არა! წონის დასაკლები ინექციები ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს არ იწვევს

ბოლო პერიოდში გამოითქმებოდა შეშფოთება ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს რისკის შესახებ GLP-1 რეცეპტორის აგონისტებთან (GLP-1 RA) დაკავშირებით, რომლებიც წონის დასაკლებ ინექციებად არის ცნობილი. თუმცა დღემდე ჩატარებულმა ერთ-ერთმა ყველაზე მასშტაბურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ამ წამლების გამოყენებასა და ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს შორის მნიშვნელოვანი კავშირი არ არსებობს. კვლევა 2025 წლის 8 იანვარს გამოქვეყნდა ჟურნალში Thyroid . ამ სტატიაში კვლევის დეტალებსა და მისი შედეგების მნიშვნელობას განვიხილავთ.

მრავალეროვნული კვლევა 2,6 მილიონი ადამიანის მონაწილეობით

მასშტაბური კვლევა მოიცავდა ექვსი ქვეყნის, მათ შორის კანადის, დანიის, ნორვეგიის, სამხრეთ კორეის, შვედეთისა და ტაივანის, მონაცემებს და 2007-2023 წლებში ჩატარდა.

კვლევაში მონაწილეობდა ტიპი-2 დიაბეტის მქონე 98.147 ადამიანი, რომლებიც GLP-1 RA-ს იღებდნენ, და შესადარებელი ჯგუფის 2.488.303 ადამიანი, რომლებიც დიპეპტიდილპეპტიდაზა 4-ის ინჰიბიტორებს (DPP-4i) იყენებდნენ. უზრუნველყოფილი იყო, რომ ჯგუფებში დიაბეტის სტადიები მსგავსი ყოფილიყო და ამ პრეპარატების მიღება დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს დაწყებულიყო.

შედეგები: ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს რისკი არ იზრდება

დაკვირვების მედიანური ხანგრძლივობა GLP-1 RA-ს მომხმარებელ ჯგუფში 1,8-დან 3,0 წლამდე მერყეობდა, ხოლო DPP-4i-ს მომხმარებელ ჯგუფში — 2,8-დან 6,8 წლამდე. ანალიზით GLP-1 RA-ს მომხმარებელ და DPP-4i-ს მომხმარებელ პაციენტებს შორის ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს რისკის მნიშვნელოვანი განსხვავება არ გამოვლინდა (HR: 0,81; CI: 0,59-1,12). შედეგები კვლევის ყველა ნაწილში თანმიმდევრული იყო.

ქვეჯგუფების ანალიზი

• ასაკის, GLP-1 RA-ს ტიპისა და პრეპარატის ჯამური დოზის მიხედვით სხვადასხვა ქვეჯგუფის ანალიზში ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს რისკის ზრდა არ დაფიქსირებულა.

• GLP-1 RA-ს მომხმარებელ ქალებში რისკი შემცირებული ჩანდა (HR: 0,62), ხოლო მამაკაცებში — ოდნავ მომატებული (HR: 1,32).

• იშვიათი ფორმებისთვის, მაგალითად ფარისებრი ჯირკვლის მედულარული კიბოსთვის, ანალიზი ვერ ჩატარდა, რაც ამავდროულად ამ სიმსივნეების უკიდურეს იშვიათობაზე მიუთითებდა.

რას ნიშნავს შედეგები?

სტატიის მთავარმა ავტორმა, Anton Pottegard-მა, აღნიშნა, რომ კვლევის შედეგები არსებულ შეშფოთებას ამცირებს: „20 წლის შემდეგ მდგომარეობაზე გარანტიას ვერ გავცემთ, მაგრამ ამჟამინდელი მონაცემებით რისკს ვერ ვხედავთ.“

Mayo Clinic-ის Juan Brito-მ და მისმა კოლეგებმა აღნიშნეს, რომ დაკვირვების მოკლე პერიოდი გრძელვადიანი რისკების შესაფასებლად საკმარისი არ არის, თუმცა კვლევა მნიშვნელოვან წვლილს წარმოადგენს. Brito-მ ხაზი გაუსვა, რომ ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს რისკის ზოგიერთი ზრდა შეიძლება დაკავშირებული იყოს ისეთ ფაქტორებთან, რომელთა ზუსტად აღრიცხვაც რთულია, მაგალითად სხეულის მასის ინდექსთან და წონასთან.

კომენტარი

ეს მასშტაბური და გულდასმით ჩატარებული კვლევა მნიშვნელოვან მტკიცებულებას იძლევა, რომ GLP-1 RA პრეპარატებს მოკლევადიან პერიოდში ფარისებრი ჯირკვლის კიბოსთან მნიშვნელოვანი კავშირი არ აქვთ. ეს შედეგები მნიშვნელოვანი დამაიმედებელი ინფორმაციაა ამ წამლების მომხმარებელი დიაბეტიანი პაციენტებისა და წონის კონტროლის მსურველი ადამიანებისთვის. თუმცა არ უნდა დაგვავიწყდეს გრძელვადიანი ეფექტების შესახებ დამატებითი კვლევების მნიშვნელობა.