Silikon süd vəzi implantları və ürək sağlamlığı: səssiz təhlükə?

Gözəlliyin bədəli nədir?

1960-cı illərdən estetik və rekonstruktiv məqsədlərlə istifadə edilən silikon süd vəzi implantları dünyada milyonlarla qadının həyatına təsir edib. Son illərdə isə onların yalnız estetik deyil, ciddi sağlamlıq riskləri də daşıya biləcəyinə dair elmi məlumatlar artır. Xüsusilə ürək-damar xəstəliklərinin diaqnostikasında implantların müayinə prosesini çətinləşdirə biləcəyi düşünülür.

Ürək diaqnostikasında qadınlar nə üçün daha əlverişsiz vəziyyətdədir?

Qadınlarda koronar arteriya xəstəliyinin gedişi kişilərdən daha ağırdır. Tipik döş ağrısı kimi klassik əlamətlər qadınlarda daha az rast gəlinir və diaqnostik testlərin həssaslığı da aşağıdır. Buna görə xəstəliyi aşkar etmək üçün daha mürəkkəb və həssas görüntüləmə üsullarına müraciət olunur.

Lakin silikon süd vəzi implantı olan qadınlarda bu testlərin etibarlılığı ciddi şəkildə azalır. Bu, həm yanlış müsbət nəticələrə, həm də lazımsız invaziv prosedurlara səbəb ola bilər.

Süd vəzi implantları ürəyin görüntülənməsini necə pozur?

• SPECT (təkfoton emissiyalı kompüter tomoqrafiyası) və PET kimi miokard perfuziyası müayinələrində silikon və ya duzlu məhlul tərkibli süd vəzi implantları rentgen şüalarının keçməsini əngəlləyərək görüntülərdə zəifləmə artefaktları yaradır.

• Stress exokardioqrafiyası zamanı isə silikon implantlar ultrasəs dalğalarının ürəyə çatmasını çətinləşdirərək akustik kölgələnmə yaradır.

Bu, xüsusilə yaş artdıqca ürək müayinəsinə daha çox ehtiyacı olan qadınlarda yanlış müsbət nəticələrin tezliyini artırır.

Yeni tədqiqatın əsas nəticələri

2025-ci ilin aprelində The American Journal of Medicine jurnalında dərc edilmiş geniş məlumat bazasına əsaslanan retrospektiv təhlil süd vəzi implantı olan qadınlarda anormal ürək funksiyası testlərinin, angioqrafiyanın və invaziv müdaxilələrin (PCI) tezliyinin fərqləndiyini göstərib:

• Süd vəzi implantı olan qadınlar 10 yaş daha gənc olsalar da, ürək funksiyası testlərində daha çox anormal nəticə alırlar (55,06 və 65,06 yaş; P < 0,001).

• Anormal ürək testi nəticələri yaş, etnik mənsubiyyət, diabet, hipertoniya, hiperlipidemiya, miokard infarktı, xroniki böyrək xəstəliyi, süd vəzi xərçəngi və siqaret çəkmə kimi amillərə düzəliş edildikdən sonra da əhəmiyyətli dərəcədə çoxdur (OR: 1,78; 95% etibar intervalı: 1,22-2,68; P = 0,02).

• Bu qrupda koronar angioqrafiya daha çox (OR: 1,3; P < 0,001), lakin invaziv müalicə (PCI, ürək damarına stent qoyulması) daha az aparılır (35,7% və 46,2%; düzəliş edilmiş OR: 0,79; P = 0,01).

Bu nə deməkdir?

Süd vəzi implantı olan qadınlarda:

• Anormal ürək testi nəticələrinin artması;

• Həqiqi damar tutulması olmadan aparılan lazımsız angioqrafiyaların çoxalması;

• Lakin nəticədə daha az PCI aparılması;

belə bir nəticəyə gətirir: Süd vəzi implantları qeyri-invaziv ürək testlərinin diaqnostik dəqiqliyini azaldır, səhiyyə sistemində lazımsız xərc və risk yaradır.

Həll yolları: hansı pasiyent üçün hansı test?

• SPECT əvəzinə PET-MPI seçilə bilər, çünki PET-də zəifləmə korreksiyası daha etibarlıdır.

• Təkmilləşdirilmiş KT angioqrafiyası (CTA) üsulları xüsusilə gənc və böyrək funksiyası normal pasiyentlərdə alternativ ola bilər.

• Zəifləmə korreksiyası (şüanın zəifləməsinin düzəldilməsi) funksiyası olan müasir SPECT cihazları istifadə edilə bilər.

• Bəzi hallarda görüntüləməsiz fiziki yük EKQ-si (qaçış yolu testi) kimi üsullar seçilərək yanlış müsbətlik azaldıla bilər.

Pasiyentlərin məlumatlandırılması vacibdir!

Süd vəzi implantı düşünən qadınlara onun yalnız fiziki deyil, diaqnostik müayinələrə aid sağlamlıq təsirlərinin də ola biləcəyi aydın izah edilməlidir. Lazımsız koronar angioqrafiyadan çəkinmək həm pasiyent təhlükəsizliyi, həm də səhiyyə sisteminin səmərəliliyi üçün vacibdir.

Nəticə: gözəlliyin bədəlini ürək ödəməsin

Tədqiqat süd vəzi implantlarının ürək xəstəliklərinin diaqnostikasına mühüm maneə yarada biləcəyini ilk dəfə geniş pasiyent məlumatları ilə göstərir. Estetik məqsədlə aparılan prosedurların gələcəkdə ciddi tibbi prosesləri çətinləşdirə biləcəyi unudulmamalıdır. Qadın sağlamlığına bütöv yanaşaraq estetik və funksional riskləri birlikdə qiymətləndirmək artıq zəruridir.