Akupunktur döş xərçəngində limfödemi azalda bilər

Cancer jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə görə, akupunktur döş xərçənginə bağlı qoltuqaltı əməliyyatı nəticəsində yaranan limfödemin azaldılmasında effektiv və təhlükəsiz alternativ ola bilər.

Erkən mərhələli döş xərçəngində xəstəliyin qoltuqaltı limfa düyünlərinə yayılıb-yayılmadığını müəyyənləşdirmək mərhələləndirmə prosesində mühüm rol oynayır. Xərçəngin yayılmasının ilk müşahidə ediləcəyi limfa düyünləri sentinel düyünlər olduğu üçün bu müəyyənləşdirmədə tez-tez istifadə olunan üsul sentinel limfa düyünü biopsiyasıdır. Xərçəngin sentinel limfa düyünlərinə yayıldığı müəyyən edilərsə, xəstə daha geniş qoltuqaltı limfa düyünü əməliyyatı keçirəcək. Bu əməliyyatın ən çox rast gəlinən yan təsiri qollarda yaranan limfödemdir. Başqa sözlə, limfa mayesinin qolda toplanması nəticəsində yaranan şişkinlikdir.

Limfödem əməliyyatdan dərhal sonra yarana bildiyi kimi, həftələr, aylar, hətta illər sonra da meydana çıxa bilər. Döş xərçəngi keçirib sağalan xəstələrin təxminən %30’u-i limfödemdən təsirlənir. Bu vəziyyət xəstədə narahatlıq yarada, ağrıya səbəb ola, hətta onu əmək qabiliyyətindən məhrum edə bilər. Limfödemin müalicəsi üçün həkim nəzarəti altında müxtəlif üsullardan istifadə olunur və yaranan narahatedici təsirləri aradan qaldırmaq üçün müxtəlif strategiyalar tətbiq edilir. Lakin bu strategiyalar bahalı və davamlı müdaxilə tələb edən tətbiqlər ola bilər.

Tamamlayıcı müalicə seçimlərini müəyyənləşdirmək üçün böyük səy göstərən tədqiqatçılar, döş xərçənginə bağlı qoltuqaltı əməliyyatı nəticəsində 6 aydan 5 ilə qədər limfödemi olan 33 xəstənin iştirak etdiyi pilot tədqiqat aparmışlar. 2 cm və ya daha çox limfödemi olan iştirakçı xəstələrə 4 həftə ərzində həftədə iki dəfə akupunktur müalicəsi tətbiq edilmişdir. Qol müalicədən əvvəl və sonra ölçülərək məlumatlar qeydə alınmışdır. 4 həftəlik müalicə müddətindən sonra iştirakçılar 6 ay ərzində müşahidə edilmiş, şikayətlər və xəstənin özü tərəfindən bildirilən limfödem vəziyyəti müəyyənləşdirilmişdir.

Aparılan tədqiqatın nəticəsində 11 xəstənin qolunda yaranan limfödem ölçülərək %30 və ya daha çox azalma olduğu görülmüş, 18 xəstədə bu göstərici %20-dən yüksək müəyyən edilmişdir. Dairəvi şəkildə ölçüldükdə qolda meydana gələn ümumi azalma 0.90 cm olaraq qeydə alınmışdır. İştirakçı xəstələrin əksəriyyəti (%76) bütün səkkiz müalicəni almış, %21-i bir müalicəni, bir xəstə isə iki müalicəni buraxmışdır.

Tətbiq olunan müalicədən sonra infeksiya və ya hər hansı digər ciddi yan təsirlə qarşılaşılmamışdır. Müalicə müddətində 33 iştirakçı xəstənin 14-ündə yüngül yerli göyərmə və ya ağrı/iynələnmə kimi kiçik şikayətlər qeydə alınmışdır.

Tədqiqatçılar akupunktur tətbiqinin döş xərçənginə bağlı yaranan limfödem üzərində effektiv və təhlükəsiz ola biləcəyi qənaətinə gəlmişlər. Bununla bağlı tədqiqatlar davam etsə də, akupunktur başqa seçimi olmayan xəstələr üçün limfödemi azalda bilən tamamlayıcı üsul kimi nəzərdən keçirilə bilər.

Lakin döş xərçəngində yan təsir kimi qarşımıza çıxan limfödemin qarşısının alınmasında ən vacib məqamlardan biri cərrahi əməliyyatdan sonrakı erkən dövrdə tədbir görülməsidir. Beləliklə, sonradan yaranan narahatedici yan təsirlər üçün alternativ axtarmaq zərurəti olmayacaq. Döş xərçəngində müalicədən əvvəl limfödemin qarşısını almaq üçün görüləcək tədbirlər həkiminiz tərəfindən müəyyən ediləcək və müalicənizdə uğurlu nəticələr əldə olunmasını təmin edəcək.