თავისა და კისრის კიბოების პრევენციისთვის HPV ვაქცინამ FDA-ის დამტკიცება მიიღო

12 ივნისს 2020 წელს აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) თავისა და კისრის კიბოების პრევენციისთვის ცხრავალენტიანი HPV ვაქცინა Gardasil-9 დაამტკიცა.

1900-იანი წლების ბოლოს მკვლევრებმა HPV-ისა და თავისა და კისრის კიბოების კავშირი დაადგინეს.

დადგენილი იყო, რომ HPV-სთან დაკავშირებულ კიბოებს განსხვავებული ბიოლოგია და დაავადების მოდელი, აგრეთვე უკეთესი მიმდინარეობა ახასიათებდა. ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ თავისა და კისრის კიბოების %25 და ოროფარინგული (პირის ღრუსა და ხახის) კიბოების %60 HPV-ით არის გამოწვეული.

HPV-სა და კიბოს კავშირი

ადამიანის პაპილომავირუსი (HPV) ცვლის უჯრედების დაყოფის მაკონტროლებელ მექანიზმებს და უჯრედების ჭარბ გამრავლებას იწვევს. ცნობილია HPV-ის დაახლოებით 200 ტიპი, რომელთაგან დაახლოებით 40 ადამიანებში ინფექციას იწვევს. ადამიანების ინფიცირების გამომწვევი HPV-ის ზოგი ქვეტიპი ასოცირებულია თავისა და კისრის, საშოსა და ვულვის, პენისის, ანუსის, საშვილოსნოს ყელისა და სწორი ნაწლავის კიბოებთან. კარგი ამბავი ისაა, რომ მრავალი ადამიანი ყოველგვარი სიმპტომისა თუ ნიშნის გარეშე, იმუნური სისტემის დახმარებით ახერხებს ორგანიზმიდან ვირუსის მოცილებას.

ჩატარებულმა კვლევებმა HPV ვაქცინის მიმღებ პირებში HPV-სთან დაკავშირებული კიბოს განვითარების ნაკლები რისკი აჩვენა. თუმცა უნდა გვახსოვდეს, რომ HPV ვაქცინა ორგანიზმიდან ვირუსის მოცილებისა და მკურნალობისთვის ეფექტიანი არ არის; იგი ეფექტიანია HPV-ისგან დასაცავად. მიზანია HPV-ის ქვეტიპების წინააღმდეგ იმუნური პასუხის ჩამოყალიბება და მომავალში შესაძლო ინფექციებისგან დაცვა. 2006 წელს Gardasil-ის სახელით გაყიდვაში გამოსული, ჩვენს ქვეყანაშიც ხელმისაწვდომი HPV ვაქცინა ვირუსის 4 ქვეტიპისგან იცავს: 6, 11, 16 და 18. აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) HPV-ის 5 ახალი ტიპისგანაც (31, 33, 45, 52 და 58) დასაცავად დაამტკიცა ახალი ვაქცინა Gardasil 9. ვაქცინაციის ასაკი იმუნური პასუხისთვის მნიშვნელოვანია. ამიტომ საუკეთესო ასაკად 11-12 წელი სახელდება და ხაზგასმულია, რომ HPV ვაქცინაცია პირველ სქესობრივ კონტაქტამდე უკიდურესად მნიშვნელოვანია. ვაქცინით ყველაზე გავრცელებული 4 HPV ტიპის წინააღმდეგ %100 დაცვითი ეფექტის მიღწევა შესაძლებელია.

FDA-ის დამტკიცება HPV ვაქცინისთვის თავისა და კისრის კიბოების პრევენციაში

FDA-მ Gardasil-9-ის გამოყენების ფარგლები გააფართოვა და მიუთითებს მის გამოყენებაზე HPV-ის 16, 18, 31, 33, 45, 52 და 58 ქვეტიპებით გამოწვეული ოროფარინგული და თავისა და კისრის კიბოების პრევენციისთვის. ეს სიახლე დამტკიცდა FDA-ის დაჩქარებული დამტკიცების პროგრამის ფარგლებში, HPV-სთან დაკავშირებული ანოგენიტალური დაავადებების პრევენციაში ვაქცინის ეფექტიანობაზე დაყრდნობითაც. აღსანიშნავია, რომ ვაქცინაციით კიბოსგან დაცვის ჩამონათვალში თავისა და კისრის კიბოები არ იყო შეტანილი. აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) მონაცემებით, ოროფარინგული (პირისა და ხახის) კიბოები HPV-ის მიერ გამოწვეული ყველაზე ხშირი კიბოს ტიპია და საშვილოსნოს ყელის კიბოსაც კი აღემატება.

- დაკავშირებული თემა: თავისა და კისრის კიბოებისა და HPV-ის კავშირი (დეტალურად)

ბოლო კვლევებიდან გამომდინარე, ქვეყნების მიერ HPV ვაქცინაციის პოლიტიკის აღიარება მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მრავალი ისეთი კიბოს პრევენციაში, რომელთა უგულებელყოფაც არ შეიძლება.