შინაარსზე გადასვლა
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · სამედიცინო ონკოლოგი

პაციენტის ნდობის გავლენა მკურნალობაზე

პაციენტის ნდობის გავლენა მკურნალობაზე

ნდობის შესახებ

სხვისი ნდობა ადამიანისთვის სიცოცხლის „აუცილებელ პირობად“ მიჩნეულ ცნებებს შორის ერთ-ერთი პირველია, განსაკუთრებით საზოგადოებაში ცხოვრებისთვის. საინტერესოა, რომ სანდოობის ერთ-ერთი ძირითადი პირობა სხვების ნდობაა.

ცხოვრებაში ზოგიერთი საკითხის სხვების კონტროლისთვის მინდობის გარეშე ყველაფრის საკუთარი ძალებით უსაფრთხოდ შენარჩუნება შეუძლებელია. ამ დროს, სხვების კეთილგანწყობის ნდობით, თავს ამ ნდობის ბოროტად გამოყენების შესაძლებლობის წინაშე აუცილებლად ვაყენებთ. ამიტომ სხვისი ნდობა თავისთავად დაუცველობასა და სხვაზე დამოკიდებულებას გულისხმობს. ადამიანები ზოგჯერ ნებაყოფლობით, ზოგჯერ კი იძულებით ანდობენ თავს ასეთ ურთიერთობას.

ჩვეულებრივ, ადამიანთაშორისი ნდობა ინსტიტუტების მიმართ ნდობაზე ძლიერია და ადამიანის ზოგად ცხოვრებისეულ არჩევანსა და შეხედულებებზე მეტად მის მიმდინარე გამოცდილებასა და ხასიათს უკავშირდება.

ადამიანთაშორისი ნდობის მოთხოვნები პიროვნების მიხედვით შეიძლება განსხვავდებოდეს და შეგვიძლია 4 განსხვავებული განმარტების გამოყოფა:

  1. პირველი — ნდობის ურთიერთობა, რომელიც სხვისი მომავალი მოქმედებების წინასწარ განჭვრეტას მოიცავს.
  2. მეორე — ნდობის ურთიერთობა, რომელშიც მიმნდობ ადამიანს დადებითი მოლოდინი აქვს, რომ მეორე სასურველ ქცევას გამოავლენს.
  3. მესამე — რისკის შემცველი ნდობის ურთიერთობა, რაც სანდო პირის მოქმედებების ბოროტად გამოყენების წინაშე დაუცველობას გულისხმობს.
  4. ბოლო კი უფრო ძლიერი ნდობის ურთიერთობაა, რომლის დარღვევასაც გაცილებით მძიმე შედეგები აქვს. ასეთი ნდობა უფრო ხშირად ახლო მეგობრებსა და ოჯახში გვხვდება.

ნდობა პაციენტისა და ექიმის ურთიერთობაში

პაციენტისა და ექიმის ურთიერთობაში პაციენტს საკუთარი ჯანმრთელობის პრობლემაზე პასუხისმგებლობის სრულად აღების შეუძლებლობის გამო სჭირდება ისეთი ექიმის ნდობა, რომელთანაც ყოველდღიურ ცხოვრებაში ახლო ურთიერთობა არ აქვს.

პაციენტისა და ექიმის ურთიერთობას ახასიათებს ის, რომ პაციენტს ზოგჯერ ნდობის გარდა სხვა არჩევანი არ აქვს, ხოლო ცოდნა და ძალაუფლება არათანაბრადაა განაწილებული. ზოგჯერ პაციენტის ნდობა „გარანტირებულად“ შეიძლება ჩაითვალოს. გავრცელებული მოსაზრებით, პაციენტის ექიმისადმი ნდობა არის რწმენა, რომ ექიმი მისი სარგებლისთვის მუშაობს. ამ ურთიერთობის სირთულე ზუსტი განმარტების ჩამოყალიბებას ართულებს.

  • პაციენტების სხვადასხვა ჯგუფის შესწავლისას ვხედავთ, რომ ნდობა მრავალი ფაქტორის მიხედვით იცვლება:
  • კვლევების მიხედვით, ქალებს მამაკაცებთან შედარებით ნდობის უფრო ძლიერი განცდა აქვთ.
  • სხვადასხვა კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ ხანდაზმულები ნდობისკენ უფრო მეტად არიან მიდრეკილი.
  • აღმოჩნდა, რომ აფროამერიკელები ამერიკაში თეთრკანიან მოსახლეობასთან შედარებით ექიმებს ნაკლებად ენდობიან, ხოლო ევროპაში ექიმების მიმართ ყველაზე მეტი ნდობის მქონე ეთნიკური ჯგუფი გერმანელები არიან.
  • ბოლოს, აღმოჩნდა დადებითი კავშირი განათლების დონესა და ექიმების მიმართ ნდობას შორის.

პაციენტების ინტერნეტით ჯანმრთელობისა და მკურნალობის შესახებ გაზრდილ ინფორმაციაზე წვდომასა და ექიმების მიმართ ნდობას შორის კავშირის ამსახველი კვლევა ვერ ვიპოვეთ. თუმცა ონკოლოგების აზრით, პაციენტების გაზრდილი ინტერნეტწვდომა მათ ნდობას არ დააზიანებს.

შეიძლება თუ არა პაციენტის ნდობის გაზომვა?

პაციენტის ნდობის თავიდანვე მკაფიო და საყოველთაოდ მიღებული განმარტების არქონა მის გაზომვასაც ართულებს.

არსებული ლიტერატურის მიმოხილვისას ვნახეთ, რომ პაციენტის ნდობის შესახებ კვლევების უმრავლესობაში ნდობა მთავარი საკვლევი თემა არ იყო და მრავალ მათგანში მას კვლევის შედეგებიდან მე-2 დასკვნის სახით ადგენდნენ. ზოგ კვლევაში იგი პაციენტის კითხვაზე „ენდობით თქვენს ექიმს?“ გაცემული „დიახ“ ან „არა“ პასუხებით ფასდებოდა; მხოლოდ მცირე რაოდენობის კვლევაში ხდებოდა ნდობის ხარისხებად შეფასება. ამ კვლევებში გამოიყენებოდა ისეთი პარამეტრები, როგორიცაა პაციენტის კმაყოფილება, მკურნალობის განმავლობაში იმავე ექიმთან დარჩენის სურვილი, მეგობრებისთვის რეკომენდაციის მიცემა და სხვა ექიმის მეორე აზრის საჭიროების არქონა.

პაციენტების ნდობაზე მოქმედი ფაქტორები

  • ტექნოლოგიური კომპეტენცია ერთ-ერთი ასეთი ფაქტორია. ექიმები, რომლებიც პაციენტებს ახალი დიაგნოსტიკის, მკურნალობისა და კვლევების შესახებ ინფორმაციას აწვდიან, მათ თვალში უფრო სანდო არიან, ხოლო ამ მხრივ ნაკლებად კომპეტენტური ექიმების მიმართ ნდობა მცირდება.
  • ქირურგიულ სფეროებში მომუშავე ექიმებისთვის დადგინდა კავშირი ოპერაციის შემდგომ გართულებებსა და პაციენტების უნდობლობას შორის.
  • სხვა კვლევამ აჩვენა, რომ ცუდი პროგნოზის (დაავადების მიმდინარეობის) შესახებ გულწრფელი და მკაფიო საუბარი პაციენტთან ნდობის შექმნისა და შენარჩუნებისთვის მნიშვნელოვანია.
  • ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში ექიმების პაციენტზე ორიენტირებული მიდგომა ნდობას ზრდიდა.

ასეთ ქცევებს მიეკუთვნება პაციენტის გულწრფელად მოსმენა, მისი ნათქვამის მიმართ მოთმინება, გულწრფელი შეშფოთების გამოხატვა და მისთვის ზრუნვის ჩვენება.

რას იძლევა ნდობა?

პაციენტებმაც და ექიმებმაც აღნიშნეს, რომ ურთიერთნდობა პროგნოზის (დაავადების მიმდინარეობის) შესახებ კომუნიკაციის წინაპირობაა და მას ამარტივებს.

ხანდაზმულ პაციენტებში ჩატარებულ კვლევაში ექიმის მიმართ მეტი ნდობის მქონეები მკურნალობისას უფრო კმაყოფილი იყვნენ, ვიდრე ნაკლები ნდობის მქონენი. მიუხედავად კვლევისა, რომელიც აჩვენებს, რომ კიბოს მქონე პაციენტების ექიმებისადმი ნდობა დამოუკიდებელი წყაროებიდან მიღებული ინფორმაციის ექიმთან განხილვის ალბათობას ზრდის, არსებობს საპირისპირო შედეგის მქონე კვლევებიც. აღმოჩნდა, რომ ექიმის მიმართ მეტი ნდობის მქონე პაციენტები ცუდი ამბის მიღებისას მას მეტ კითხვას უსვამდნენ.

ნდობა, როგორც გადაწყვეტილების მიღების ხელშემწყობი ფაქტორი

პაციენტები ექიმებთან შექმნილ ნდობის ურთიერთობას გადაწყვეტილების მიღების ხელშემწყობ ფაქტორად მიიჩნევენ. მათი თქმით, ექიმის ნდობა მისგან მიღებული მკურნალობის გადაწყვეტილებებისა და რჩევების შესრულებას ახალისებს.

მიმნდობი პაციენტები ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებებზე პასუხისმგებლობას ექიმებს უფრო თავისუფლად აბარებენ.

სხვადასხვა კვლევის შედეგებს შორისაა ისიც, რომ სოფლის მცხოვრები დაბალი შემოსავლის მქონე პაციენტები მკურნალობასთან დაკავშირებულ რეკომენდაციებში ექიმებს სრულად ენდობიან.

ექიმებისადმი ასეთი ნდობა პაციენტებს მკურნალობისას უფრო პასიურ როლს აძლევს. ზოგი ექიმი პაციენტის უფრო პასიურ როლს მკურნალობისთვის სასარგებლოდ მიიჩნევს, თუმცა ამ საკითხზე ექიმების შეხედულებები ფართოდ განსხვავდება.

დასკვნა

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, კვლევების ნაწილი ნდობას მთავარ საკვლევ საკითხად არ განიხილავს, ნაწილი კი მხოლოდ თეორიულ ხედვას გვთავაზობს. ძალიან ცოტა კვლევა განიხილავს საკითხს დეტალურად. არსებული კვლევებით თუ ვიმსჯელებთ, მართებული იქნება თქმა, რომ ნდობა საკმარისად შესწავლილი არ არის და შემდგომი კვლევები გვჭირდება. მიუხედავად ამისა, არსებული შედეგების გათვალისწინებით, ჩვენ, ექიმები, ვალდებული ვართ საკუთარი წვლილი შევიტანოთ და პაციენტებს ისეთი გარემო შევუქმნათ, სადაც ნდობას შეძლებენ.

წყაროები

Hall MA, Zheng B, Dugan E, Camacho F, Kidd KE, Mishra A, Balkrishnan R. Measuring patients' trust in their primary care providers. Med Care Res Rev. 2002 Sep;59(3):293-318. doi: 10.1177/1077558702059003004. Erratum in: Med Care Res Rev. 2003 Mar;60(1):118. PMID: 12205830.

ვიზიტის მოთხოვნა

DROZDOGAN-ის ხელოვნური ინტელექტი

ერთად განვიხილოთ ეს სტატია

დასვით კითხვები სტატიის შესახებ და წაიკითხეთ პასუხები ჩვენი საიტის გამოქვეყნებულ წყაროებთან ერთად.

DROZDOGAN-ის ხელოვნური ინტელექტი

Drozdogan-ის ასისტენტი

პაციენტის ნდობის გავლენა მკურნალობაზე

დასვით კითხვები სტატიის შესახებ და წაიკითხეთ პასუხები ჩვენი საიტის გამოქვეყნებულ წყაროებთან ერთად.

საუბრისა და კონფიდენციალურობის შესახებ ინფორმაცია

ამ საუბარში პასუხობს Drozdogan-ის ასისტენტი. საიტის უფლებამოსილმა ადმინისტრატორებმა შესაძლოა იგი ხარისხის შესამოწმებლად განიხილონ. არ გააზიაროთ პირადი ინფორმაცია.

პასუხები მზადდება OpenAI-ის ინფრასტრუქტურით. კითხვებსა და პასუხებს ამუშავებს ეს სერვისი; საუბრის ჩანაწერები ინახება ჩვენს საიტზე. არ გააზიაროთ საიდენტიფიკაციო, საკონტაქტო ან პირადი ჯანმრთელობის ინფორმაცია.

0 / 1000

მხოლოდ საინფორმაციოდ; არ იძლევა პირად დიაგნოზს ან მკურნალობის რჩევას.

დაკავშირებული სტატიები

გაეცანით სხვა სტატიებს ამ თემაზე.

იყავით ინფორმირებული

მიიღეთ ახალი სტატიები და სამეცნიერო სიახლეები ელფოსტით.

Google Analytics საჯარო გვერდებზე ამ ფანჯრისგან დამოუკიდებლად მუშაობს და შეიძლება ანალიტიკური ქუქიები გამოიყენოს. აქ გაკეთებული არჩევანი მხოლოდ გარე სერვისებს მართავს.