ამცირებს თუ არა ასპირინი ძუძუს კიბოს რისკს და რომელი მექანიზმით?

სანდო კიბოს კვლევითი ცენტრის მიერ ახლახან გამოქვეყნებული კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ გავრცელებული ვარაუდის საპირისპიროდ ასპირინის მიერ ძუძუს კიბოს რისკის შემცირება ესტროგენის (ქალის ჰორმონის) გზით არ ხდება. თუმცა ეს შედეგი შესაძლოა კვლევაში გამოყენებულ ასპირინის დოზებზე იყოს დამოკიდებული.

ძუძუს კიბო ქალებში ყველაზე გავრცელებული კიბოს სახეობაა. ყოველწლიურად დაახლოებით 227.000 ქალს ძუძუს კიბოს დიაგნოზს უსვამენ და დაახლოებით 40.000 ქალი მისგან იღუპება. ბუნებრივია, ეს დაავადების პრევენციას პრიორიტეტულ მიდგომად აქცევს. თუმცა დაავადების თავიდან ასაცილებლად და/ან სამკურნალოდ საჭიროა ვიცოდეთ როგორც დაავადების, ისე მისი მკურნალი თუ პრევენციული ფაქტორების მოქმედების მექანიზმები. მექანიზმის გამოვლენა გზას უხსნის მრავალ ახალ გამოსავალს, რომელიც სწორედ ამ მექანიზმით იმოქმედებს.

ცნობილია, რომ ძუძუს კიბოს განვითარებაში ესტროგენის მაღალი დონე მონაწილეობს. აქედან გამომდინარე, რისკის შესამცირებლად ესტროგენის დონის დაქვეითების მიდგომა დამკვიდრდა და განსაკუთრებით რეგულარული ვარჯიში აღმოჩნდა ეფექტური. მრავალ კვლევაში ასევე დადგინდა, რომ მენოპაუზის შემდეგ ქალებში ასპირინიც ძუძუს კიბოს რისკს ამცირებს და ვარაუდობდნენ, რომ ამაშიც ასპირინის გავლენას ესტროგენის დონეზე ჰქონდა როლი. თუმცა ახლახან გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ასპირინი არც ესტროგენზე მოქმედებს და არც მის გადამტან ცილებზე.

ამ კვლევაში 50-75 წლის ასაკის, მენოპაუზის მქონე 144 ჯანმრთელი ქალი 2 ჯგუფად დაყვეს. ერთ ჯგუფს 6 თვის განმავლობაში დღეში 325 mg ასპირინს აძლევდნენ. ამ პერიოდში ესტროგენის დონის შესწავლისას აღმოჩნდა, რომ ასპირინი მასზე გავლენას არ ახდენდა. აქედან 2 შესაძლო დასკვნა გამომდინარეობს: ან ასპირინის გავლენა ესტროგენზე დოზაზეა დამოკიდებული და ამ დოზებით ეფექტი არ ჰქონდა, ან ძუძუს კიბოს რისკს სხვა, ესტროგენისგან დამოუკიდებელი მექანიზმით ამცირებს.

ამრიგად, მრავალი სანდო კვლევის მიხედვით, ასპირინი ძუძუსა და ზოგი სხვა ტიპის კიბოს რისკს ამცირებს. თუმცა რომელი მექანიზმით ახდენს ამას, საბოლოოდ გარკვეული არ არის, მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამად ყურადღება ესტროგენზეა გამახვილებული. ამ კვლევაში ასპირინის ესტროგენზე მოქმედების არგამოვლენა მიანიშნებს, რომ ეფექტი დოზაზე ან ესტროგენისგან დამოუკიდებელ მექანიზმზეა დამოკიდებული. ორივე ვარიანტი უაღრესად მნიშვნელოვანია ძუძუს კიბოს პრევენციის ახალი მეთოდების შემუშავებისთვის. საკითხის გასარკვევად სხვადასხვა დოზით მეტი კვლევაა საჭირო. თუმცა ამჟამად ნათელია, რომ ასპირინი ზოგი ტიპის კიბოს პრევენციას ხელს უწყობს და თუ მისი ამ მიზნით გამოყენებას ვაპირებთ, აუცილებლად ექიმთან შეთანხმებით უნდა მოვიქცეთ.