پروتئومیکس: رشتهای علمی جدید در سرطان

از علل اصلی مرگ سرطان، توسعه نیافتن سامانههای تشخیص زودرس و کشف نشدن نشانگرهای زیستی است. در کنار پیشرفتهای امیدبخش ژنتیک در سالهای اخیر، با رشتهای آشنا میشویم که تشخیص زودرس سرطان را بسیار آسان میکند: «پروتئومیکس».
پروتئومیکس پروتئینها و روابط آنها با یکدیگر را بررسی میکند
همانطور که میدانیم، مدیر اصلی سلول DNA است. هر بخش DNA را ژن مینامند و ژنها با اطلاعات خود تولید پروتئینهای انجامدهندهٔ فرایندهای حیاتی بدن را فراهم میکنند.
برای مثال ملموس، پروتئینها را یک غذا در نظر بگیریم؛ ژنها دستور تهیهٔ پروتئین را میدهند.
در سالهای اخیر مطالعات پروتئین افزایش یافته است. در بدن ما در برابر 22 هزار ژن بیش از 500.000نوع پروتئین وجود دارد. پروتئینها از ژنها پیچیدهترند. تغییرات پس از تولید، ارتباط با مسیرهای مختلف، وظایف در جاهای متفاوت و واکنش به بیماری و محرکها، آنها را از نظر حیاتی مهم میکند. همچنین فعالیت بسیار زیاد یک ژن لزوماً به معنای فراوانی پروتئین تولیدی آن نیست. به همین دلیل سرطان را میتوان بیماری پروتئومی دانست.
علاوه بر سهم ساختار ژنومی، خطا در تغییرات پس از تولید پروتئین نقش مهمی در سرطانی شدن دارد. بنابراین شناسایی پروتئینهای اختصاصی تومور برای تشخیص زودرس بسیار امیدبخش است.
رشتهٔ علمی بررسیکنندهٔ نقش پروتئینها در سرطان، پروتئومیکس بالینی نام دارد. هدف آن شناسایی پروتئینهای مؤثر در سرطانی شدن و کشف مسیرهایشان است. پژوهشگران برای این هدف بر موضوعات زیر کار میکنند؛
- در سرطان، مقاومت داروییو کشف پروتئینهای ایجادکنندهٔ آن
- پروتئینهای نادر ایجادکنندهٔ سرطان و شناسایی آنها از مقدار اندک نمونهٔ خون یا ادرار
- خواب تومورو تعیین زمان و چگونگی ورود تومور به خواب با شناسایی پروتئینهای ایجادکنندهٔ آن
- شناسایی اینکه پروتئینهای جهشیافته در سرطان در چه شرایطی و چگونه آسیب دیدهاند و سپس درمانهای هدفمند و توسعهٔ آنها.
در نتیجه پروتئومیکس افقهای جدیدی در تحقیقات سرطان باز میکند. این علم به دلیل هدف گرفتن پروتئینهایی که در سرطانی شدن کارکرد عملیتری از ژنها دارند، در سالهای اخیر اهمیت زیادی یافته است.
منابع
Proteomics Approaches towards Early Detection and Diagnosis of Cancer
J Carcinogene Mutagene 2013, S14
2. Pothur R. Srinivas
Proteomics for Cancer Biomarker Discovery
Clinical Chemistry Aug 2002, 48 (8) 1160-1169;
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.