Xərçəng haqqında doğru bilinən yanlışlar: Xərçəng mifləri - 1

Xərçəngin necə başladığı və yayıldığı barədə tez-tez eşidilən, elmi cəhətdən yanlış fikirlər, xüsusən köhnə nəzəriyyələrə əsaslandıqda məntiqli görünə bilər. Lakin yanlış təsəvvürlər lazımsız narahatlığa, hətta təsirli profilaktika və müalicə qərarına mane ola bilər. Qarşıdakı bir neçə yazıda bu yayılmış fikirləri və yanlış qavrayışlar barədə elmə əsaslanan müasir məlumatları tapa bilərsiniz.
Şəkər yemək xərçəngi daha da pisləşdirirmi?
Xeyr. Araşdırmalar xərçəng hüceyrələrinin normal hüceyrələrdən çox şəkər (qlükoza) istehlak etdiyini göstərsə də, heç birində şəkər yeməklə xərçəngin pisləşdiyi və ya şəkər dayandırıldıqda kiçildiyi, yaxud yox olduğu görülməmişdir. Lakin çox şəkərli qida çəki artımına töhfə verə bilər. Piylənmənin ən az 10 xərçəng növünün inkişaf riskini artırdığı da məlum faktdır.
Süni şirinləşdiricilər xərçəng yaradırmı?
Xeyr. Araşdırmaçılar süni şirinləşdiricilərin (saxarin, siklamat, aspartam, asesulfam kalium, sukraloza, neotam) təhlükəsizliyini yoxlayan tədqiqatlar aparmış və insanda xərçəng yaratdığına dair sübut tapmamışlar. Siklamatdan başqa hamısının Amerikada satışı Amerika Dərman İdarəsi (FDA) tərəfindən təsdiqlənmişdir.
Xərçəng ölüm deməkdirmi?
Bizim kimi tibbin inkişaf etdiyi ölkələrdə son 20 ildə xərçəngə bağlı ölüm ehtimalı davamlı azalır. Bu gün süd vəzi, prostat və qalxanabənzər vəzi kimi bəzi xərçənglərdə 5 illik sağqalma %90-dan yuxarıdır. Bütün xərçənglər üçün 5 illik sağqalma isə təxminən %66-dır.
Bu nisbətlərin çoxlu insandan alınan məlumatlara əsaslandığını qeyd etmək faydalıdır. Xəstənin nə qədər yaşayacağı və sağ qalıb-qalmayacağı xərçəngin sürətli və ya yavaş inkişafı, bədənə yayılma dərəcəsi, təsirli müalicənin mövcudluğu və ümumi sağlamlıq kimi çoxlu amildən asılıdır. Digər tərəfdən, fasiləsiz elmi araşdırmalar sayəsində hər gün daha çox həyat xilas edilir.
Mənbələr
Causes and Prevention, Risk Factors
https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/myths
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.