعدار میان سلولهای پراکنده دیدند که با مجموعه بافتهای محکم اما انعطافپذیر به هم متصلاند.

چرا قبلاً نمیدانستیم؟
وجود این بافتها را میدانستیم، اما فرض میکردیم فقط شبکه همبند است.
طب مدرن ابزارهای گوناگون برای مشاهده درون بدن دارد. MRI و CT اعضا مانند کبد، کیسه صفرا و حتی مغز را دقیق نشان میدهند. با آنژیوگرافی قلبوعروق دارای ماده حاجب و اشعه X، آندوسکوپی و کولونوسکوپی، داخل بعضی اعضا را نیز میبینیم.
پس چگونه از نظر دور ماند؟ برای تشخیص سرطان و دیگر بیماریها، آسیبشناس بافت را بسیار نازک برش و با رنگهای مختلف آماده میکند تا تغییر سلولی بیماری را ببیند. اما در این روند همه مایع از نمونه خارج میشود. در نتیجه زیر میکروسکوپ بافت همبند و اینترستیشیوم یکسان دیده میشوند.
این بار پژوهشگران با روش متفاوت، شبکه کیسههای مایعدارِ متمایزکننده اینترستیشیوم را شناسایی کردند. با آندومیکروسکوپی لیزری کانفوکال، بافت بدون برشهای بسیار نازک دیده شد. لیزر کمتوان بر ناحیه مشخص متمرکز و بافت عمودی و افقی اسکن میشود و بازسازی دیجیتال 3 بعدی آن بخش ایجاد میگردد.
چه چیزی یک عضو را میسازد؟
عضو را چیزی سازمانیافته و خودبسنده با کارکرد مشخص تعریف میکنیم. مقاله درباره انطباق اینترستیشیوم با این تعریف بحث کرده است. برخلاف بافت همبند صرفاً متصل با الیاف، اینترستیشیوم شبکه پروتئینهای فعالِ همکار است.
عملکرد ویژه آن چیست؟ پژوهشگران فکر میکنند نوعی ضربهگیر است؛ شاید مانند ریه و روده کش میآید تا از کشیدگی بیشازحد و پارگی بافت بدن جلوگیری کند.
آیا اینترستیشیوم اکنون رسماً عضو است؟
نه! این نخستین گزارش پیشنهاددهنده تعریف آن بهعنوان عضو است. گروههای پژوهشی بیشتری باید همین را نشان دهند و بپذیرند؛ اگر رخ دهد دستکم چند سال طول میکشد. سال گذشته نیز ساختار مشابه اطراف گوارش به نام مزانتر عضو تازه معرفی شد، اما هنوز رسماً عضو پذیرفته نشده است.
هدف از اعلام یک عضو چیست؟
چنین تعریفی میتواند پژوهش مستقیم و روشنشدن عملکردش را کمک کند. پژوهشگران میگویند ممکن است به درک سازوکارهای هنوز ناشناخته بدن نیز یاری دهد. مثلاً چون این شبکه مایعدار در سراسر بدن گسترده و به هر عضو متصل است، چگونگی حرکت سلولهای سرطانی (متاستاز) ممکن است با پژوهش اینترستیشیوم روشن شود. اگر سازوکار این روند را بفهمیم، شاید متاستاز مسئول % 90 مرگهای سرطان را متوقف یا پیشگیری کنیم.
اینکه محتوای مایع زیاد اینترستیشیوم بر تعادل مایعات اثر دارد یا نه و چگونه در نارسایی قلب، بیماری کلیه و دیگر بیماریهای عفونی به ادم یا تورم کمک میکند، از موضوعات اصلی پژوهشهای آینده است.
درک بهتر این سامانه ممکن است راههای تازه درمان یا پیشگیری این بیماریها را که قبلاً تصور نکردهایم فراهم کند. این مستقل از اعطا یا عدم اعطای جایگاه عضو درست است.
منابع
Structure and Distribution of an Unrecognized Interstitium in Human Tissues.
Scientific Reports, 2018.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.