გარდამტეხი ეტაპი სინოვიურ სარკომაში – პირველი T-უჯრედული თერაპია FDA-ს დამტკიცების გზაზე
ამ სტატიაში
სინოვიური სარკომა რბილი ქსოვილის რთულად სამკურნალო კიბოს ტიპია, რომელიც ჩვეულებრივ ახალგაზრდა ზრდასრულებს ეხება. იგი სხეულის სხვადასხვა უბნის სინოვიურ, ანუ სახსრის გარშემო ქსოვილებში იწყება და შეიძლება მეტასტაზირდეს. მრავალი წლის განმავლობაში მის მკურნალობაში მნიშვნელოვანი წინსვლა არ ყოფილა, რაც პაციენტებისთვის შეზღუდულ არჩევანს ნიშნავდა. თუმცა Adaptimmune Therapeutics-ის მიერ შექმნილი და აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის (FDA) მიერ ახლახან პრიორიტეტული განხილვისთვის მიღებული afami-cel თერაპია ამ სფეროში მეცნიერებასა და იმედს ახალ სახეს აძლევს.
Afami-cel და ადაპტური უჯრედული მკურნალობა
Afami-cel გენური ინჟინერიით შექმნილი T-უჯრედული რეცეპტორის (TCR) T-უჯრედული თერაპიაა, რომელიც სოლიდურ (ქსოვილიდან ან ორგანოდან წარმოშობილ) სიმსივნეებთან, მათ შორის სინოვიურ სარკომასთან, ბრძოლაში ახალ იმედს გვთავაზობს.
ადაპტური უჯრედული მკურნალობა არის პაციენტის საკუთარი იმუნური უჯრედების, ჩვეულებრივ T უჯრედების, ლაბორატორიაში მოდიფიცირებასა და გაძლიერებაზე დაფუძნებული იმუნოთერაპიის ტიპი. შემდეგ უჯრედებს კიბოზე დასამიზნებლად პაციენტს უბრუნებენ. იმუნური სისტემის უშუალოდ კიბოსთან საბრძოლველად დაპროგრამებით მეთოდი პაციენტის თავდაცვის მექანიზმს აძლიერებს.
Afami-cel შექმნილია MAGE A4 ცილაზე დასამიზნებლად. MAGE A4 უჯრედში, განსაკუთრებით კიბოს უჯრედების ბირთვში არსებული სიმსივნური ანტიგენია. ზოგ კიბოში იგი ჩვეულებრივზე მეტად ექსპრესირდება და ინჟინერიით შექმნილი T-უჯრედული თერაპიების სამიზნედ გამოიყენება სიმსივნური უჯრედების შერჩევითად გასანადგურებლად.
MAGE A4 სამიზნისკენ მიმართული ეს ინოვაციური მკურნალობა შორსწასულ სინოვიურ სარკომაში ერთჯერად დოზად განიხილება და ბოლო ათ წელიწადში ამ სფეროს პირველი ეფექტიანი და დამტკიცების პოტენციალის მქონე ვარიანტი შეიძლება გახდეს. პაზოპანიბის შემცველი Votrient-ის 2012 წელს დამტკიცების შემდეგ იგი სინოვიური სარკომის მკურნალობის პირველ ასეთ სიახლეს წარმოადგენს.
ქვემოთ მოცემულ სურათზე ნაჩვენებია, როგორ მოქმედებს უჯრედულ დონეზე afami-cel-ის მსგავსი ინჟინერიით შექმნილი T-უჯრედული რეცეპტორის (TCR) თერაპია.
- სამიზნე ცილის ამოცნობა: Afami-cel ამოიცნობს MAGE A4-ის მსგავს სამიზნე ცილას, რომელიც განსაკუთრებით კიბოს უჯრედებშია, ნორმალურ უჯრედებში კი იშვიათად გვხვდება.
- ცილის დამუშავება: სამიზნე ცილა უჯრედის პროტეასომით იშლება და პეპტიდურ ფრაგმენტებად იყოფა.
- HLA-პეპტიდის კომპლექსის შექმნა: დამუშავებული პეპტიდური ფრაგმენტები უჯრედის ზედაპირზე HLA-ის (Human Leukocyte Antigen) მოლეკულებს უერთდება. კომპლექსი ზედაპირზე გადაადგილდება, რათა T უჯრედებმა ამოიცნოს.
- TCR-ით ამოცნობა და ურთიერთქმედება: ინჟინერიით შექმნილი T უჯრედების ზედაპირზე არსებული რეცეპტორები (TCR) ამ HLA-პეპტიდურ კომპლექსს ამოიცნობს და სპეციფიკურად კიბოს უჯრედებს უკავშირდება.
- კიბოს უჯრედებზე ზემოქმედება: TCR-ების HLA-პეპტიდურ კომპლექსთან შეკავშირება T უჯრედების კიბოს უჯრედების გასანადგურებლად აქტივაციას იწვევს. შედეგად სიმსივნური უჯრედები კვდება და სიმსივნე მცირდება ან ნადგურდება.
ეს მექანიზმი afami-cel-ის მსგავს მკურნალობას საშუალებას აძლევს მხოლოდ კიბოს უჯრედებს დაუმიზნოს, ჯანმრთელები არ დააზიანოს და კიბოს ეფექტიანი მკურნალობა უზრუნველყოს.
კლინიკური კვლევა და შედეგები
საკვანძო SPEARHEAD-1 კვლევის 1. კოჰორტის დადებითმა მონაცემებმა აჩვენა, რომ Afami-cel-მა ეფექტიანობის პირველადი საბოლოო მაჩვენებელი დააკმაყოფილა.
ამ კვლევაში შორსწასული სინოვიური სარკომისა და მანამდე ინტენსიური მკურნალობის მქონე პაციენტებში
- საერთო პასუხის მაჩვენებელი 39% იყო და
- პასუხის მედიანური ხანგრძლივობა დაახლოებით 12 თვე იყო.
- მედიანური საერთო გადარჩენა დაახლოებით 17 თვე იყო და
- Afami-cel-ზე პასუხის მქონე პაციენტების 70% მკურნალობიდან 2 წლის შემდეგ ცოცხალი იყო.
ეს შედეგები ხაზს უსვამს, რომ Afami-cel-მა სინოვიური სარკომის მქონე პაციენტებს ახალი, ინოვაციური სამკურნალო ვარიანტი შეიძლება შესთავაზოს.
FDA-ს BLA განაცხადი და მისი მნიშვნელობა
Biologics License Application (BLA) ბიოლოგიური პროდუქტების FDA-ს დამტკიცების პროცესის ნაწილია. Afami-cel-ის BLA განაცხადის პრიორიტეტულ განხილვაზე მიღება შესაძლო დამტკიცების პროცესის დაჩქარებას ნიშნავს. ეს Adaptimmune-ისთვის სინოვიური სარკომის მკურნალობის ხელახალი განსაზღვრისკენ მნიშვნელოვანი ნაბიჯია. Prescription Drug User Fee Act-ის (PDUFA) სამიზნე გადაწყვეტილების თარიღად 2024 წლის 4 აგვისტო განისაზღვრა — ბოლო თარიღი, როდესაც FDA-მ Afami-cel-ის დამტკიცებაზე გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს.
დასკვნა
FDA-ს მიერ Adaptimmune-ის Afami-cel-ის BLA განაცხადის მიღებას სინოვიური სარკომის მქონე პირებისთვის მკურნალობის მიდგომების შეცვლის პოტენციალი აქვს. წლების განმავლობაში ნანატრი ეს წინსვლა შორსწასული სინოვიური სარკომის მკურნალობის იმედის მომცემ ახალ ეპოქას მოასწავებს. Afami-cel სოლიდურ სიმსივნეებში ინჟინერიით შექმნილი T-უჯრედული თერაპიების ეფექტიანობის დამტკიცებისკენ მნიშვნელოვანი ნაბიჯია და დამტკიცების შემთხვევაში პაციენტებისთვის მნიშვნელოვანი ვარიანტი გახდება.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.