پروتزهای سیلیکونی پستان و سلامت قلب: تهدیدی خاموش؟

بهای زیبایی چقدر است؟

پروتزهای سیلیکونی پستان که از دهه 1960 برای اهداف زیبایی و بازسازی استفاده می‌شوند، بر زندگی میلیون‌ها زن در جهان تأثیر گذاشته‌اند. بااین‌حال، در سال‌های اخیر شواهد علمی بیشتری نشان می‌دهند که این پروتزها ممکن است خطراتی حیاتی برای سلامت داشته باشند که به جنبه زیبایی محدود نیست. به‌ویژه تصور می‌شود این ایمپلنت‌ها می‌توانند روند تشخیص بیماری‌های قلبی‌عروقی را مختل کنند.

چرا زنان در روش‌های تشخیص قلبی با مشکلات بیشتری روبه‌رو هستند؟

بیماری عروق کرونر (CAD) در زنان نسبت به مردان سیر نامطلوب‌تری دارد. نشانه‌های کلاسیک مانند درد معمول قفسه سینه در زنان کمتر دیده می‌شود و حساسیت آزمون‌های تشخیصی نیز در آنان پایین‌تر است. به همین دلیل برای شناسایی بیماری در زنان از روش‌های تصویربرداری پیشرفته‌تر و حساس‌تر استفاده می‌شود.

اما در زنانی که ایمپلنت پستان موسوم به سیلیکون دارند، قابلیت اعتماد این آزمون‌ها به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد. این وضعیت هم می‌تواند نتیجه مثبت کاذب ایجاد کند و هم به اقدامات تهاجمی غیرضروری بینجامد.

ایمپلنت‌های پستان چگونه تصویربرداری قلب را مختل می‌کنند؟

• SPECT (توموگرافی کامپیوتری با گسیل تک‌فوتون) و PET در روش‌های تصویربرداری پرفیوژن میوکارد مانند این‌ها، پروتزهای پستان حاوی سیلیکون یا سالین (نمک)، با جلوگیری از عبور پرتو ایکس، در تصاویر آرتیفکت‌های تضعیف ایجاد می‌کنند.

• اکوکاردیوگرافی استرس نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد؛ ایمپلنت‌های سیلیکونی با دشوار کردن رسیدن امواج فراصوت به قلب، سایه‌اندازی آکوستیک ایجاد می‌کنند.

این وضعیت میزان نتایج مثبت کاذب را افزایش می‌دهد، به‌ویژه در زنانی که نیازشان به تشخیص‌های قلبی با افزایش سن بیشتر می‌شود.

یافته‌های برجسته پژوهش تازه‌منتشرشده

در آوریل 2025، The American Journal of Medicine یک تحلیل گذشته‌نگر مبتنی بر مجموعه بزرگی از داده‌ها منتشر کرد که نشان می‌داد در زنان دارای ایمپلنت پستان، میزان نتایج غیرطبیعی آزمون‌های عملکرد قلب، آنژیوگرافی و مداخلات کرونری از راه پوست (PCI) متفاوت است:

• زنان دارای ایمپلنت پستان، با وجود آنکه 10 سال جوان‌تر بودند، بیشتر در آزمون‌های عملکرد قلب نتیجه غیرطبیعی داشتند (سن 55,06 در برابر 65,06 سال؛ P < .001).

• حتی پس از تعدیل متغیرهایی مانند سن، قومیت، دیابت، پرفشاری خون، چربی خون بالا، انفارکتوس میوکارد، بیماری مزمن کلیه، سرطان پستان و سیگار، نتایج غیرطبیعی آزمون‌های قلبی به‌طور معناداری بیشتر بود (OR: 1.78؛ فاصله اطمینان 95%: 1.22-2.68؛ P = .02).

• میزان آنژیوگرافی کرونر در این گروه بیشتر بود (OR: 1.3؛ P < .001)، اما میزان درمان مداخله‌ای (PCI، قرار دادن استنت در عروق قلب) کمتر بود (35.7% در برابر 46.2%؛ OR تعدیل‌شده: 0.79؛ P = .01).

این یافته‌ها چه معنایی دارند؟

در زنان دارای ایمپلنت پستان:

• افزایش نتایج غیرطبیعی آزمون‌های قلب،

• افزایش آنژیوگرافی‌های غیرضروری بدون وجود انسداد واقعی عروق،

• اما در نهایت انجام PCI کمتر،

به این نتیجه می‌انجامد: ایمپلنت‌های پستان دقت تشخیصی آزمون‌های غیرتهاجمی قلب را کاهش می‌دهند و هزینه و خطر غیرضروری برای نظام سلامت ایجاد می‌کنند.

راهکارها: کدام آزمون برای کدام بیمار؟

• به‌جای SPECT می‌توان PET-MPI را ترجیح داد، زیرا اصلاح تضعیف در تصویربرداری PET قابل‌اعتمادتر است.

• روش‌های پیشرفته آنژیوگرافی CT (CTA) می‌توانند به‌ویژه در بیماران جوان با عملکرد طبیعی کلیه، گزینه جایگزین باشند.

• اصلاح تضعیف قابلیتی است که می‌توان از دستگاه‌های مدرن SPECT مجهز به آن استفاده کرد.

• در برخی موارد می‌توان با ترجیح روش‌های بدون تصویربرداری، مانند نوار قلب ورزشی (آزمون تردمیل)، نتایج مثبت کاذب را کاهش داد.

آگاه‌سازی بیمار ضروری است!

باید برای زنانی که به ایمپلنت پستان فکر می‌کنند روشن توضیح داد که این پروتزها علاوه بر آثار جسمی، می‌توانند بر تشخیص‌های پزشکی نیز اثر بگذارند. پرهیز از آنژیوگرافی غیرضروری قلب هم برای ایمنی بیمار و هم برای کارایی نظام سلامت مهم است.

نتیجه: قلب بهای زیبایی را نپردازد

این مطالعه برای نخستین بار با داده‌های گسترده بیماران نشان می‌دهد که ایمپلنت‌های پستان می‌توانند مانعی مهم در تشخیص بیماری قلبی باشند. نباید فراموش کرد اقداماتی که با انگیزه زیبایی انجام می‌شوند، ممکن است در آینده روندهای مهم پزشکی را پیچیده کنند. با نگاهی جامع به سلامت زنان، ارزیابی هم‌زمان خطرات زیبایی و عملکردی اکنون ضروری است.