آیا ویروس سرخک می‌تواند پرتوی امیدی برای بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما که به درمان پاسخ نمی‌دهند باشد؟

بر اساس نتیجه یک مطالعه تجربی که در ماه مه در مجله کلینیک مایو منتشر شد، استفاده از ویروس سرخک در دو بیمار زن مبتلا به مولتیپل میلوما که بیماری‌شان عود کرده و به درمان‌های دیگر مقاوم بود، پاسخ مثبتی در روند بیماری ایجاد کرده است.

مولتیپل میلوما نوعی سرطان مغز استخوان است که درمان آن ممکن نیست. نتایج یک مطالعه تجربی که در ماه مه در مجله کلینیک مایو منتشر شد، بسیار امیدبخش ارزیابی شده است. پژوهشگران اعلام کرده‌اند که یک بیمار زن مبتلا به مولتیپل میلوما که همه گزینه‌های درمانی خود را از دست داده بود، تنها با دریافت یک دوز بالای ویروس سرخک، بیش از 6 ماه بدون هیچ نشانه‌ای از بیماری به زندگی خود ادامه داده است.

یک دوز ویروس سرخک بازمهندسی‌شده، که برای آسیب نزدن به سلول‌های دیگر طراحی شده بود، با هدف از بین بردن سلول‌های پلاسما (میلوما) سرطانی، به‌صورت وریدی به دو بیمار تزریق شد. شرکت‌کنندگان این پژوهش بیمارانی بودند که سرطانشان پیش‌تر چندین بار عود کرده و به درمان‌های دیگر پاسخ نداده بود. به گفته دانشمندانی که این پژوهش را در کلینیک مایو انجام داده‌اند، هر دو بیمار به درمان پاسخ داده‌اند؛ هم میزان بافت سرطانی در مغز استخوان و هم سطح پروتئین‌های میلوما کاهش یافته است. افزون بر این، یکی از این بیماران زن که 49 سال دارد، بیش از 6 ماه است که بدون نشان دادن هیچ نشانه‌ای از بیماری، پاسخ کامل به درمان دارد.

شواهدی از مؤثر بودن ویروس‌درمانی در درمان سرطان منتشرشده (متاستاتیک)!

نخستین تلاش‌ها برای استفاده از ویروس‌درمانی در سرطان، به دهه 1950 بازمی‌گردد. این نوع درمان‌ها با استفاده از ویروس‌های انکولیتیک (ویروس‌های سرماخوردگی، هرپس و آبله) برای صدها هزار بیمار انجام شده‌اند. بااین‌حال، این مطالعه نخستین پژوهشی است که برای ارزیابی اثربخشی ویروس‌درمانی انکولیتیک سیستمیک در سرطان متاستاتیک انجام شده است.

میلوما نوعی نسبتاً نادر از سرطان است که از سلول‌های پلاسما، نوعی سلول خونی تولیدشده در مغز استخوان، ایجاد می‌شود. میلوما می‌تواند از مغز استخوان هر بخشی از بدن، مانند ستون فقرات، دنده‌ها و استخوان لگن، منشأ بگیرد. دلیل نام‌گذاری آن به مولتیپل میلوما این است که در چندین ناحیه ایجاد می‌شود.

این بیماری که می‌تواند باعث تشکیل تومور در استخوان و بافت نرم نیز شود، معمولاً به داروهایی که سیستم ایمنی را تحریک می‌کنند پاسخ می‌دهد، اما در نهایت بر سیستم ایمنی غلبه می‌کند و به‌ندرت به‌طور کامل قابل درمان است.

سرخک یک بیماری دوران کودکی است که یک ویروس باعث آن می‌شود. به لطف واکسنی که برای سرخک تولید شده است، اکنون می‌توان به‌طور کامل از این بیماری پیشگیری کرد. با اینکه سرخک در کشورهایی که برنامه واکسیناسیون در آن‌ها به‌خوبی اجرا می‌شود تقریباً دیده نمی‌شود، همچنان سالانه نزدیک به صد هزار کودک در سراسر جهان بر اثر سرخک جان خود را از دست می‌دهند.

نخستین استفاده از ویروس سرخک بازمهندسی‌شده با بالاترین دوز ممکن

این دو بیمار مبتلا به مولتیپل میلوما که در پژوهش شرکت کردند، از میان افرادی انتخاب شده بودند که پیش‌تر به‌طور محدود در معرض سرخک قرار گرفته بودند و بنابراین، سیستم ایمنی آن‌ها مقدار زیادی پادتن علیه ویروس سرخک نداشت. بیماران همچنین از سایر گزینه‌های درمانی سرطان استفاده کرده بودند.

اگر بخواهیم این سازوکار را با اصطلاحات ساده توضیح دهیم، ویروس سرخک بازمهندسی‌شده وارد سلول‌های سرطانی می‌شود و باعث ترکیدن آن‌ها می‌گردد. افزون بر این، این درمان با تحریک سازوکارهای دیگر، موجب می‌شود سلول‌های میلوما در آینده با اثربخشی بیشتری توسط سیستم ایمنی شناسایی شوند.

گروه پژوهش همچنین آزمایش تأثیر ویروس بر سرطان‌های سر و گردن، مغز، تخمدان و مزوتلیوما را آغاز کرده است. علاوه بر این، ویروس‌های دیگری که می‌توانند سلول‌های سرطانی را از بین ببرند نیز در حال بررسی و بازمهندسی هستند.

همان‌طور که مشاهده می‌شود، شکل‌گیری بستر مناسب و دانش لازم برای بلوغ ایده استفاده از ویروس‌ها در درمان سرطان، که ریشه آن به دهه 1950 بازمی‌گردد، و تبدیل شدن آن به یک پژوهش علمی ممکن است سال‌ها طول بکشد. هر سخنی زمانی برای قوت گرفتن و تحقق یافتن دارد. امیدوارم دانشمندانی که درباره این پژوهش، که به دلیل تجربی بودن هنوز اثربخشی آن ثابت نشده است، کار می‌کنند، بدون کاهش سرعت به تحقیقات خود ادامه دهند و در آینده نزدیک، برای بسیاری از بیماری‌هایی که اکنون درمان‌ناپذیر خوانده می‌شوند، راه‌حل‌هایی پیدا شود.