ახალი საფრთხე პიტნისა და მენთოლის არომატიან ელექტრონულ სიგარეტებში: პულეგონი!

პრევენცირებადი სიკვდილის ერთ-ერთ მთავარ მიზეზს, სიგარეტის მოწევას, თითქმის % 90 შემთხვევაში 18 წლამდე იწყებენ. 95 პროცენტში დაწყების ასაკი 21 წელი ან ნაკლებია. მხოლოდ 1 პროცენტი ეწევა პირველ სიგარეტს 26 წლის ზემოთ.

FDA-ს (აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციის) მიერ 2019 წლის დასაწყისში მენთოლისა და პიტნის არომატიანი სიგარეტების აკრძალვა პირველ რიგში მიმართულია ამ არომატიზატორებისა და უვნებლობის შთაბეჭდილების მომცემი ფაქტორების მოსაშორებლად, რომლებიც ახალგაზრდებს მოწევის დაწყებას უადვილებს.

2019 წელს სამეცნიერო სამყაროს 2 წამყვან გამოცემაში NEJM და JAMAგამოქვეყნებულმა 2 სტატიამ ყურადღება გაამახვილა მენთოლისა და პიტნის არომატიანი ჩვეულებრივი და ელექტრონული სიგარეტების რისკებზე. 14 მარტს გამოქვეყნებული NEJM სტატია FDA-ს მიერ მენთოლიანი სიგარეტების აკრძალვას ეხებოდა. 16 სექტემბერს JAMA-ში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით, ელექტრონულ სიგარეტებში გამოყენებულ მენთოლისა და პიტნის არომატებში ჯგუფი 2B-ის კანცეროგენული (კიბოს გამომწვევი) ნაერთის აღმოჩენა გამოცხადდა. ჩვენი სტატია ძირითადად ამ მეორე პუბლიკაციის მონაცემებს ეფუძნება.

ელექტრონული სიგარეტების ჯანმრთელობის საფრთხეებზე შეშფოთების ზრდასთან ერთად მკვლევრები მათთან დაკავშირებულ ფილტვის დაავადებებს და არომატებში მავნე კომპონენტებს უფრო სიღრმისეულად იკვლევენ.

Duke-ის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ განსაკუთრებით მენთოლის არომატიანი ელექტრონული სიგარეტების მომხმარებლები 1000-ჯერ მეტ პულეგონის ექსპოზიციას განიცდიდნენ. პულეგონი პიტნის მცენარეებიდან მიღებული ზეთია.

კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტოს (IARC) სიის მიხედვით პულეგონი ჯგუფი 2B-ის კანცეროგენია: ცხოველებში კიბოს გამოწვევის საკმარისი მტკიცებულება არსებობს, თუმცა ადამიანებზე კვლევების მონაცემები მცირეა.

სინამდვილეში ეს კომპონენტი საკვებ დანამატად გამოიყენებოდა, მაგრამ 2018 წელს შეტანილი საჩივრების შემდეგ FDA-მ სინთეზური პულეგონი ამ მიზნით აკრძალა. ამასთან, 70-იან წლებში თამბაქოს ინდუსტრიამ იცოდა, რომ პულეგონი არასასურველი ნივთიერებაა და სინთეზურ არომატებზე გადავიდა. დღეს აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) კვლევებმა აშშ-ში გაყიდულ პიტნისა და მენთოლის არომატიან ელექტრონული სიგარეტის სითხეებსა და უკვამლო თამბაქოში მნიშვნელოვანი რაოდენობით პულეგონი გამოავლინა.

ექსპოზიციის ზღვარი (margin of exposure – MOE)

საკვებში კანცეროგენის მისაღები დონის გამოსათვლელად FDA იღებს საკვების უდიდეს რაოდენობას, რომელიც ცხოველებს სიმსივნის განვითარების გარეშე შეუძლიათ მოიხმარონ, და ყოფს მას დღიური მოხმარების სავარაუდო რაოდენობაზე. ექსპოზიციის ზღვარად (margin of exposure – MOE) წოდებული ეს რიცხვი 10.000-ზე მეტი უნდა იყოს, რათა საკვები უსაფრთხოდ ჩაითვალოს. დაბალი MOE შეშფოთების მიზეზია და რაც უფრო დაბალია იგი, მით ნაკლებად უსაფრთხოა საკვები.

მკვლევრებმა პულეგონის შემცველი ელექტრონული სიგარეტის 6 სითხე შეამოწმეს და განსაკუთრებით ერთში 10,000-ზე დაბალი MOE აღმოაჩინეს.

დასასრულ, ამ კვლევამ კიდევ ერთხელ აჩვენა, რომ საკვებად მოხმარებული ნივთიერება ჩასუნთქვისას შეიძლება იმავე ეფექტებს არ იძლეოდეს. ამასთან, სიგარეტებში აკრძალულ მენთოლისა და პიტნის კომპონენტებს უფრო მკაცრად უნდა მიუდგნენ, როგორც ახალგაზრდებში ნიკოტინის ჩვევის ჩამოყალიბების პრევენციისთვის, ისე არომატებში კანცეროგენული ნივთიერების არსებობის გამო.