Yumurtalıq (over) xərçəngi müalicəsindən sonra menopauza şikayətlərini azaltmaq üçün verilən hormon dəstəyi təəccüblü şəkildə ömür müddətlərini uzatmışdır

Qadınlarda görülən over xərçəngi, başqa sözlə yumurtalıq xərçəngi iki problemə səbəb olur. Birincisi cərrahi müalicə və kimyaterapiyanın gətirdiyi çətinliklər, ikincisi əməliyyatdan sonra yumurtalıqların çıxarılması səbəbindən qadınlıq hormonu estrogenin azalması və buna bağlı həyat keyfiyyətinin pozulmasıdır. Yumurtalıq xərçəngində ən mühüm müalicə üsulu yumurtalıqların əməliyyatla çıxarılması və sonra xəstəliyin təkrarlanma ehtimalını azaltmağa yönəlmiş qoruyucu kimyaterapiyadır. Əməliyyatla yumurtalıqların, dolayısı ilə estrogen hormonunun itirilməsinə bağlı isti basması kimi bəzi menopauza simptomları ciddi həyat keyfiyyəti itkisi gətirə bilər.
İndiyədək tədqiqatlar daha çox ömrü uzatmağa (sağqalmaya) yönəlmişdir. Menopauzadan əvvəlki qadınlarda yumurtalıq xərçəngi müalicəsi üçün tətbiq olunan əməliyyatdan sonra hormonal dəyişikliklərə bağlı menopauza şikayətləri və həyat keyfiyyəti pozuntusu kifayət qədər araşdırılmamışdır.
Məlum olduğu kimi menopauzaya daxil olmuş qadınlarda menopauzaya bağlı şikayətləri azaltmaq üçün çatışmayan hormonun xəstəyə ağızdan həb şəklində verilməsi hormon əvəzedici müalicə adlanır. Sağlam şəxslərdə menopauza şikayətlərini azaltmaq üçün istifadə olunan hormon əvəzedici müalicə potensial xərçəng riski baxımından illərlə sorğulanmış, bu müalicələrə baxışımız həmişə ehtiyatlı olmuşdur. Hormon əvəzedici müalicə uşaqlıq xərçəngi riskini bir qədər artırsa da, tədqiqatlar bu hormon dəstəyinin yumurtalıq xərçəngi riskini artırdığına dair məlumat ortaya qoya bilməmişdir.
Amerikanın ən nüfuzlu tibb jurnallarından biri olan Journal Of Clinical Oncology-də məhz bu suala cavab verən çox mühüm tədqiqat dərc edildi. Orta izləmə müddəti təxminən 20 il olan, yumurtalıq xərçənginə görə əməliyyat edilmiş 150-yə yaxın xəstə bu tədqiqatda izlənilmişdir. Bu xəstələr iki qrupa ayrılmış, bir qrupa yumurtalıq xərçəngi müalicəsindən sonra hormon əvəzedici müalicə tətbiq edilmiş, yəni çatışmayan hormonun yeri doldurulmuş, digər qrup isə müalicədən sonra müşahidəyə alınmışdır.
Burada tədqiqatçıların başlanğıc gözləntiləri həyat keyfiyyətinin artması və sağqalmanın mənfi təsirlənməməsi olduğu halda, tədqiqatın nəticəsi həm onu aparanları, həm də bizi təəccübləndirmişdir. Çünki nəticədə həyat keyfiyyəti gözlənildiyi kimi yaxşılaşmaqla yanaşı, hormon müalicəsi alanların ömür müddətinin daha uzun olduğu və ya əksini desək hormonal müalicə istifadə etməyənlərin ömrünün daha qısa olduğu ortaya çıxmışdır.
Bu tədqiqatdan çıxış edərək yumurtalıq xərçənginə görə əməliyyat olan bütün xəstələrə dərhal hormon dəstəyi verək demək əlbəttə çətindir. Nəticəni dəstəkləyəcək başqa tədqiqatlara ehtiyac var, lakin ən azı bunu deyə bilərik: yumurtalıq xərçəngi müalicəsini bitirmiş xəstələrdə ağır menopauza şikayətləri səbəbindən həyat keyfiyyəti ciddi pozulursa, hormonal müalicə təhlükəsiz verilə bilər. Bununla yanaşı unudulmamalıdır ki, hormon əvəzedici müalicənin süd vəzi xərçəngi üçün mümkün risk kimi tərifi var, bu hal fayda-zərər əlaqəsində düşünülməlidir. Lakin bu tədqiqatda hormon əvəzedici müalicənin süd vəzi xərçəngi riskini artırdığına dair məlumat əldə edilməmişdir.
Mənbələr
Adjuvant Hormone Therapy May Improve Survival in Epithelial Ovarian Cancer: Results of the AHT Randomized Trial.
J Clin Oncol. 2015 Sep 28. pii: JCO.2015.60.9719.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.