Hər üç xərçəng xəstəsindən ikisi düzgün, təhlükəsiz və iqtisadi cəhətdən əlçatan cərrahi müalicəyə çata bilmir

Keçən həftə Vyanada keçirilən Avropa Xərçəng Konqresinin diqqət çəkən təqdimatlarından biri “xərçəng cərrahiyyəsi” haqqında idi. Konqresdə cərrahiyyənin qlobal qiymətləndirildiyi hesabat təqdim olundu. Hesabata görə dünya üzrə 2015-ci ildə xərçəng diaqnozu alan 15 milyon şəxsin %80-dən çoxunun cərrahiyyəyə ehtiyacı var, lakin bu şəxslərin dörddə birindən azı düzgün, təhlükəsiz və iqtisadi cəhətdən əlçatan cərrahiyyəyə çatmaq imkanına malikdir.
Lancet Onkologiya Komissiyasının hesabatında aşağı gəlirli ölkələrdə yaşayanların %95-nin ən sadə xərçəng əməliyyatı imkanlarına belə çata bilmədiyi vurğulanır. Xərçəng cərrahiyyəsinə çıxışdakı bu çətinliyə baxmayaraq, beynəlxalq ictimaiyyət cərrahi yardımı qlobal xərçəngə nəzarətin mühüm hissəsi saymır.
Aşağı və orta gəlirli ölkələrdə artan səhiyyə xərcləri iqtisadiyyatı çətinləşdirir və səhiyyə xərclərinə ayırdıqları pay hər gün azalır. Buna görə aşağı və orta gəlirli ölkələr sağlam işləyən milli xərçəng planı yarada bilmir və ya mövcud planları fəal işləmir. Daha da ötəsi, milli xərçənglə mübarizə planı olan ölkələrin yalnız %10-da keyfiyyətli xərçəng cərrahiyyəsinə aparacaq hədəflər var.
Əsas xərçəng cərrahiyyəsi və keyfiyyətli xərçəng qulluğu imkanlarına çata bilməmək yalnız aşağı gəlirli ölkələrin problemi deyil. Bir çox Avropa ölkəsi vətəndaşının da yüksək keyfiyyətli xərçəng cərrahiyyəsinə çatmaq imkanına malik olmadığı son illərdəki statistik tədqiqatlarda göstərilmişdir.
Cərrahiyyə xərçəng müalicəsi və nəzarətinin əsas dayaqlarından biridir, xərçəng sahəsində cərrahi prosedurların sayı 300-dən çoxdur. Xərçəng müalicəsi üçün cərrahi xidmətlərə təcili sərmayə yatırılmazsa, əməliyyatla müalicə edilə biləcək xərçənglərin səbəb olacağı qlobal iqtisadi itkinin 2030-cu ildə 12 trilyon dollar kimi təəccüblü səviyyəyə çatacağı təxmin olunur.
Burada qeyd etməliyəm ki, Səhiyyə Nazirliyimiz ölkəmizdə fəal işləyən milli xərçəng proqramı aparır. Xərçəngin Erkən Diaqnozu və Skrininq Mərkəzi (KETEM) adı ilə xidmət göstərən, adından anlaşıldığı kimi xərçəngin erkən diaqnozunu əsas hədəf sayan milli xərçəng planımız var. Milli xərçəng proqramımızın xərçəng cərrahiyyəsinin yaxşılaşdırılmasını da əhatə edəcək şəkildə genişləndirilməli olduğu qənaətindəyəm. Beləliklə daha yaxşı və azxərcli xərçəng qulluğu üçün daha çox onkoloji cərrah yetişdirilə və əməliyyat imkanları yaxşılaşdırıla bilər.
Mənbələr
2. Prof Richard Sullivan MD, Prof Jeffrey Peppercorn MD, Prof Karol Sikora FRCP.
Delivering affordable cancer care in high-income countries.
The Lancet Oncology, Volume 12, No. 10, p933–980, https://dx.doi.org/10.1016/S1470-2045(11)70141-3
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.