کنگره بیماران سرطان پستان با گردهم آوردن دانشمندان و بیماران، پروژه مسئولیت اجتماعی بسیار مهمی رقم زد! 4

«کنگره بیماران سرطان پستان» با هدف دسترسی مستقیم بیماران به اطلاعات بهروز بینالمللی سرطان، در 28-29 ژوئن در آنتالیا برگزار شد.
خبرهای اطلاعات ارائهشده توسط پزشکان متخصص ارزشمند ما در کنگره، در 5 بخش در وبسایت منتشر خواهد شد. نوشتهها را در بخش «اخبار سرطان» دنبال کنید.
اکنون بیایید در مجموعه نوشتههای این کنگره ارزشمند افزایش آگاهی جامعه درباره سرطان پستان، به دیگر نکتههای برجسته روز دوم نگاه کنیم..
نخستین سخنران پنل سوم، پروفسور دکتر مصطفی اوزدوغان، رئیس گروه انکولوژی آنتالیای گروه سلامت مموریال و انجمن بیماریهای پستان آنتالیا، دشواریهای بیماران در تشخیص و درمان را شرح داد.
او با بیان اینکه سرطان پستان زودتشخیصدادهشده شانس شفای بسیار بالایی دارد اما بیماران نمیدانند گفت: «بیمار پس از تصویربرداری یا خودمعاینه، یا وقتی متوجه توده بیرونزده و حتی زخمی پستان میشود که اصلاً نمیخواهیم، به پزشک میرود. سپس فرایند تشخیص با ارزیابی جامع رادیولوژی، نمونهبرداری و پاتولوژی آغاز و بیمار با سرطان روبهرو میشود. این فرایند گاهی بسیار زخمزننده است. اگر رابطه پزشک و بیمار قوی نباشد و روند گامبهگام توضیح داده نشده باشد، بیمار در این دوره آسیب میبیند.»
او گفت با شروع به گفتن سرطان، از ترس آن دست میکشیم: «زنی مقابل ماست که با ترس اختلال یکپارچگی بدن، از دست دادن هویت جنسی، شغل با جایگاه اجتماعی و همسر روبهروست. ناگهان بمبی غیرمنتظره بر زندگی معمول میافتد.» او گفت آزمایشهای بررسی مرحله پس از تشخیص اضطراب را بیشتر میکنند و افزود: «این دوره را زمان شناخت بیماری و فهمیدن اتفاقها میدانم.»
او ادامه داد: «بهویژه در تشخیص زودرس، پزشک میخواهد بگوید سرطان بسیار زودرس است، زندهباد؛ اما بیمار بسیار مضطرب و نگران است. حال آنکه امروز مراحل I-II و III سرطان پستان را بسیار خوب مدیریت میکنیم.»
او گفت سرطان پستان مرحله IV که پزشک نمیخواهد اما رخ میدهد، هم برای گفتوگو با بیمار و هم برای درک، سازگاری، عبور همراه نزدیکان و تنظیم زندگی آسان نیست. «بیمار باید بداند پس از تشخیص چه سؤالهایی از پزشک بپرسد.»
او گفت سرطان پستان علاوه بر سن، بر اساس نوع و ویژگی سلول متفاوت است و برای راهبرد درمان امروز دستکم 4 نوع داریم. سه نوع شایع نخست را حساس به هورمون، کمحساس به هورمون و دارای گیرنده HER2، و غیرحساس به هورمون و دارای گیرنده her2 نامید: «وقتی به نوع 3 منفی با ساختار تهاجمیتر میرسیم که جهان بسیار بررسی میکند، معمای تازهای داریم.» گفت در تومورهای قابل شناسایی پیش از جراحی، مرحله بعد انتخاب جراحی یا درمان مقدماتی است: «بیمار با برداشتن بخشی یا تمام پستان یا برداشتن همراه جراحی پلاستیک روبهرو میشود. پزشک درباره برداشتن گره زیر بغل و نمونهبرداری گره نگهبان توضیح میدهد؛ خطر لنفادم و علت اقدامات بیان میشود. از بیمار خواسته میشود همه را هضم کند، در تصمیمها باشد، بپذیرد و راهنما باشد.»
او گفت با پیشرفت جراحی لنفادم کم میشود و پروفسور دکتر آتیلا سوران، جراح عمومی دانشگاه پیتسبرگ، سال پیش بهعنوان سخنران ASCO، بزرگترین کنگره سرطان، پژوهش تشخیص پیشاپیش و توانبخشی لنفادم را با جامعه علمی در میان گذاشت. او موفقیتش را تبریک گفت و توضیح داد لنفادم با فراوانی %10-30 با رویکردهای خاص مطالعه او تا %3 کاهش یافته؛ نتیجهای بسیار شادکننده برای بیمار و پزشک.
او درباره بهبود جراحی و عوارض غیرمنتظره در بهبود طولانی گفت: «مثلاً در ماستکتومی حفظ پوست گاهی با همه تلاش پزشک، بیمار پستان را از دست میدهد. ممکن است جراحی حفظ پستان شروع شود ولی ناکافی باشد و به فقدان پستان برسد. بیمار باید با همه سازگار شود. حتی با بازسازی و جراحی پلاستیک باید بدن تغییریافته را بپذیرد. دردهای زودرس و دیررس و لنفادم هم مشکلات مهم پیش رو هستند.»
او گفت: «پس از جراحی بیمار به نگرانیهای آغاز برمیگردد. دوباره از ابتدا درمانهای این مرحله را توضیح میدهیم و همراه او برای بهترین عبور تلاش میکنیم.» او بر انتخاب درمان، ارتباط قوی و اطلاعات درست برای حل مشکلات تأکید کرد. درباره پیشرفت عوارض شیمیدرمانی گفت: «برای تهوع داروهای بسیار قوی داریم و ترکیب خوب آنها، همراهی جدی بیمار را فراهم کرده است.» او گفت اسهال، یبوست، ضعف، عفونت، تب نوتروپنیک تهدیدکننده زندگی ناشی از افت خون، ریزش مو، افزایش وزن، بیاشتهایی و کاهش وزن، مشکلات روانی و تغییر عملکرد ذهنی موسوم به مغز شیمیدرمانی به بیمار توضیح داده میشود. مشکلات قلب، چاقی، نوروپاتی یا بیحسی دست و پا، درد، خطر هرچند کم سرطان دوم و اثرهای ذهنی و روانی را هم برشمرد.
او بر گفتوگو درباره انجماد تخمک برای حفظ باروری بیمارانی که هنوز ازدواج نکرده و فرزند ندارند تأکید کرد: «فناوری این حوزه هم خوب است. کارهای طولانی پروفسور دکتر کوتلوک اوکتای در جهان بازتاب داشته و اکنون میدانیم چطور باروری بیمار سرطان را حفظ کنیم.»
«فهمیدم مشکل اصلی سرطان از تغییرهای ایجادشده در بدن بیمار ناشی میشود!»
او تأکید کرد: «ترسیم بدترین سناریوی سرطان به قصد خیر در میان مردم، اثر مثبت ندارد و فروپاشی روانی میآورد؛ رویکرد سازنده بسیار مهم است.» گفت خنک کردن پوست سر برای جلوگیری از ریزش مو تا حدی مفید است: «برای بیمار سازگار با خود، کلاهگیس شبیه مو نیز توصیه میکنیم.»
او گفت: «در درمان هدفمند گروههای دارویی متفاوت داریم؛ مسیر پیامرسان سرطان را میزنیم و متوقف میکنیم و تومور میمیرد.» با این درمان عوارض متفاوتی میبینند اما از پس بیاشتهایی، ضعف، گاهی تب، مشکلات پوست و قلب، اسهال و زخم دهان برمیآیند. پرتودرمانی هم گاهی سوختگی پوست و درد دارد.
او گفت ارثی بودن سرطان پستان هم بررسی میشود: «سابقه خانوادگی بررسی میشود و ممکن است سرطان با BRCA مثبت باشد. اینجا وضعیتهای بسیار دشوار بیمار هست که واقعاً باید خوب مدیریت شوند.»
او گفت هدف درمان با روشهای مقابله با عوارض، افزایش کیفیت زندگی است و طب جایگزین همواره با پزشکی مدرن مخالفت خواهد کرد: «بسیار مستعد سوءاستفاده تجاری از بیماران آماده خرج برای زندگی است؛ بیمار باید مراقب و از چشمدوختگان به جیبش دور باشد.» او در عین حال گفت پزشکان نباید با تصور نبود درمان جز دارو، مکملها را نادیده بگیرند؛ روشهای غیردارویی حمایتکننده درمان سرطان وجود دارند.
او روان کودکان بیماران سرطان را نکته مهمی دانست: «بیماران باید برای کودکان خود هم حمایت روانشناختی بخواهند.»
او تکرار کرد با تشخیص زودرس مشکلات احتمالی از بین میروند، آسانتر حل و موفقتر میشوند و پایان داد: «برای تومورهای فراتر از مرحله مشخص هم ناامید نیستیم. فکر میکنم با اجرای درست و مشترک درمان توسط بیمار و پزشک موفق میشویم.»
«با مشکلی جهانی روبهرو هستیم»
دومین سخنران پنل سوم، پروفسور دکتر تورککان اورنسل از انکولوژی پزشکی دانشگاه اولوداغ بود. درباره مشکلات بیماری و درمان و راهحلهای پزشکی آغاز کرد: «با مشکلی جهانی روبهرو هستیم.»
او سرطان را مشکل بهداشت عمومی امروز دانست با دو سوی بیمار و درمانکننده که باید مشترک حل کنند. پزشکان برای آموزش و همگامی با پیشرفتهای جهان سخت تلاش میکنند: «فکر میکنم اگر بیماران هم با همان دقت اطلاعات درست و آگاهی بگیرند، در درمان، پیشگیری و زندگی سالم به جایگاه بسیار بهتر میرسیم.»
«برخی افسانههای سرطان، پیشرفتهای سازنده تشخیص و درمان را به تأخیر میاندازند.»
او گفت افسانهها پیشرفتهای سازنده را عقب میاندازند: «تأخیر تشخیص و درمان میتواند بیماری با سیر خوب را بد کند. سازمانهای بزرگ مانند سازمان جهانی کنترل سرطان دو سال است روز جهانی سرطان را به مقابله با خرافه و آگاهی اختصاص میدهند تا از تأخیر ناشی از افسانه جلوگیری و ابتلا و مرگ را کم کنند.» افزود: «فراوانی سرطان بر اساس جمعیت متفاوت است.»
او درباره مشکلات رایج سرطان و درمان گفت درد نباید طبیعی پذیرفته شود؛ قابل حل است. سازمان جهانی بهداشت و سازمان جهانی سرطان آن را اولویت مبارزه دانستهاند و درد درماننشده میتواند پیچیدگی زیادی ایجاد کند: «همراهی درمان و کیفیت زندگی را مختل و زنجیره شکایت با ترس مرگ در مرکز میآورد. اگر درد بهموقع دیده و درمان نشود، کل سازگاری با درمان مختل و بیمار بیجهت سلامت از دست میدهد.»
او گفت درد فقط ناشی از خود سرطان نیست، بلکه به علت درمان سرطان هم با آن روبهرو میشویم. بیماری که از پیش میداند درد وابسته به درمان ممکن است ظاهر شود، هنگام روبهرو شدن با آن نمیترسد. برخی بیماران فقط به علت ترس از درد، درمان را نیمهتمام رها میکنند. او افزود: «متأسفانه بیمارانی هستند که به علت درد فکر میکنند درمان به آنها آسیب جدی میرساند.» او گفت بیمارانی که برای رفع درد پیشنهادی درباره درمان مکمل دارند حتماً باید آن را با پزشک خود در میان بگذارند؛ وگرنه ممکن است در معرض پیامدهایی قرار گیرند که خود باعث درد میشوند. او تأکید کرد درمان مکمل هم در صورت تداخل با داروهای مورد استفاده در درمان، میتواند اثر منفی داشته باشد و به همین علت باید زیر نظر پزشک مصرف شود.
او قدیمیترین داروی سرطان را مورفین دانست: «کمبود آگاهی باعث تردید در مصرف و طولانی شدن درد بیمار میشود.» او گفت چون داروهایی مانند مورفین ممکن است خطر وابستگی داشته باشند مصرف آسان نیست: «داروسازان گاهی از ترس تهیه نمیکنند؛ برخی بیماران میگویند به همه داروها دسترسی ندارند. اما با گفتوگوی خیرخواهانه با مسئولان سامانه یا درخواست دارو میتوان مشکل را حل کرد.»
او کمبود دیگر را مصرف داروهای توصیهشده دانست: «هر بیمار خاص است. امروز که حتی درمان سرطان فردی میشود، عوارض و عملکرد کبد، کلیه و قلب افراد فرق دارند؛ پزشک موظف است کمزیانترین درمان را انتخاب کند.»
«مردم ما هنگام درد به مصرف فوری مسکن تمایل دارند.»
او ادامه داد: «مشکل دیگر تمایل مردم به مسکن هنگام درد است.» گفت مسکن بدون نظارت پزشک هم مصرف دوز زیاد و هم برطرف نشدن درد را به دنبال دارد.
او گفت اگر بیمار شکایت را نگوید پزشک همان وضعیت و دارو را ادامه میدهد؛ پس ارتباط طی درمان و پس از آن مهم است: «باید دوباره تأکید کرد مورفین یکی از مؤثرترین سلاحهاست. داروی بسیار مؤثری است و مهم است بدانیم در جای درست و دوز مناسب وابستگی ایجاد نمیکند.»
او گفت با برخی مداخلهها برای درد برطرفنشده با دارو، حتی اگر عامل درد باقی باشد میتوان آن را رفع و داروهای درد را کم کرد: «عوارضی مانند یبوست، خشکی دهان و بیاشتهایی هم میگذرند و بیمار راهحل افزایش کیفیت زندگی پیدا میکند. پس همکاری و گفتن شکایتها به پزشک مهم است.»
او خستگی را نشانه پیچیده رایج دیگری دانست که فقط پس از اثبات ارتباط با سرطان و درمان باید برای آن درمان شروع شود: «حتی درد این نشانگان را تحریک میکند و پس از رفع آن ممکن است خستگی ناپدید شود. خستگی میتواند به افسردگی، کمخونی و درمان مربوط باشد و با اصلاح بهموقع رفع شود. اختلال کلسیم و سدیم و عوارض دارو مانند مورفین هم ایجادش میکنند.» افزود: «برای حفظ عملکرد پیش از بیماری به خود فشار نیاوریم. ورزش مناسب سلامت و جینسینگ بهعنوان مکمل میتواند مفید باشد، اما چون برخی داروهای هدفمند تداخل دارند باید با پزشک مشورت کرد.»
او ادامه داد: «تهوع از شکایتهای درمان سرطان است که شهرت گسترده و ترسناکش تقریباً خرافه است. اکنون میتوانیم نزدیک %100 تهوع را پیشگیری کنیم.» گفت داروی ضدتهوع باید طبق نظم پزشک و توصیه مقدار و شیوه مصرف باشد. تهوع انتظاری بهویژه در فرد تجربهکننده تهوع و استفراغ پس از یک دوره شیمیدرمانی که دوره دوم میگیرد رخ میدهد. درمان تهوع میدهند و طب سوزنی میتواند حمایت کند؛ هشدار داد: «سالمترین کار مراجعه به مراکز آموزشدیده بدون هدف تجاری با معرفی انکولوژیست است.»
او زخم دهان را مشکل نهچندان رایج اما موجود دانست و گفت برخی داروها بیشتر ایجادش میکنند، بهویژه شیمیدرمانی همراه پرتودرمانی سر و گردن: «پیش از درمان، سلامت دهان و دندان مهم است. با دندانپزشک درباره مسواک نرم و خمیردندان غیرمحرک صحبت کنید. در برخی درمانها خنک کردن دهان و دهانشویه محافظ میتواند اثر را رفع یا کم کند.» گفت عارضه گذراست و در دشواری شدید میتوان چند روز تغذیه دهانی را قطع و از ورید تغذیه کرد تا شکایت رفع شود.
«عفونت با نوع شیمیدرمانی ارتباط نزدیک دارد.»
او گفت عفونت عارضه ترسناک دیگری برای بیماران نگران فروپاشی ایمنی است و با نوع شیمیدرمانی ارتباط نزدیک دارد. با شمارش ساده خون در 7-10 روز نخستِ نخستین شیمیدرمانی میتوان از آن پیشگیری کرد: «اگر خون پایین باشد با برخی تزریقها افزایش مییابد. اگر زیر حد مشخص و همراه خونریزی یا تب باشد، ممکن است درمان فوری بیمارستانی لازم باشد.» او بر بهداشت شخصی و غذایی در برابر عفونت تأکید کرد.
او گفت چاقی یا اضافهوزن در آغاز و طی درمان مشکلساز است: «اگر بیمار سرطان پستان پس از درمان وزن ایدهآل را حفظ نکند، با عامل بدترکننده سیر بیماری روبهروست. مانند داروی هورمونی که برای آینده بیماری باید مصرف کنیم، حفظ وزن ایدهآل را هم برای سلامت جدی بگیریم.»
او گفت: «در نتیجه از تشخیص نترسیم. تشخیص زود همیشه با درمان کمتر سود میرساند. عوارض بیماری و درمان با برخی روشها اصلاح میشوند. نباید اشتباه فکر کنیم خودبهخود درست میشود و بعد درمان را ادامه میدهیم. به جای ترس و افسانه ساختن درمان، با شناخت این واقعیتها بهعنوان بخشی از آن، در میان گذاشتن با پزشک و پیشگیری میتوان رها شد.» او دوباره بر زیان تداخل گیاهان و شیمیدرمانی تأکید کرد و پایان داد بیماران هیچ محصولی بدون اطلاع پزشک مصرف نکنند.
«مهمترین دشواری خانواده بیماران سرطان، فرسودگی است.»
سخنران بعدی، پروفسور دکتر سدات اوزکان، متخصص روانپزشکی گروه روانیاجتماعی دانشکده پزشکی دانشگاه استانبول، درباره بازسازی روان آسیبدیده بیماران پستان توضیح داد.
او با تأکید بر فرسودگی بهعنوان مهمترین دشواری خانواده گفت: «مبارزه با سرطان مبارزه مشترک بدن، روان، مغز، خانواده و جامعه است. هرچه مشترکتر باشد فرسودگی کمتر است؛ این به حمایت روانی، تیم و آموزش نیاز دارد.»
او گفت باید همسر و کودکان بیمار را هم در برنامه درمان حمایت کرد. اگر رابطه همسران پیش از تشخیص خوب باشد، بیمار و خانواده بحران را آسانتر میگذرانند.
«مبارزه با سرطان، مبارزه مشترک بدن و مغز است.»
او گفت روانانکولوژی برای درمان روانپزشکی و حمایت روانی بیماران سرطان ساخته شده و درمان کار تیمی انکولوژیست، روانپزشک، روانشناس، بیمار و نزدیکان است: «مبارزه با سرطان مشترک بدن و مغز است. انسان یکپارچگی بدن، مغز و روان است. هر سلول بدن روح دارد و روان هم بر هر سلول اثر میگذارد. تغییر بدن بر مغز و روان و رنج روان بر مغز اثر دارد. هرچه فرد مبارزهجوتر باشد نتایج مثبتتر است؛ فروپاشی روان، فروپاشی بدن را شتاب میدهد.»
او گفت مغز و روان کل بدن را کنترل میکنند: «از لحظه تشخیص سرطان، درمان بیماری و درمان روانی باید همزمان باشند.»
او گفت: «باید سرطان را حرف بزنیم و درست بفهمیم و نگرانیهای ناشی از اطلاعات ناقص و غلط را رفع کنیم.» گفت بیمار نه درمان و نه زندگی را فراموش کند: «با پیشداوری سرطان مساوی مرگ فکر نکنیم. انکار و رد واقعیت نکنیم، اما واقعیت را فاجعه هم نخوانیم. واقعگرا و مبارزهجو باشیم و با بدن، روان و خانواده همهجانبه مبارزه کنیم.»
او مهمترین عامل مشکل روانی را اضطراب از دست دادن اندام با جراحی دانست: «ترس مرگ سرطانی، وابستگی به دیگران و تغییر بدن نگرانی میآورد. ترس عود هم از بزرگترین نگرانیهاست.»
او گفت: «به نظر من مهمترین چیز، برداشت و نامگذاری بیماری توسط بیمار است. با درک و مقابله درست آسان میگذرد، اما اگر نتواند درست درک و مقابله کند اضطراب، نگرانی و افسردگی ایجاد میشود.» او گفت با تیم چندتخصصی پزشکان کمک میکنند.
او گفت افسردگی بیمار انکولوژی در ذهن شروع میشود و ابتدا مشکل باید آنجا حل شود. برای فهم برداشت و تجربه بیمار همدلی میکنند: «بیمار بیشتر از گفته پزشک، از ناگفتهها هم نگران میشود؛ پزشک باید مراقب ناگفتهها باشد. سرکوب احساس افسردگی را تحریک میکند؛ پس تقویت ارتباط مهم است.»
او گفت تغییر بدن آسانتر از تغییر روان، برداشت، مقابله و احساس است و روانپزشکی دشوار اما لذتبخش است. در درمان، علاوه بر بدن، روان و مغز باید یک کل دیده شوند و اثر سرطان بر مغز، روان و روابط هم در نظر گرفته شود.
مانند پایان هر پنل، پرسش و پاسخ برگزار شد و حاضران پاسخ تکتک پرسشهای خود از سخنرانان را گرفتند.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.