გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების მანამდე გაუთვალისწინებელი რისკი: ელექტრონული სიგარეტი!

ელექტრონული სიგარეტები სულ უფრო პოპულარულია. თუმცა ბოლო დროს მოწევის შეწყვეტის დამხმარედ გაყიდული ამ მოწყობილობების შესახებ კვლევებიც იზრდება. JAMA Cardiology-ში ახალი საყურადღებო კვლევა გამოქვეყნდა ელექტრონული სიგარეტისა და გულ-სისხლძარღვთა რისკის კავშირზე. აღმოჩნდა, რომ მომხმარებლები გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობას საფრთხეში შეიძლება აგდებდნენ.

გულ-სისხლძარღვთა, ანუ სისხლის მიმოქცევის სისტემა გულს, სისხლძარღვებსა და სისხლის მიმოქცევას ეხება

ელექტრონული სიგარეტი ჩვეულებრივი მოწევის მიმბაძველი მოწყობილობაა. კარტრიჯის, ბატარეისა და გამფრქვევისგან შედგება და სითხის აორთქლებით გამოიყენება; ბოლო დროს მოხმარება წარმოუდგენლად გაიზარდა. ჩვენს ქვეყანაშიც აკრძალული გაყიდვის მიუხედავად მატულობს. ამერიკაში ზრდასრულთა 3,7%, დაახლოებით 9 მილიონი, იყენებს; ახალგაზრდებში 2011-2015 წლების მოკლე 4-წლიან პერიოდში მაჩვენებელი ზუსტად 4-ჯერ გაიზარდადა 16%-ს მიაღწია. ამ შემაშფოთებელი რიცხვების ფონზე კვლევას გადავხედოთ:

კვლევა

გუნდის ჰიპოთეზით, რეგულარულ მომხმარებლებში ოქსიდაციური სტრესი იზრდება და გულის ავტონომიური სტიმულების წონასწორობა ირღვევა. ორივე გულ-სისხლძარღვთა რისკფაქტორია.

შეადარეს 21-დან 45 წლის, ჩვეულებრივი სიგარეტის არმომწეველი და წამლების არმიმღები 23 ჯანმრთელი მომხმარებელი იმავე მახასიათებლების 19 ჯანმრთელ არამომხმარებელს.

EKG-ით გულისცემას მშვიდი დასვენებისა და სუნთქვისას აკვირდებოდნენ და 3 ჯგუფად — მაღალი, დაბალი და ძალიან დაბალი სიხშირით — ყოფდნენ. ოქსიდაციური სტრესისთვის სისხლის ანალიზებიც გააკეთეს.

დაბალი სიხშირის ნაწილი და მისი მაღალ სიხშირესთან თანაფარდობა გაიზარდა. ანუ მომხმარებელთა გულის ავტონომიური ბალანსი სიმპათიკური სისტემისკენ გადაიხარა.

სიმპათიკური კონტროლი, მაგალითად, გადაუდებელ საფრთხეში ხდება: ადრენალინის მატება „fight or flight“, ანუ ბრძოლის ან გაქცევის პასუხს ქმნის.

ოქსიდაციური სტრესის შეფასებით, დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინის (ცუდი ქოლესტერინი LDL) დაჟანგვის უნარი გაიზარდა.

შედეგების ერთობლივი შეფასებით, საკონტროლო ჯგუფთან შედარებით მომხმარებლები თამბაქოსთან დაკავშირებული გულის სიმპათიკური აქტივობისა და ოქსიდაციური სტრესის ზრდისკენ უფრო მიდრეკილნი იყვნენ.

დასკვნის სახით ელექტრონული სიგარეტის ფიზიოლოგიურ ეფექტებს მომხმარებელთა უმრავლესობაში მნიშვნელოვანი გულ-სისხლძარღვთა გავლენა შეიძლება ჰქონდეს. მკვლევართა სიტყვებით: „ორთქლის მთავარი ბიოაქტიური ნივთიერება ნიკოტინი თავისი დაშლის პროდუქტებით დაუდგენელ ზიანს შეიძლება იწვევდეს. რეგულარულ მომხმარებლებში ვითარდება გულ-სისხლძარღვთა რისკის გამზრდელი ფიზიოლოგიური ეფექტები“.