შეიძლება თუ არა წითელას ვირუსი იმედის სხივი იყოს მკურნალობაზე არამპასუხებელ მრავლობითი მიელომის მქონე პაციენტებისთვის?

მაისში Mayo Clinic-ის ჟურნალში გამოქვეყნებული ექსპერიმენტული კვლევის შედეგების მიხედვით, დაავადების რეციდივისა და სხვა მკურნალობის მიმართ რეზისტენტობის მქონე მრავლობითი მიელომის მქონე ორ ქალ პაციენტში გამოყენებულმა წითელას ვირუსმა დაავადების მიმდინარეობაზე დადებითი პასუხი გამოიწვია.

მრავლობითი მიელომა ძვლის ტვინის კიბოა, რომლის განკურნებაც შეუძლებელია. მაისში Mayo Clinic-ის ჟურნალში გამოქვეყნებული ექსპერიმენტული კვლევის შედეგები საკმაოდ იმედისმომცემად შეფასდა. მკვლევარებმა განაცხადეს, რომ მრავლობითი მიელომის მქონე ერთმა ქალმა პაციენტმა, რომელსაც მკურნალობის ყველა ვარიანტი ამოეწურა, მხოლოდ წითელას ვირუსის მაღალი ერთჯერადი დოზის მიღების შემდეგ, 6 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში დაავადების რაიმე ნიშნის გარეშე განაგრძო ცხოვრება.

სხვა უჯრედებისთვის ზიანის მიყენების თავიდან ასაცილებლად მოდიფიცირებული წითელას ვირუსის ერთჯერადი დოზა ორ პაციენტს ინტრავენურად გაუკეთდა, კიბოს უჯრედებად ქცეული პლაზმური (მიელომის) უჯრედების გასანადგურებლად. კვლევაში მონაწილეობდნენ პაციენტები, რომლებსაც მანამდე კიბოს მრავალჯერადი რეციდივი ჰქონდათ და სხვა მკურნალობაზე პასუხი არ ჰქონდათ. Mayo Clinic-ში კვლევის ჩამტარებელი მეცნიერების ხაზგასმით, ორივე პაციენტმა მკურნალობაზე პასუხი აჩვენა; შემცირდა როგორც ძვლის ტვინში კიბოს ქსოვილის რაოდენობა, ისე მიელომის ცილების დონე. უფრო მეტიც, 49 წლის ერთ-ერთი ქალი პაციენტი მკურნალობაზე სრულ პასუხს ავლენს და 6 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში დაავადების რაიმე ნიშანი არ გამოუვლენია.

მტკიცებულება იმისა, რომ ვირიოთერაპია გავრცელებული (მეტასტაზური) კიბოს მკურნალობაში ეფექტურია!

კიბოს დროს ვირიოთერაპიის გამოყენების პირველი მცდელობები 1950-იან წლებამდე მიდის. ამ ტიპის მკურნალობა, რომლის დროსაც ონკოლიზური ვირუსები (გაციების, ჰერპესისა და ყვავილის ვირუსები) გამოიყენება, ასიათასობით პაციენტზე ტარდება. თუმცა ეს კვლევა პირველი კვლევაა, რომელიც მეტასტაზური კიბოს დროს სისტემური ონკოლიზური ვირიოთერაპიის ეფექტურობის შესაფასებლად ჩატარდა.

მიელომა კიბოს შედარებით იშვიათი სახეობაა, რომელიც პლაზმური უჯრედებიდან ვითარდება; პლაზმური უჯრედები ძვლის ტვინში წარმოქმნილი სისხლის უჯრედების ერთ-ერთი სახეობაა. მიელომა შეიძლება წარმოიშვას სხეულის ნებისმიერ ადგილას მდებარე ძვლის ტვინიდან, მათ შორის ხერხემალში, ნეკნებსა და მენჯის ძვალში. მას მრავლობითი მიელომა იმიტომ ეწოდება, რომ იგი ერთზე მეტ უბანში ვითარდება.

ამ დაავადებამ, რომელსაც ძვალსა და რბილ ქსოვილში სიმსივნის წარმოქმნაც შეუძლია, უმეტესად შეიძლება უპასუხოს იმუნური სისტემის გამააქტიურებელ პრეპარატებს, თუმცა საბოლოოდ იგი იმუნურ სისტემას სძლევს და მისი სრულად განკურნება იშვიათად არის შესაძლებელი.

წითელა ბავშვთა ასაკის დაავადებაა, რომელსაც ვირუსი იწვევს. წითელას საწინააღმდეგოდ შემუშავებული ვაქცინის წყალობით, ახლა უკვე შესაძლებელია დაავადებისგან სრული დაცვა. მიუხედავად იმისა, რომ ვაქცინაციის პროგრამის სათანადოდ განხორციელების მქონე ქვეყნებში ის თითქმის აღარ გვხვდება, მსოფლიოში ყოველწლიურად დაახლოებით ასი ათასი ბავშვი კვლავ წითელასთან დაკავშირებული მიზეზებით იღუპება.

მოდიფიცირებული წითელას ვირუსის შესაძლო ყველაზე მაღალი დოზით პირველი გამოყენება

კვლევაში მონაწილე მრავლობითი მიელომის ეს ორი პაციენტი შეირჩა იმ ადამიანებს შორის, რომლებსაც მანამდე წითელას შეზღუდული ზემოქმედება ჰქონდათ მიღებული და, შესაბამისად, მათ იმუნურ სისტემაში წითელას ვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულების დიდი რაოდენობა არ იყო. პაციენტებს ასევე გამოყენებული ჰქონდათ სხვა ონკოლოგიური მკურნალობის ვარიანტები.

მექანიზმის მარტივი სიტყვებით ახსნის შემთხვევაში: მოდიფიცირებული წითელას ვირუსი კიბოს უჯრედებში შედის და უჯრედების გასკდომას იწვევს. გარდა ამისა, ეს მკურნალობა სხვა მექანიზმებსაც ააქტიურებს, რის შედეგადაც მომავალში მიელომის უჯრედებს იმუნური სისტემა უფრო ეფექტურად ამოიცნობს.

კვლევითმა ჯგუფმა ასევე დაიწყო ვირუსის ზემოქმედების გამოცდა თავისა და კისრის, თავის ტვინისა და საკვერცხეების კიბოებზე, აგრეთვე მეზოთელიომაზე. ამასთანავე, მიმდინარეობს სხვა ვირუსების კვლევა და მოდიფიცირება, რომლებსაც კიბოს უჯრედების განადგურება შეუძლიათ.

როგორც ჩანს, იმ იდეის მომწიფებას, რომ კიბოს მკურნალობაში ვირუსები იქნას გამოყენებული, რომლის საფუძველიც 1950-იან წლებს უკავშირდება, ასევე სამეცნიერო კვლევად გარდაქმნისთვის შესაბამისი გარემოსა და ცოდნის დაგროვებას, შესაძლოა წლები დასჭირდეს. ყოველი სიტყვის გაძლიერებისა და აღსრულების თავისი დრო არსებობს. იმედი მაქვს, რომ ამ კვლევასთან დაკავშირებით, რომლის ეფექტიც ჯერ არ არის დადასტურებული, რადგან ის ექსპერიმენტულ ეტაპზე იმყოფება, მეცნიერები მუშაობას შეუჩერებლად გააგრძელებენ და უახლოეს მომავალში განკურნების გზები მოიძებნება მრავალი იმ დაავადებისთვის, რომლებიც დღეს განუკურნებლად ითვლება.