ჰიპოკრატეს ფიცი ძვ. წ. 400 – დროის მიღმა ჭეშმარიტებები და წესები
კოსელი ჰიპოკრატე, რომელსაც ზოგჯერ დასავლური მედიცინის მამად მოიხსენიებენ, ცნობილი ბერძენი ექიმი იყო და დაავადების ზებუნებრივი წარმოშობის შესახებ ძველ რწმენებს უარყოფდა. მისი სახელობის სამედიცინო ეთიკის წესები დღესაც ძალაში რჩება.
ჰიპოკრატეს შესახებ ძალიან ცოტა ვიცით. მისი ნაშრომები, ჰიპოკრატეს კრებული, სინამდვილეში რამდენიმე ავტორმა დაწერა; ისინი სხვა თემებთან ერთად ეპილეფსიის, თავის ტრავმებისა და გინეკოლოგიის შესახებ რჩევებს იძლეოდა და ძირითადად ძვ. წ. 420-დან ძვ. წ. 370 წლამდე შეიქმნა. ჰიპოკრატეს სკოლა მიიჩნევდა, რომ დაავადება ოთხი სეკრეტის (სითხის) დისბალანსის შედეგია: სისხლის, შავი ნაღვლის, ყვითელი ნაღვლისა და ლორწოსი. წონასწორობის აღსადგენად ექიმები მკურნალობასა და კვების რჩევებს ეყრდნობოდნენ. მაგალითად, ციტრუსი სასარგებლოდ მიაჩნდათ ლორწოს სიჭარბის დროს. მკურნალობისას პაციენტის სამედიცინო ისტორიის ჩაწერაც მნიშვნელოვნად ითვლებოდა (იხილეთ ჯანმრთელობის ჩანაწერების გასაოცარი ისტორია).
ჰიპოკრატეს ან / და სხვა ძველი ბერძნების მიერ დაწერილ ჰიპოკრატეს ფიცს დებდნენ ექიმები, რომლებიც მედიცინის ეთიკურად განხორციელებას იფიცებდნენ. მისი მოდერნიზებული ვერსიები საუკუნეების განმავლობაში გამოიყენებოდა.
თავდაპირველ ფიცში ექიმები რამდენიმე ღმერთის წინაშე პირობას დებენ, რომ პატივს სცემენ სამედიცინო მასწავლებლებს, პაციენტის პირად ცხოვრებას და პაციენტებს ზიანისაგან დაიცავენ. ასევე იფიცებენ, რომ პაციენტს არასდროს მისცემენ მომაკვდინებელ წამალს, პესარის (ვაგინალური სანთლის) გამოყენებით აბორტს არ გამოიწვევენ, გარკვეული ტიპის ოპერაციებს არ ჩაატარებენ და პაციენტებთან სქესობრივ ურთიერთობას არ დაამყარებენ.
სამეცნიერო ჟურნალისტი Robert Adler წერდა: „მისი გარდაცვალებიდან რამდენიმე საუკუნეში მისი ნაშრომები და სწავლება მიმდევრებისა და სხვა ბერძენი ექიმების ნაშრომებს განურჩევლად შეერია. ჰიპოკრატეს კრებულის გამაერთიანებელი იდეა იყო, რომ ჯანმრთელობა და დაავადება მკაცრად ბუნებრივი მოვლენებია და არცერთი ღმერთის მოხმობა საჭირო არ არის. შემდგომი ათას ხუთასი წლის განმავლობაში, ცივილიზაციების აღზევებისა და დაცემის ფონზე, სამედიცინო ცოდნის ბირთვი ბერძნებიდან რომაელებს, რომაელებიდან მუსლიმებს და მუსლიმებიდან შუა საუკუნეების ევროპას გადაეცა.”
ძველი ჩინელი ექიმი Sun Simiao ცნობილია ტექსტით „დიდი ექიმების აბსოლუტური გულწრფელობის შესახებ“, რომელსაც ხშირად ჰიპოკრატეს ფიცის ჩინურ შესატყვისად მოიხსენიებენ.
ილუსტრაციის აღწერა: Paneth-ის ტექსტის ნაწილი ბოლონიაში ახ. წ. 1326 წელს დასრულდა. აქ ჩანს ჰიპოკრატეს აფორიზმების ტექსტის გვერდით ჩამომჯდარი ბუკში ჩამბერავი დემონი, რომელიც შესაძლოა დაავადების მეტაფორა იყოს.
სტატიაში ნახსენები ისტორიული პირები: Hippocrates of Cos (ძვ. წ. 460 – ძვ. წ. 377), Sun Simiao (581–682)
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.