درمان هدفمند ناامیدکننده شد

در درمان فردی یا به عبارتی هدفمند تا کجا باید رفت و کجا ایستاد؟ مطالعه بسیار مهم SHIVA در Lancet Oncology پاسخ این پرسشها شد. این مطالعه ماه گذشته در کنگره ECC سال 2015 در وین نیز ارائه شد و توجه همه ما را جلب کرد.
میدانیم درمان هدفمند در انواع زیادی تومور استفاده میشود. بهخصوص در درمان سرطان پیشرفته میدانیم تومور پس از درمان تغییر میکند. هر تغییر درمان در واقع زیستشناسی و ویژگی متفاوتی به آن میدهد. پس از مدتی بیمار از نظر عمومی و توان بدنی خوب است و انتظار درمان دارد، اما گزینهها تمام شدهاند. اینجا دو راه هست: جستوجوی تازه، بهویژه با آسیبشناسی مولکولی، و تلاش برای استفاده از داروی تعریفنشده برای تومور خاص فرد؛ یا کمک به ادامه زندگی باقیمانده با رویکردهای آرامکنندهای که بهترین مراقبت حمایتی مینامیم.
در همین نقطه با محبوبیت درمان هدفمند، این منطق برجسته شده که آیا مسیر مؤثر در یک سرطان برای نوع دیگر نیز کار میکند؟ پس از پایان درمانهای برنامهریزیشده، شناسایی همه سازوکارهای سلولی سرطانزا و استفاده از داروی هدفمند موجود متناسب با آن بسیار منطقی به نظر میرسد. اما در علم هر اندیشه منطقی لزوماً درست از آب درنمیآید. این پژوهش با وجود منفی بودن پیام بسیار مهمی داشت.
در مطالعه طی 2012-2014، تعداد 741 بیمار برای 10 داروی هدفمند موجود غربال شدند. بدون توجه به ویژگی یا اندام منشأ تومور، مسیرهای فعالکننده و مناسب درمان هدفمند بررسی شدند. از 741 بیمار، در 195 نفر علاوه بر مسیر ویژه سرطان خود، مسیرهای مناسب درمان هدفمند سرطانهای دیگر یافت شد. بیماران به دو گروه، یکی 99 و دیگری 96 نفره، تقسیم شدند. یک گروه درمان هدفمند گرفت و گروه دیگر به دو بازو تقسیم شد: شیمیدرمانی کلاسیک تکدارویی یا دودارویی به انتخاب پزشک، یا پیگیری بدون درمان.
طبیعتاً با این پیشرفتها و محبوبیت درمان فردی، انتظار میرود بازوی هدفمند بسیار موفق باشد. بسیاری بیماران هزینه درمانهای هدفمندی را که بارها در جهان استفاده و میلیونها دلار صرفشان شده، از جیب میدهند. اما نتیجه تفاوت معناداری میان دو گروه نشان نداد و بسیار ناامیدکننده بود. به بیان دیگر، حتی اگر ببینیم داروی هدفمند یک سرطان برای سرطان دیگری هدف مناسب دارد، ممکن است در عمل نتیجه مشخص نگیریم. پس این مطالعه مهم نشان میدهد انکولوژی و علم آسان نیستند و نمیتوان علم را با راهحل ریاضی عملی یا پیشنهاد پشتمیزی حل کرد.
اما نباید کاملاً ناامید شویم. این مطالعه اهمیت پژوهش بالینی را برجسته کرد و چنین نتایجی حتماً باید راه آن را باز کنند. بیمار با گزینه درمانی پایانیافته باید درمان هدفمند را حتماً در پروتکل پژوهش بالینی دریافت کند. از این طریق با تعیین علمی سود و زیان درمان، میتوان برای آینده فایده ایجاد کرد. نکته مهم دیگر اینکه داروی اثباتنشده را صرفاً چون منطقی به نظر میرسد نباید مصرف کرد.
منابع
Molecularly targeted therapy based on tumour molecular profiling versus conventional therapy for advanced cancer (SHIVA): a multicentre, open-label, proof-of-concept, randomised, controlled phase 2 trial.
Lancet Oncol. 2015 Oct;16(13):1324-34. doi: 10.1016/S1470-2045(15)00188-6.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.