7 آسیب شایع ورزشی و راههای پیشگیری

ورزش یکی از کلیدهای زندگی سالمتر و بانشاطتر است، اما ورزش ناآگاهانهای که برای سلامتی انجام میدهیم ممکن است سلامت را از ما بگیرد. برای ورزشکار موفق بودن و داشتن بالاترین عملکرد ورزشی باید تا حد امکان از آسیب دور بمانیم. بنابراین باید ماهیت آسیبها، چگونگی ایجاد و روشهای پیشگیری را خوب بشناسیم.
دو واژهای که احتمالاً دربارهٔ آسیبهای ورزشی بیشتر میشنویم پیچخوردگی و کشیدگی هستند.
- پیچخوردگی: در بدن ساختارهای رشتهای به نام لیگامان وجود دارند که استخوانها را به هم متصل میکنند. این ساختارها از عوامل استحکام مفاصل هستند و دامنهٔ حرکت را محدود میکنند. فراتر رفتن از دامنهٔ حرکت مفصل یا حرکت نادرست موجب کشش بیش از حد و حتی پارگی رباطها میشود. پیچخوردگی نیز ایجاد درد، تورم و کبودی در نتیجهٔ آسیب رباطها و بافت همبند اطراف آنهاست.
- کشیدگی (کشیده شدن): درد و تورم ناشی از کشش بیش از حد رشتههای عضلانی یا تاندونهاست (ساختارهایی که عضلات را به استخوانها متصل میکنند). در زندگی روزمره کشیدگی عضله نیز نامیده میشود.
آسیبهای ناشی از پیچخوردگی و کشیدگی معمولاً خفیفاند و بهبود مییابند، اما اگر رشتهٔ عضلانی، تاندون یا رباط پاره شود، جراحی لازم است و بهبود زمان میبرد.
آسیبهای شایع در ورزش عبارتاند از؛
- پیچخوردگی مچ پا: در نتیجهٔ چرخش بیش از حد پا به داخل و کشیدگی یا پارگی زیاد رباطهای مچ ایجاد میشود. دو نوع دارد؛ پیچخوردگی بالای مچ ناشی از آسیب رباطهای متصلکنندهٔ استخوانهای درشتنی و نازکنی ساق است، کمتر دیده میشود و دشوارتر بهبود مییابد. تفاوت آن حساسیت بیشتر مچ است. پیچخوردگی پایین مچ از آسیب رباطهای متصلکنندهٔ استخوانهای ساق و پا ایجاد میشود، شایعتر است و آسانتر بهبود مییابد.
- کشیدگی کشالهٔ ران: بر اثر استفادهٔ بیش از حد و فشار به عضلات بخش داخلی پا ایجاد میشود. معمولاً پس از دورههای اردوی سنگین یا گرم کردن ناکافی پیش از فعالیت دیده میشود. با یخ و استراحت بهبود مییابد، اما بازگشت فوری به فعالیت کامل ممکن است بعدها مشکلات بزرگتری ایجاد کند.
- کشیدگی عضلات پشت ران: بر اثر فشار به سه عضلهٔ پشت ران (همسترینگ) ایجاد میشود. این آسیب معمولاً در فعالیتهای نیازمند شروع ناگهانی، پرش و حرکات سریع رخ میدهد. چون این عضلات در حرکات روزمره مانند راه رفتن، دویدن و پریدن نقش دارند، آسیب شدید ممکن است آهسته بهبود یابد.
- دردهای ساق: معمولاً پس از برنامهٔ تمرینی خستهکنندهٔ ناآشنا یا فعالیت شدید ایجاد میشوند. مشکل بسیار جدی نیست و با استراحت، یخ و مسکن برطرف میشود. شکستگی استرسی نیز ممکن است این درد را ایجاد کند؛ بنابراین اگر پس از استراحت کافی و مسکن برطرف نشد باید به پزشک مراجعه کرد.
- آسیبهای زانو: رباطهای صلیبی قدامی و خلفی همان رباطهای شناختهشده به نام رباط صلیبی هستند. استخوان ران (فمور) را به استخوان ساق (تیبیا، درشتنی) متصل میکنند. مانع حرکت مستقل استخوانهای سازندهٔ مفصل زانو میشوند و پایداری آن را فراهم میکنند. اغلب هنگام ثابت بودن پا روی زمین و چرخش بدن حول زانو یا ضربهٔ مستقیم از کنار به زانو آسیب میبینند. پارگی آنها همراه صدایی شبیه شکستن استخوان، درد و تورم زانوست. درمان به جراحی نیاز دارد. بازگشت پس از عمل ممکن است حدود 6 ماه طول بکشد؛ فیزیوتراپی و تمرینهای تقویتی نیز نباید نادیده گرفته شوند. عجله در بازگشت و اختلال در فیزیوتراپی و تقویت، خطر عود را بالا میبرد.
- سندرم پاتلوفمورال: استفادهٔ بیش از حد از مفصل زانو یا ضربهٔ بیرونی با آسیب بافت همبند زیر کشکک موجب آن میشود. معمولاً در جوانان بسیار فعال و ورزشکاران دیده میشود. برای درمان باید ورزشهای سبک منظم (دوچرخهسواری، دویدن با کفش کفنرم) انجام داد و از فشار بیش از حد به مفاصل زانو پرهیز کرد.
- آرنج تنیسبازان: بر اثر استفادهٔ مداوم و پرفشار از دست و مچ ایجاد میشود. اصطکاک زیاد عضلات با مفصل آرنج موجب ساییدگی تاندون یا عضله و در نتیجه درد میشود. برای درمان، گذاشتن یخ، پرهیز از حرکات سنگین غیرضروری و ورزشهای سادهٔ آرنج توصیه میشود.
آسیبهای ساده مانند پیچخوردگی و کشیدگی در ورزش تقریباً اجتنابناپذیرند. هنگام وقوع آنها با توجه به چند نکته میتوان زودتر سلامتی را بازیافت:
- تا بهبود کامل آسیب باید از فعالیت پرهیز کرد.
- باید از یخ استفاده کرد. آسانترین و مؤثرترین روش برای آسیبهای متورم و دردناک است. توصیه میشود هر دو ساعت به مدت 20 دقیقه اعمال شود. یخ با کاهش التهاب از آثار آن مانند تورم و قرمزی محافظت میکند.
- برای جلوگیری از پیشرفت آسیب باید از ناحیهٔ آسیبدیده محافظت کرد. (باید با بانداژ یا بالش حمایت شود و تجهیزات محافظ مانند عصای زیربغل استفاده شوند.)
- فشردن با بانداژ کشی و بالا نگه داشتن از سطح قلب نیز به کاهش تورم کمک میکند.
در صورت تورم، درد یا کبودی طولانیمدت و تغییرشکل قابل مشاهده، حتماً باید به پزشک مراجعه کرد.
همانطور که گفتیم میتوان آسیبهای خفیف را با امکانات خود بهبود داد و حتی با توجه به بعضی نکات خطر آسیب را به حداقل رساند:
- باید تمرین تختهٔ تعادل و تمرین قدرتی اکسنتریک انجام داد. تمرین تختهٔ تعادل به حفظ تعادل در وضعیتهای ناگهانی کمک میکند. تمرین قدرتی اکسنتریک بافت همبند اطراف عضله را تقویت و انعطافپذیری و قدرت عضلات را افزایش میدهد.
- برنامهٔ تمرینی باید با آمادگی جسمانی ما متناسب باشد و بار آن بهآرامی و تدریجی، نه ناگهانی، افزایش یابد. فشار بیش از حد به بدن از علل مهم آسیب است.
- پیش و پس از فعالیت یا تمرین حتماً باید حرکات گرم کردن و سرد کردن انجام شوند. گرم کردن جریان خون عضلات را افزایش و سفتی آنها را کاهش میدهد و ما را برای فعالیت آماده میکند. این حرکات علاوه بر پیشگیری از آسیب، برای عملکرد بیشینه نیز مهم هستند.
- باید به تغذیه و نظم خواب توجه کرد.
- باید فعالیتهای متناسب با سن و وضعیت جسمی ورزشکار انتخاب شوند.
- برای ورزشکاران نوجوان باید ورزشهای متناسب با رشد و پشتیبان رشد انتخاب و برنامهٔ تمرینی مناسبی تنظیم شود.
- پس از آسیب، بارگذاری دوباره باید از سبک آغاز و بهتدریج انجام شود. بار سنگین ناگهانی خطر آسیب مجدد را افزایش میدهد.
- بارگذاری ابتدای فصل باید با تمرین کمشدت آغاز و شدت بهتدریج افزایش یابد. با در نظر گرفتن آسیبهای قبلی ورزشکار باید از بار تمرینی موجب عود پرهیز شود.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.