خیر! آمپول‌های لاغری باعث سرطان تیروئید نمی‌شوند

اخیراً نگرانی‌هایی دربارهٔ خطر سرطان تیروئید در ارتباط با آگونیست‌های گیرندهٔ GLP-1 (GLP-1 RA)، که به‌عنوان آمپول‌های لاغری شناخته می‌شوند، مطرح شده بود. اما یکی از جامع‌ترین پژوهش‌های انجام‌شده تا امروز نشان داده است که میان مصرف این داروها و سرطان تیروئید ارتباط معناداری وجود ندارد. این مطالعه در 8 ژانویهٔ 2025 در مجلهٔ Thyroid منتشر شد. در این نوشته، جزئیات مطالعه و معنای یافته‌های آن را بررسی می‌کنیم.

پژوهشی چندملیتی با 2.6 میلیون نفر

این مطالعهٔ بزرگ در فاصلهٔ سال‌های 2007-2023 انجام شد و داده‌های شش کشور کانادا، دانمارک، نروژ، کرهٔ جنوبی، سوئد و تایوان را در بر گرفت.

این پژوهش شامل 98147 فرد مبتلا به دیابت نوع-2 مصرف‌کنندهٔ GLP-1 RA و 2488303 مصرف‌کنندهٔ مهارکنندهٔ دی‌پپتیدیل پپتیداز 4 (DPP-4i) در گروه مقایسه بود. اطمینان حاصل شد که افراد دو گروه در مراحل مشابه دیابت و زمان‌های مشابه مصرف این داروها را آغاز کرده‌اند.

یافته‌ها: خطر سرطان تیروئید افزایش نمی‌یابد

میانهٔ مدت پیگیری در گروه GLP-1 RA بین 1.8 تا 3.0 سال و در گروه DPP-4i بین 2.8 تا 6.8 سال متغیر بود. تحلیل‌ها تفاوت معناداری در خطر سرطان تیروئید میان بیماران مصرف‌کنندهٔ GLP-1 RA و DPP-4i نشان ندادند (HR: 0.81؛ CI: 0.59-1.12). نتایج در همهٔ مراکز مطالعه سازگار بودند.

تحلیل زیرگروه‌ها

• تحلیل زیرگروه‌های مختلف بر حسب سن، نوع GLP-1 RA و دوز کلی دارو نیز افزایشی در خطر سرطان تیروئید نشان نداد.

• درحالی‌که خطر در زنان مصرف‌کنندهٔ GLP-1 RA کمتر به نظر می‌رسید (HR: 0.62)، در مردان اندکی افزایش ظاهری داشت (HR: 1.32).

• تحلیل انواع نادری مانند سرطان مدولاری تیروئید امکان‌پذیر نبود؛ این موضوع نیز نشان‌دهندهٔ بسیار نادر بودن این سرطان‌ها بود.

نتایج چه معنایی دارند؟

Anton Pottegard، نویسندهٔ اصلی مقاله، گفت یافته‌های مطالعه نگرانی‌های موجود را کاهش داده‌اند: «نمی‌توانیم برای 20 سال بعد تضمین بدهیم، اما در داده‌های فعلی خطری نمی‌بینیم.»

Juan Brito و همکارانش از مایو کلینیک، ضمن اشاره به اینکه مدت کوتاه پیگیری برای ارزیابی خطرهای درازمدت کافی نیست، سهم مهم این مطالعه را یادآور شدند. Brito تأکید کرد که برخی افزایش‌های خطر سرطان تیروئید می‌توانند ناشی از عواملی مانند شاخص تودهٔ بدنی و وزن باشند که ثبت دقیقشان دشوار است.

دیدگاه

این مطالعهٔ بزرگ و دقیق شواهد مهمی ارائه می‌کند که داروهای GLP-1 RA در کوتاه‌مدت ارتباط معناداری با سرطان تیروئید ندارند. این یافته‌ها برای مبتلایان به دیابت مصرف‌کنندهٔ این داروها و افرادی که به‌دنبال کنترل وزن هستند اطمینان‌بخش است. بااین‌حال، نباید اهمیت پژوهش بیشتر دربارهٔ آثار درازمدت را فراموش کرد.