ალკოჰოლი ახალი თამბაქოს გზაზეა!

ალკოჰოლი მსოფლიოში ყოველწლიურად კიბოს 740 ათას დიაგნოზს იწვევს

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მიხედვით, 2020 წელს მსოფლიოში კიბოს 740 ათასი შემთხვევა ალკოჰოლის მოხმარებას უკავშირდებოდა. ერთ-ერთი ყველაზე დაზარალებული რეგიონი ევროპა იყო, სადაც შემთხვევების თითქმის მეოთხედი გამოვლინდა. კვლევები აჩვენებს, რომ ალკოჰოლის მსუბუქი ან ზომიერი მოხმარებაც კი ძუძუს, ღვიძლის, მსხვილი ნაწლავისა და პირის ღრუს კიბოს რისკს ზრდის.

2013 წელს, როცა ირლანდიის ჯანდაცვის სამინისტრომ ალკოჰოლის მოხმარებისა და ზიანის შესამცირებლად ზომების პაკეტი შესთავაზა, ქვეყანას მსოფლიოში წელიწადში ერთ ადამიანზე 14 ლიტრი სუფთა ალკოჰოლის მოხმარებით ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ჰქონდა.

მართალია, 2023 წელს მაჩვენებელი ერთ ადამიანზე 9,9 ლიტრამდე შემცირდა, მაგრამ გამოკითხვებმა აჩვენა, რომ 15 წლისა და უფროსი მოსახლეობის თითქმის 15%-ს ალკოჰოლის მოხმარების დარღვევა ჰქონდა. 15-24 წლის ასაკობრივ ჯგუფში მაჩვენებლები ბევრად მაღალი იყო: მამაკაცებში 37%, ქალებში კი 38%.

2018 წელს ირლანდიამ მიიღო საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ალკოჰოლის კანონი, რომლის მიზანი იყო ალკოჰოლის მოხმარებისა და ზიანის შემცირება, ბავშვებსა და ახალგაზრდებში მოხმარების დაწყების გადავადება და მიწოდებისა და ფასების რეგულირება. თუმცა კანონად მიღებამდე 31 წინადადებიდან ბევრი შესუსტდა. მიუხედავად ამისა, ეტიკეტირების ვალდებულება კანონში უცვლელად შევიდა, რასაც ეტიკეტის ფორმის, ზომისა და პარამეტრების შესახებ მეორეული კანონმდებლობის მიღება მოჰყვა.

2026 წლიდან ირლანდია გახდება პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, რომელიც მწარმოებლებს ალკოჰოლურ პროდუქტებზე ყოვლისმომცველ გაფრთხილებებს კანონით მოსთხოვს. ლუდს, ღვინოსა და სპირტიან სასმელებს მოუწევს ეტიკეტის ტარება წითელი დიდი ასოებით: „ალკოჰოლსა და ლეტალურ კიბოებს შორის პირდაპირი კავშირია“ და „ალკოჰოლის მოხმარება ღვიძლის კიბოს იწვევს“.

მტკიცედ დაცული მიღწევა

Alcohol Action Ireland-ის აღმასრულებელი დირექტორის Dr. Sheila Gilheany-ს მიხედვით, ეტიკეტირება „დიდი გამარჯვებაა“, რადგან Alcohol Health Alliance-ის ქოლგის ქვეშ 60 ორგანიზაცია გაერთიანდა და ამისთვის დიდი ბრძოლა გასწია.

Dr. Sheila Gilheany:

„ალკოჰოლი ერთადერთი ნივთიერებაა, რომელსაც არ ეხება იგივე რეგულაციები, რაც რძეს, წყალსა და სხვას. ის სრულიად არარეგულირებულია. ყოვლისმომცველი ეტიკეტირება მიღწევა და გარდამტეხი ეტაპია ირლანდიისთვისაც და მთელი მსოფლიოსთვისაც.“

„მომხმარებელს რისკების ცოდნის უფლება აქვს, მაგრამ ინდუსტრია ცდილობს, ეს რისკები შეამციროს და ამტკიცოს, რომ ისინი არ არსებობს ან რთულად გასაგებია. ეტიკეტის სავალდებულოდ ქცევა ინდუსტრიის მარკეტინგული ძალის ნაწილს მთავრობას გადასცემს.“

ეტიკეტირება უფრო ფართო ჩარევების პაკეტის ნაწილია, რომელსაც ირლანდია თანდათან ნერგავს. მაგალითად, 2018 წლიდან ქვეყანამ ალკოჰოლის რეკლამის შესაზღუდად ზომიერი ნაბიჯები გადადგა: რეკლამა აიკრძალა სკოლებიდან და სათამაშო მოედნებიდან 200 მეტრის სიახლოვეს და საზოგადოებრივ ტრანსპორტში. ამის პარალელურად უალკოჰოლო პროდუქტების მარკეტინგის გავრცელება შეინიშნება.

• დაკავშირებული თემა: უალკოჰოლო სოციალური სასმელების აღმასვლა — ახალი არჩევანი, ახალი ჩვევები

კიბოსთან კარგად ცნობილი კავშირი, რომელზეც ჯერ კიდევ ცოტას საუბრობენ

დაახლოებით 40 წლის წინ ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO) ალკოჰოლი ადამიანისთვის კანცეროგენად მიიჩნია და შემდგომი კვლევები კვლავ მხარს უჭერს მის კავშირს ძუძუს, ღვიძლის, პირის ღრუს, მსხვილი ნაწლავისა და ყელის კიბოებთან.

2020 წელს მსოფლიოში ალკოჰოლის მოხმარებას კიბოს 740 ათასი შემთხვევა მიეწერა და თითქმის მეოთხედი ევროპაში გამოვლინდა. 2023 წელს WHO-მ და კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტომ განაცხადეს: „არსებობს მკაფიო მტკიცებულება, რომ ალკოჰოლის მსუბუქი ან ზომიერი მოხმარება კიბოს რისკს ზრდის. კიბოსთვის ალკოჰოლის მოხმარების უსაფრთხო რაოდენობა ვერ დგინდება.“

ავსტრალიის Melbourne-ის უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა Paula O’Brien-მა აღნიშნა, რომ ალკოჰოლისა და კიბოს კავშირი დიდი ხანია მყარად დადგენილია, თუმცა საზოგადოებამ ამის შესახებ ძალიან ცოტა იცის :

„მიუხედავად იმისა, რომ ალკოჰოლსა და კიბოს შორის კავშირი ძალიან კარგადაა დადგენილი, ეს საკითხი ჯანდაცვის კამპანიების თემა არ გამხდარა და მთავრობები მას არ ჩაღრმავებიან.“

ირლანდიის ნაბიჯი და მისი გავლენა მსოფლიოში

Dr. Sheila Gilheany-მ აღნიშნა: „ალკოჰოლი ერთადერთი ნივთიერებაა, რომელსაც რძისა და წყლის მსგავსი რეგულაციები არ ეხება; ის სრულიად არარეგულირებულია“.

ირლანდიის ალკოჰოლის ეტიკეტირებისთვის ხანგრძლივი ბრძოლის შემდეგ ჩნდება კითხვა: თუ ალკოჰოლისა და კიბოს კავშირი ასეთი მკაფიოა, რატომ მიიწევს მოქმედებები ასე ნელა?

Dr. Daša Kokole-მ, რომელიც WHO-ს ალკოჰოლის ეტიკეტირების საკითხებში კონსულტაციას უწევს, განაცხადა, რომ ალკოჰოლის მწარმოებელთა წინააღმდეგობა ალკოჰოლის პოლიტიკის შემუშავებაში „დიდ დაბრკოლებას“ ქმნის. თუმცა ბოლო წლებში სულ უფრო მეტი ქვეყანა უსვამს ხაზს ალკოჰოლის კიბოს რისკებს.

Gilheany ყურადღებას ამახვილებს ნორვეგიის„ლიდერულ“ მიდგომაზე ალკოჰოლის მიმართ. დაბალი რისკის მოხმარების ზღვრების დადგენის ნაცვლად ნორვეგიამ ალკოჰოლის რეკლამა აკრძალა და მიზნად ნულოვანი მოხმარება დაისახა.

ცვლილება ალკოჰოლის მოხმარებაში

ალკოჰოლის ინდუსტრიის ახალ ბაზრებზე ორიენტაცია შემაშფოთებელი ტენდენციაა, განსაკუთრებით დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნებში, სადაც რეგულაციები ხშირად არასაკმარისია. Kokole ხაზს უსვამს, რომ ეს ქვეყნებისთვის გამაფრთხილებელი სიგნალი უნდა იყოს.

თუმცა სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ირლანდიის გაფრთხილებების გავლენა მხოლოდ ქვეყნის საზღვრებით არ შემოიფარგლება და მთელ მსოფლიოში გავრცელდება.

Dr. Paula O’Brien-მა დასძინა: „თუ ერთი ქვეყანა ამას გააკეთებს, სხვებიც მიჰყვებიან… კვლევებმა აჩვენა, რომ იქ, სადაც ალკოჰოლის ჭურჭელზე გაფრთხილებებია, მომხმარებლები პროდუქტის უფრო მკაცრ რეგულაციებს მეტად ეთანხმებიან. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა მცირე ნაბიჯებსა და საზოგადოების მიერ რეგულაციების მიღების მზაობას უკავშირდება“.