آیا انجام آزمایشهای بیشتر در پیگیری سرطان پستانِ مراحل اولیه پس از درمان، اطمینان بیشتری ایجاد میکند؟

پس از انجام نخستین درمان سرطان پستانِ مراحل اولیه، مشاهده طولانیمدت روند بیماری اهمیت دارد. در بسیاری از پژوهشهای انجامشده در این زمینه گزارش شده است که هنگام پیگیری طولانیمدت این بیماران، شرح حال بیماری، معاینه فیزیکی و انجام ماموگرافی سالانه کافی است.
جوامع معتبر انکولوژی، مجلات و گروههای پژوهشی اعلام کردهاند که استفاده از آزمایشهای سریالی خون و آزمایشهای تصویربرداری رادیولوژیک در بیماران مبتلا به سرطان پستانِ مراحل اولیه ضروری نیست. در بسیاری از مطالعات انجامشده در این راستا، بیماران به دو گروه تقسیم شدهاند: گروهی که فقط با شرح حال بیماری (درگیری غدد لنفاوی، جراحی انجامشده و پاسخ به سایر درمانها در صورت وجود و غیره)، معاینه فیزیکی و ماموگرافی سالانه پیگیری شدند، و گروهی که علاوه بر این موارد، با آزمایشهای سریالی خون و آزمایشهای تصویربرداری رادیولوژیک نیز پیگیری شدند. در نتایج بهدستآمده، تفاوت معناداری میان دو گروه مشاهده نشد. همچنین، در یکی از معتبرترین مجلات پزشکی، یعنی مجله پزشکی بریتانیا، فهرست 5 موردی از آزمایشهای تشخیصی و درمانهایی منتشر شده است که علاوه بر گرانقیمت بودن، شواهد کافی درباره سودمندی آنها وجود ندارد و پزشکان بهطور گسترده از آنها استفاده میکنند. در این فهرست، آزمایشهای سریالی خون و آزمایشهای تصویربرداری رادیولوژیک مورد استفاده در مشاهده طولانیمدت سرطان پستانِ مراحل اولیه پس از نخستین درمان نیز قرار داشتند. بااینحال، با وجود همه این موارد، بسیاری از پزشکان از روشهای مذکور در این بیماران استفاده میکنند.
آزمایشها و درمانهایی که بدون ضرورت انجام میشوند، هم برای بیمار و هم برای اقتصاد ملی پیامدهای منفی فراوانی دارند. برای مثال، آزمایشهای تصویربرداری رادیولوژیک غیرضروری باعث میشوند بیماران بیدلیل در معرض تابش بیشازحد قرار گیرند. بر اساس دادههای ارائهشده از سوی مؤسسه پزشکی بریتانیا، تابش یکی از 2 عوامل محیطی است که بیشترین نقش را در ایجاد سرطان پستان دارد. بنابراین، با توجه به اینکه حتی تابش بهتنهایی نیز میتواند موجب ایجاد سرطان شود، استفاده از آزمایشهای تصویربرداری رادیولوژیک به میزان لازم اهمیت دارد. افزون بر این، آزمایشهای غیرضروری میتوانند باعث نتایج مثبت کاذب نیز شوند. یعنی ممکن است در حالی که سرطان ایجاد نشده است، به تشخیص سرطان منجر شوند. گزارش شده است که %3 از موارد افزایش نشانگرهای توموری در آزمایشهای خون، نتایج مثبت کاذب بودهاند. این نتایج نادرست نیز باعث انجام آزمایشها و درمانهای غیرضروری برای بیماران و گذاشتن تشخیصهای نادرست میشوند. این مسئله هم بر سلامت جسمی و روانی بیمار و هم بر اقتصاد ملی تأثیر منفی میگذارد. همچنین، برخی مطالعات نشان میدهند که این نشانگرهای توموری در شناسایی سرطان عودکننده با 4-6 ماه تأخیر عمل میکنند. به عبارت دیگر، حتی اگر نتایجی که نشان میدهند درست باشند، سودمندی و حساسیت این آزمایشها محل بحث است.
بااینحال، بر اساس مطالعات پیمایشی انجامشده، %80 بیماران خواهان انجام آزمایشهای گسترده (مانند آزمایشهای خون و آزمایشهای رادیولوژیک) در روند پیگیری بیماری هستند و میگویند به این ترتیب احساس امنیت بیشتری میکنند. بدون شک، برداشت اجتماعی و رویکرد پزشکان تأثیر زیادی در شکلگیری این وضعیت دارند.
در نتیجه، همانند هر چیز دیگری، باید از افراط در آزمایشها و درمانها نیز پرهیز کرد. پژوهشها درباره اینکه میزان مناسب این اقدامات چه باید باشد و ایدهآلترین رویکردها در تشخیص، درمان و پیگیری بیماریها کداماند، همچنان با جدیت ادامه دارند. بسیاری از جوامع معتبر انکولوژی، مجلات و گروههای پژوهشی، بهویژه در دوره مشاهده طولانیمدت پس از انجام نخستین درمان سرطان پستانِ مراحل اولیه، آزمایشهای سریالی خون و آزمایشهای تصویربرداری رادیولوژیک بهجز ماموگرافی را توصیه نمیکنند. بااینحال، هنوز برای اظهارنظر قطعی درباره این موضوع زود است. اگر در حال حاضر چیزی قطعی باشد، این است که افراط در آزمایشها و درمانها بیش از آنکه سودمند باشد، زیانآور است.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.