Süd vəzi xərçəngi riskinin hesablanması

Nüfuzlu JAMA Oncology elmi jurnalında yeni tədqiqata görə süd vəzi xərçəngi riski təxmin edilə bilər.
Süd vəzi xərçəngi dünyada qadınlarda ən çox rast gəlinən xərçəngdir, lakin qadınlarda ən çox ölümə səbəb olan ağciyər xərçəngidir.
Müəyyən xərçəngə tutulma ehtimalını artıran hər şey onun risk faktorudur. Riskimizin olub-olmadığını, varsa nə qədər olduğunu bilmək və buna görə qoruyucu tədbirlər almaq səhiyyə araşdırmalarının mühüm hissəsidir.
Riski təxmin etmək üçün hazırlanmış bu modelin ictimai səhiyyə strategiyalarına bələdçilik edə biləcəyi düşünülür.
Mütləq riski təxmin edən eksperimental model üçün məlumatlar araşdırılıb. Modeldə tək nukleotid polimorfizmləri [single nucleotide polymorphisms (SNPs)] və epidemioloji amillər (ailə tarixçəsi, bədən kütlə indeksi və bel-bud nisbəti kimi antropometrik, menstrual və həyat tərzi amilləri) risk qiymətləndirməsinə daxil edilib.
Tədqiqata görə risk faktorları ikiyə ayrılır:
1. Modifikasiya olunmayan (dəyişdirilməyən) risk faktorları:
- tək nukleotid polimorfizmi adlanan genetik dəyişikliklər,
- ailə tarixçəsi,
- boy
- menstrual və/və ya reproduktiv tarixçə amilləri (ilk övlad yaşı, ilk aybaşı yaşı, menopoz vəziyyəti və yaşı)
2. Modifikasiya oluna bilən (dəyişdirilə bilən) risk faktorları:
- bədən kütlə indeksi (BKİ= çəkinin boyun metrlə kvadratına bölünməsi; yüksəkliyi piylənmə göstəricisidir),
- menopozal hormon müalicəsi,
- alkoqol və
- siqaret
Nəticələrə görə 30 yaşlı amerikalı qadının 80 yaşadək süd vəzi xərçənginə tutulma ehtimalı orta %11,3 olub. Modeldə ən aşağı risklilərdə orta %4.4, yüksək risklilərdə orta %23,5 tapılıb.
Dəyişdirilməyən amillərin riski aydın artırdığı tapılıb. Lakin bunlara görə yüksək riskli olsa da siqaret və alkoqol istifadə etməyən, aşağı bədən kütlə indeksli qadınlar ümumi əhalidəki qadınla oxşar riskə malikdir.
Tədqiqat bir daha müsbət həyat tərzi dəyişiklikləri (arıqlamaq, siqaret və alkoqoldan istifadə etməmək) ilə bütün süd vəzi xərçənglərinin təxminən %30-nun önlənə biləcəyini göstərib.
Nəticələr profilaktikada irəliləmək üçün risklərin potensial dəyərlərini göstərib, xüsusilə fərdi səviyyədə dəyişdirilə bilən amillərdə qərara kömək edib.
Mənbələr
Breast Cancer Risk From Modifiable and Nonmodifiable Risk Factors Among White Women in the United States.
JAMA Oncol. Published online May 26, 2016. doi:10.1001/jamaoncol.2016.1025.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.