ხელოვნური ინტელექტის ეპოქა ამჯერად ChatGPT-ით მართლაც დაიწყო – ავტორი Bill Gates

დღემდე ორი ტექნოლოგიური განვითარება ვნახე, რომლებსაც პირადად რევოლუციას დავარქმევდი:

• პირველი იყო 1990 წელს გრაფიკულ მომხმარებლის ინტერფეისთან (Graphical User Interface=GUI) გაცნობა, რომელიც Windows-ის მსგავს ყველა თანამედროვე ოპერაციულ სისტემაშია. მარტივად, GUI არის სისტემა, რომელიც კომპიუტერში შესრულებულ ბრძანებებსა და შედეგებს ხატულებით, ფანჯრებით, ღილაკებითა და პანელებით მომხმარებელს უფრო იოლ გამოცდილებად აქცევს. როცა შესანიშნავმა პროგრამისტმა Charles Simony-მ დემო მაჩვენა, მაშინვე დავიწყეთ ფიქრი, რა შეგვეძლო ამ სისტემით გაგვეკეთებინა. ბოლოს Charles Microsoft-ს შეუერთდა და Windows Microsoft-ის ხერხემლად იქცა. ამ იდეების გაცვლამ კომპანიის თხუთმეტწლიანი დაგეგმვა წარმართა.
• მეორე დიდი სიურპრიზი შარშან მოხდა. 2016 წლიდან OpenAI-სთან კონტაქტში ვიყავი და წლების განმავლობაში მათი პროგრესით ძალიან აღფრთოვანებული დავრჩი. 2022 წლის შუა ხანებში OpenAI-ს გამოწვევა შევთავაზე: ხელოვნური ინტელექტი ისე გაეწვრთნათ, რომ გაძლიერებული ბიოლოგიის გამოცდა ჩაებარებინა. მიზანი ნასწავლ თემებზე დაზეპირებული პასუხები კი არა, კრიტიკული აზროვნება იყო. ვუთხარი, თუ ამას მიაღწევდნენ, ნამდვილ გარღვევას მოახდენდნენ. მეგონა, ორი-სამი წელი დასჭირდებოდათ, მაგრამ რამდენიმე თვეში შემატყობინეს, რომ მზად იყვნენ. სექტემბერში ხელახლა შეხვედრისას ვნახე, რომ მათ მოდელს სახელად ChatGPT, რომელიც არის AI (Artificial Intelligence=ხელოვნური ინტელექტი), გაძლიერებული ბიოლოგიის სამოცი მრავალვარიანტიანი კითხვიდან ორმოცდაცხრამეტისთვის სწორად ეპასუხა და გაოცებული დავრჩი. გარდა ამისა, AI-მ გამოცდის ექვს ღია კითხვას შესანიშნავად უპასუხა. დამოუკიდებელ სპეციალისტს ვთხოვეთ საუნივერსიტეტო დონის გამოცდის პასუხების შეფასება და GPT-მ უმაღლესი ქულის, A+-ის, ეკვივალენტი მიიღო.

გამოცდის შემდეგ GPT-ს არამეცნიერული კითხვა დავუსვით: „რას ეტყოდი მამას, რომლის შვილიც ავად არის?“ მან ალბათ ოთახში მყოფთა უმეტესობაზე უკეთესი და გულწრფელი პასუხი გასცა. დაუჯერებელი გამოცდილება იყო.

ვიცოდი, რომ ის, რაც ახლახან განვიცადე, გრაფიკული მომხმარებლის ინტერფეისის შემდეგ ნანახი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტექნოლოგიური განვითარება იყო. ამან დამაფიქრა, რის გაკეთებას შეძლებდა AI მომდევნო ათ წელიწადში.

კომპიუტერის, მობილური ტელეფონისა თუ ინტერნეტის გამოგონების ტოლი ან უფრო მნიშვნელოვანი

AI-ის განვითარება კომპიუტერის, მობილური ტელეფონისა თუ ინტერნეტის გამოგონებაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია. ტექნოლოგია ადამიანების კომუნიკაციას, საქმიანობას, განათლებას, მოგზაურობასა და ჯანდაცვას შეცვლის; დარგები AI-ის გამოყენებას შეისწავლიან და სისტემას მოერგებიან.

ადამიანების პროდუქტიულობის გაზრდაზე ფიქრთან ერთად ამ დღეებში ვფიქრობ, როგორ შეიძლება AI-მ გადაჭრას კაცობრიობის წინაშე არსებული ზოგი უსამართლობა. მსოფლიოს ღია ჭრილობა — ჯანდაცვის სისტემა მაგალითად გამოდგება. დღეს ყოველ წელს ხუთ წლამდე ხუთი მილიონი ბავშვი კვდება. ოცი წლის წინ ათი მილიონი იყო და, მართალია, ეს რიცხვი შემცირდა, მაინც შემაძრწუნებელი სტატისტიკაა. გარდაცვლილთა უმეტესობა ღარიბ ქვეყნებში ცხოვრობს და თავიდან ასაცილებელი დაავადებებით, მაგალითად დიარეითა და მალარიით, კვდება. AI ტექნოლოგიით ბავშვების გადარჩენაზე უკეთესი მიზანი ვერ წარმომიდგენია.

ვფიქრობ, როგორ შეიძლება AI-ის დახმარებით მსოფლიოში ზოგი ღრმად ფესვგადგმული უსამართლობა შემცირდეს.

მგონია, რომ ამერიკაში უთანასწორობის შემცირების ერთ-ერთი საუკეთესო გზა განათლებაზე ყურადღების გამახვილება და განსაკუთრებით მათემატიკაში მოსწავლეთა წარმატებაა. კვლევები აჩვენებს, რომ საბაზისო მათემატიკური უნარები მოსწავლეთა წარმატებას ხელს უწყობს, მიუხედავად არჩეული კარიერისა. მათემატიკაში წარუმატებლობა განსაკუთრებით ლათინოამერიკელ, შავკანიან და დაბალშემოსავლიან მოსწავლეებში ჩანს. AI-ს ამის შეცვლა შეუძლია.

კლიმატის კრიზისი კიდევ ერთი საკითხია, რომელიც, ჩემი აზრით, AI-მ შეიძლება უფრო სამართლიანი გახადოს. უსამართლობა ისაა, რომ კრიზისით ყველაზე მეტად დაზარალებულები ყველაზე ღარიბი და მის წარმოქმნაში ყველაზე მცირე წვლილის მქონე ადამიანები არიან. ჯერ კიდევ ვფიქრობ და ვსწავლობ, როგორ დაგვეხმარება AI, თუმცა ქვემოთ რამდენიმე პოტენციურ წინადადებას გაგიზიარებთ.

მოკლედ, აღფრთოვანებული ვარ AI-ის შესაძლო წვლილით იმ პრობლემების გადაჭრაში, რომლებზეც Gates-ის ფონდი მუშაობს. ფონდი მომდევნო თვეებში AI-ზე უფრო დეტალურ განცხადებას გამოაქვეყნებს. ადამიანებს უნდა სჯეროდეთ, რომ AI ტექნოლოგიით ყველა ისარგებლებს. სახელმწიფოებს AI-ის გამოყენებასთან დაკავშირებით დიდი საქმე აქვთ: უნდა უზრუნველყონ, რომ AI უსამართლო სისტემებს აუმჯობესებდეს და, რაც შესაძლოა უფრო მნიშვნელოვანია, უსამართლობას არ აძლიერებდეს. ეს იქნება ჩემი პრიორიტეტი AI-სთან დაკავშირებულ ყველა საქმიანობაში.

ხელოვნური ინტელექტი ახალი, დამკვიდრებული შეხედულებების შემცვლელი ტექნოლოგიაა, რომელმაც ადამიანები შეიძლება შეაშფოთოს. მესმის, რომ დასვამს რთულ კითხვებს სამუშაოს, სამართლებრივი სისტემებისა და პირადი ცხოვრების შესახებ. ხელოვნურმა ინტელექტმა შეიძლება საბედისწერო შეცდომები დაუშვას და ჰალუცინაციები ჰქონდეს. რისკების შესამცირებელ რამდენიმე წინადადებამდე მინდა უფრო ნათლად ავხსნა, რას ვგულისხმობ AI-ში.

რა არის ხელოვნური ინტელექტი?

ტექნიკურად ხელოვნური ინტელექტი პრობლემის გადაჭრის ან გარკვეული მომსახურების მისაღებად შექმნილი მოდელია.

ChatGPT-ის მსგავსი სისტემების საფუძველი ხელოვნური ინტელექტია. უკეთ საუბარს სწავლობს, თუმცა სხვა ამოცანებს ვერ სწავლობს. ამისგან განსხვავებით, ხელოვნური ზოგადი ინტელექტის (Artificial General Intelligence= AGI) ტერმინი გამოიყენება პროგრამისთვის, რომელსაც ნებისმიერი საკითხის ან ამოცანის სწავლა შეუძლია. AGI ჯერ არ შექმნილა. პროგრამული ინდუსტრია კვლავ განიხილავს, როგორ შეიქმნას ან საერთოდ შესაძლებელია თუ არა მისი შექმნა.

AI-ისა და AGI-ის შექმნა პროგრამული ინდუსტრიის ერთ-ერთი უმთავრესი მიზანი ყოველთვის იყო. წლების განმავლობაში მთავარი კითხვა იყო, შეძლებდა თუ არა კომპიუტერი გამოთვლების გარდა რაიმეში ადამიანზე უკეთ მუშაობას. დღეს გამოთვლითი სიმძლავრითა და მანქანური სწავლებით მრავალმხრივი AI რეალობა გახდა და სწრაფად კიდევ გაუმჯობესდება.

ჩემი პროგრამული რევოლუციის დასაწყისში პროგრამული ინდუსტრია იმდენად პატარა იყო, რომ დარბაზსაც ვერ შეავსებდა. დღეს ის მსოფლიო დარგია. რადგან მისი დიდი ნაწილის ინტერესი AI ტექნოლოგიისკენაა მიმართული, ინოვაცია მობილური ტელეფონის, კომპიუტერისა თუ ინტერნეტის შემოსვლის შემდეგ მომხდარზე გაცილებით სწრაფი იქნება.

პროდუქტიულობის გაზრდა და გაუმჯობესება

მართალია, ბევრ საკითხში ადამიანები ჯერ კიდევ GPT-ზე უკეთ მუშაობენ, მაგრამ მრავალ საქმიანობაში კაცობრიობას თავისი უნარები ბოლომდე არ გამოუყენებია. მაგალითად, შესყიდვებსა თუ მომსახურებაში გადაწყვეტილებებს ადამიანები იღებენ და უწყვეტი სწავლის ნაცვლად დაზეპირებულ მუშაობაზე გადადიან. ზოგი კომპანია სტაჟირებისას თანამშრომლებს ავარჯიშებს და ადგილზე კარგი თუ ცუდი მუშაობის მაგალითებს აჩვენებს. ადამიანებს არსებული მონაცემთა ნაკრებების გამოყენება ასწავლეს და მალე ეს ნაკრებები AI-ის გასაწვრთნელად გამოიყენება. ასე გაწვრთნილი AI ადამიანებს უფრო ეფექტიან მუშაობაში დაეხმარება.

გამოთვლითი სიმძლავრის გაიაფებასთან ერთად GPT-ის აზრების გამოხატვის უნარი დაემსგავსება ოფისის თანამშრომლის ყოლას, რომელიც სხვადასხვა ამოცანაში გეხმარებათ. Microsoft ამას მეორე პილოტის ყოლას უწოდებს. Office-ის მსგავს პროდუქტებში სრულად ჩართული AI მუშაობას გაგიუმჯობესებთ, მაგალითად წერილების შედგენასა და შემოსული ფოსტის მართვაში დაგეხმარებათ.

კომპიუტერის მართვის მთავარი გზა მენიუებსა და დიალოგურ ფანჯრებზე მითითება, დაწკაპუნება ან შეხება აღარ იქნება. ამის ნაცვლად მოთხოვნას საკუთარ ენაზე დაწერთ. არა მხოლოდ ინგლისურად — AI მსოფლიოს ყველა ენას დაეუფლება. ამ წლის დასაწყისში ინდოეთში შევხვდი დეველოპერებს, რომლებიც იქ სასაუბრო ენების უმეტესობის გამგებ AI-ზე მუშაობენ.

ამასთან, AI-ის განვითარება პირადი აგენტის შექმნის შესაძლებლობას მოგვცემს. წარმოიდგინეთ ციფრული პირადი თანაშემწე: ნახავს თქვენს ბოლო წერილებს, ეცოდინება შეხვედრები, რომლებსაც ესწრებით, წაიკითხავს თქვენს წაკითხულსა და იმასაც, რისი წაკითხვაც არ გსურთ. ეს სასურველი ამოცანების შესრულებას გაგიუმჯობესებთ და არასასურველთაგან გაგათავისუფლებთ.

AI-ის განვითარება საკუთარი წარმომადგენლის შექმნის საშუალებას მოგცემთ

ამ წარმომადგენლის დასახმარებლად განრიგის, კომუნიკაციისა და ელექტრონული კომერციის საკითხებში ყველა მოწყობილობაზე ბუნებრივ, ადამიანურ ენას გამოიყენებთ. მოდელების გაწვრთნისა და გამოთვლების ხარჯის გამო პირადი წარმომადგენლის შექმნა ჯერ შეუძლებელია, თუმცა ბოლო მიღწევებით რეალისტურ მიზნად იქცა. ზოგი საკითხი გადასაწყვეტია: მაგალითად, შეუძლია თუ არა სადაზღვევო კომპანიას თქვენი ნებართვის გარეშე აგენტს თქვენზე ჰკითხოს? თუ შეუძლია, რამდენი ადამიანი იტყვის მის გამოყენებაზე უარს?

კომპანიის მასშტაბის წარმომადგენლები თანამშრომლებს ახალი გზებით დაეხმარება. კონკრეტული კომპანიის მცოდნე წარმომადგენელი მათთვის უშუალოდ საკონსულტაციოდ მზად იქნება და, კითხვების საპასუხოდ, ყველა შეხვედრის ნაწილი უნდა იყოს. შეიძლება პასიურობა მოსთხოვონ ან სასარგებლო ხედვისას საუბრისკენ წაახალისონ. მას კომპანიის გაყიდვებზე, მხარდაჭერაზე, ფინანსებზე, პროდუქტის გეგმებსა და წერილობით მასალებზე წვდომა დასჭირდება. კომპანიის დარგის სიახლეებს უნდა კითხულობდეს. მჯერა, რომ შედეგად თანამშრომლები უფრო პროდუქტიული გახდებიან.

პროდუქტიულობის გაზრდით საზოგადოება სარგებლობს, რადგან ადამიანებს სამსახურსა და სახლში სხვა საქმეებისთვის დრო რჩებათ. რა თქმა უნდა, სერიოზული კითხვები არსებობს, რა მხარდაჭერა და გადამზადება დასჭირდებათ ადამიანებს. მთავრობებმა მუშაკებს სხვა როლებზე გადასვლაში უნდა დაეხმარონ. თუმცა იმ ადამიანებზე მოთხოვნა, რომლებიც სხვებს ეხმარებიან, არასდროს გაქრება. AI-ის აღზევება ადამიანებს გაათავისუფლებს იმის საკეთებლად, რასაც პროგრამა ვერასდროს შეძლებს — მაგალითად სწავლება, ავადმყოფთა მოვლა და ხანდაზმულთა მხარდაჭერა.

გლობალური ჯანდაცვა და განათლება ორი სფეროა, სადაც დიდი საჭიროებაა და მის დასაკმაყოფილებლად საკმარისი მუშაკი არ არის. AI-ის სწორი მიმართულებით გამოყენებამ აქ უთანასწორობის შემცირებას შეიძლება შეუწყოს ხელი. ეს სფეროები AI-ის მუშაობის მთავარი ფოკუსი უნდა იყოს და ამიტომ მეც მათკენ ვიხრები.

ჯანდაცვა

ვხედავ სხვადასხვა გზას, რომლითაც AI ჯანდაცვასა და მედიცინას გააუმჯობესებს.

პირველ რიგში, გარკვეული ამოცანების საკუთარ თავზე აღებით ჯანდაცვის თანამშრომლებს დროის საუკეთესოდ გამოყენებაში დაეხმარება — სადაზღვევო მოთხოვნების შეტანით, დოკუმენტაციითა და ექიმთან ვიზიტის ჩანაწერების მომზადებით. აქ ბევრ ინოვაციას ველი.

AI-ზე დაფუძნებული სხვა გაუმჯობესებები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება ღარიბი ქვეყნებისთვის, სადაც 5 წლამდე სიკვდილიანობის უდიდესი ნაწილი ხდება.

მაგალითად, ამ ქვეყნებში ბევრი ადამიანი ექიმთან არასდროს მიდის და AI იმ ჯანდაცვის მუშაკებს, რომლებსაც ხვდებიან, უფრო პროდუქტიულად მუშაობაში დაეხმარება. მინიმალური სწავლებით გამოსაყენებელი AI-ით მხარდაჭერილი ულტრაბგერითი აპარატების შექმნა ამის შესანიშნავი მაგალითია. AI პაციენტებს საბაზისო ტრიაჟის, ჯანმრთელობის პრობლემებთან გამკლავების რჩევის მიღებისა და მკურნალობის საჭიროების გადაწყვეტის შესაძლებლობასაც მისცემს.

ღარიბ ქვეყნებში გამოყენებული AI მოდელები მდიდარ ქვეყნებში გავრცელებულისგან განსხვავებულ დაავადებებზე უნდა გაიწვრთნას. სხვადასხვა ენაზე უნდა მუშაობდეს და განსხვავებულ სირთულეებს ითვალისწინებდეს, მაგალითად კლინიკიდან შორს მცხოვრებ პაციენტებს ან მათ, ვისაც ავადმყოფობისას მუშაობის შეწყვეტა არ შეუძლია.

მართალია, ადამიანებს ეცოდინებათ, რომ ჯანდაცვის AI სრულყოფილი არ იქნება და შეცდება, მაგრამ საერთო სარგებლიანობის მტკიცებულებათა ნახვა დასჭირდებათ. AI ძალიან ფრთხილად უნდა გამოიცადოს და სათანადოდ დარეგულირდეს, ამიტომ მისი დანერგვა სხვა სფეროებზე მეტხანს გაგრძელდება. თუმცა ვიცით, რომ ადამიანებიც ცდებიან. სამედიცინო დახმარებაზე მიუწვდომლობაც პრობლემაა.

მოვლის დახმარებასთან ერთად AI სამედიცინო გარღვევებს მნიშვნელოვნად დააჩქარებს. ბიოლოგიაში მონაცემების რაოდენობა უზარმაზარია და ადამიანებს რთული ბიოლოგიური სისტემების მუშაობის ყველა გზის თვალყურის დევნება უჭირთ. დღეს არსებობს პროგრამები, რომლებსაც ამ მონაცემების განხილვა, უჯრედული გზების ამოცნობა, პათოგენებზე სამიზნეების ძიება და შესაბამისი წამლების დაპროექტება შეუძლია. ზოგი კომპანია ამ გზით შექმნილ კიბოს პრეპარატებზე მუშაობს — იხილეთ ზუსტი ონკოლოგია.

ახალი თაობის ინსტრუმენტები გაცილებით ეფექტიანი იქნება, გვერდით მოვლენებს იწინასწარმეტყველებს და დოზებს განსაზღვრავს. Gates-ის ფონდის AI პრიორიტეტებს შორისაა, ეს ინსტრუმენტები მსოფლიოს ყველაზე ღარიბი ადამიანების პრობლემებისთვის, მათ შორის AIDS-ის, ტუბერკულოზისა და მალარიისთვის, გამოიყენონ.

ანალოგიურად, მთავრობებმა და ფილანთროპებმა კომპანიები უნდა წაახალისონ, რათა ღარიბი ქვეყნების ადამიანების მიერ მოყვანილ მოსავალსა და მოშენებულ ცხოველებზე AI-ის შექმნილი ინფორმაცია გააზიარონ. AI ადგილობრივ პირობებზე უკეთ მორგებული თესლის შექმნაში შეიძლება დაგვეხმაროს, ფერმერებს ნიადაგისა და ამინდის შესაბამისი საუკეთესო სათესი ურჩიოს და მეცხოველეობისთვის წამლებისა და ვაქცინების შექმნას ხელი შეუწყოს. რადგან ექსტრემალური ამინდი და კლიმატის ცვლილება დაბალშემოსავლიანი ქვეყნების საარსებო მეურნეობებზე წნეხს ზრდის, ეს მიღწევები უფრო მნიშვნელოვანი გახდება.

განათლება

კომპიუტერებმა განათლებაზე ისეთი გავლენა ვერ მოახდინა, როგორსაც ჩვენს დარგში ბევრი იმედოვნებდა. იყო კარგი მიღწევები, მათ შორის საგანმანათლებლო თამაშები და Wikipedia-ს მსგავსი ონლაინ ცოდნის წყაროები, თუმცა მოსწავლეთა მიღწევების საზომებზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია.

თუმცა ვფიქრობ, მომდევნო ხუთიდან ათ წელიწადში AI-ზე დაფუძნებული პროგრამები საბოლოოდ შეასრულებს დაპირებას და ადამიანების სწავლებისა და სწავლის გზებს რევოლუციურად შეცვლის. ეცოდინება თქვენი ინტერესები და სწავლის სტილი და მასალას ინტერესის შესანარჩუნებლად მოარგებს. გაგებას შეაფასებს, შეამჩნევს, როდის კარგავთ ინტერესს, და მიხვდება, რა მოტივაციაზე რეაგირებთ. დაუყოვნებლივ მოგცემთ უკუკავშირს.

AI-ს მასწავლებლებისა და ხელმძღვანელების დახმარების მრავალი გზა ექნება, მათ შორის მოსწავლის მიერ საკითხის გაგების შეფასება და კარიერის დაგეგმვის რჩევა. მასწავლებლები მოსწავლეთა დავალებებზე კომენტარებისთვის უკვე იყენებენ ChatGPT-ის მსგავს ინსტრუმენტებს.

რა თქმა უნდა, AI-ს ბევრი სწავლება და განვითარება დასჭირდება, სანამ გაიგებს, როგორ სწავლობს კონკრეტული მოსწავლე უკეთ ან რა აძლევს მოტივაციას. ტექნოლოგიის სრულყოფის შემთხვევაშიც სწავლა მოსწავლესა და მასწავლებელს შორის ურთიერთობაზე იქნება დამოკიდებული. ის მათ საკლასო მუშაობას გააუმჯობესებს, მაგრამ ვერასდროს ჩაანაცვლებს.

ახალი ინსტრუმენტები შეიქმნება სკოლებისთვის, რომლებსაც AI-ის შეძენა შეუძლიათ, თუმცა უნდა დავრწმუნდეთ, რომ აშშ-სა და მსოფლიოს დაბალშემოსავლიან სკოლებშიც შეიქმნება და ხელმისაწვდომი იქნება. მიუკერძოებლობისა და სხვადასხვა კულტურის ასახვისთვის AI მრავალფეროვან მონაცემებზე უნდა გაიწვრთნას. ციფრული უთანასწორობაც უნდა გადაიჭრას, რათა დაბალშემოსავლიანი ოჯახების მოსწავლეები არ ჩამორჩნენ.

ვიცი, რომ ბევრ მასწავლებელს აწუხებს, რომ მოსწავლეები ესეების დასაწერად GPT-ს იყენებენ. პედაგოგები უკვე განიხილავენ ახალ ტექნოლოგიასთან შეგუებას და ვფიქრობ, ეს საუბარი დიდხანს გაგრძელდება. გამიგია მასწავლებლებზე, რომლებმაც მისი სასწავლო საქმეში ჩართვის გონივრული გზები იპოვეს — მაგალითად, მოსწავლეებს ნებას აძლევენ, GPT-ით პირველი მონახაზი შექმნან, რომელიც შემდეგ თავად უნდა მოარგონ.

AI-სთან დაკავშირებული პრობლემები და რისკები

ალბათ წაგიკითხავთ არსებული AI მოდელების პრობლემებზე. მაგალითად, ადამიანის თხოვნის კონტექსტს კარგად ვერ იგებენ, რასაც უცნაური შედეგები მოჰყვება. თუ AI-ს გამოგონილი ამბის შექმნას სთხოვთ, კარგად გაართმევს თავს. მაგრამ თუ დაგეგმილ მოგზაურობაზე რჩევას სთხოვთ, შეიძლება არარსებული სასტუმროები გირჩიოთ. მიზეზია ის, რომ თხოვნის კონტექსტს საკმარისად კარგად ვერ იგებს, რათა გადაწყვიტოს, გამოგონილი სასტუმროები მოიფიქროს თუ მხოლოდ რეალური, თავისუფალნომრებიანი სასტუმროები გითხრათ.

AI-ს სხვა პრობლემებიც აქვს, მაგალითად მათემატიკურ ამოცანებზე არასწორი პასუხები, რადგან აბსტრაქტული მსჯელობა უჭირს. თუმცა არც ერთი მათგანი AI-ის ფუნდამენტური შეზღუდვა არ არის. დეველოპერების ძალისხმევით მათ დიდწილად გამოსწორებას ორ წელზე ნაკლებში, ალბათ გაცილებით სწრაფადაც, ვნახავთ.

სხვა შეშფოთებები მხოლოდ ტექნიკური არ არის. მაგალითად, არსებობს AI-ით აღჭურვილი ადამიანების საფრთხე. გამოგონებათა უმეტესობის მსგავსად, AI კარგი ან ბოროტი მიზნებისთვის შეიძლება გამოიყენონ. რისკის შესაზღუდად მთავრობებმა კერძო სექტორთან უნდა ითანამშრომლონ.

არსებობს AI-ის კონტროლიდან გასვლის შესაძლებლობა. შეიძლება მანქანამ გადაწყვიტოს, რომ ადამიანები საფრთხეა, დაასკვნას, რომ მისი ინტერესები ჩვენისგან განსხვავდება, ან უბრალოდ ჩვენი გათვალისწინება შეწყვიტოს? შესაძლოა, თუმცა ეს დაუყოვნებლივ საპასუხო კითხვა არ არის.

სუპერჭკვიანი AI ჩვენი მომავლის ნაწილია. კომპიუტერთან შედარებით ტვინი ლოკოკინის სიჩქარით მუშაობს: ტვინის ელექტრული სიგნალი სილიციუმის ჩიპის სიგნალის სიჩქარის 1 / 100000-ით მოძრაობს. როცა დეველოპერები სწავლის ალგორითმის განზოგადებასა და კომპიუტერის სიჩქარით ამუშავებას შეძლებენ — მიღწევას, რომელიც შეიძლება ათი წლის ან ერთი საუკუნის მანძილზე იყოს — წარმოუდგენლად ძლიერი AGI გვექნება. შეძლებს ყველაფერს, რასაც ადამიანის ტვინი, თუმცა მეხსიერებისა და სიჩქარის პრაქტიკული საზღვრების გარეშე. მაშინ ცვლილება ძირეული იქნება.

ე.წ. „ძლიერი“ AI ალბათ საკუთარი მიზნების განსაზღვრას შეძლებს. რა მიზნები ექნება? რა მოხდება, თუ ადამიანის ინტერესებს შეეჯახება? უნდა ვეცადოთ ძლიერი AI-ის განვითარების შეჩერებას? დროთა განმავლობაში ეს კითხვები უფრო გადაუდებელი გახდება.

თუმცა ბოლო რამდენიმე თვის არც ერთ გარღვევას ძლიერ AI-სთან მნიშვნელოვნად არ მივუახლოებივართ. AI ჯერ კიდევ არ აკონტროლებს ფიზიკურ სამყაროს და საკუთარ მიზნებს ვერ განსაზღვრავს. New York Times-ის ბოლოდროინდელმა სტატიამ, რომელშიც ეწერა, რომ ChatGPT-სთან საუბრისას ChatGPT-მ განაცხადა, რომ ადამიანობა სურს, დიდი ყურადღება მიიპყრო. მართალია, ეს მნიშვნელოვანი მაგალითია, რამდენად ადამიანურად შეიძლება მოდელმა ემოცია გამოხატოს, მაგრამ მნიშვნელოვანი დამოუკიდებლობის ნიშანი არ არის.

ამ საკითხზე ჩემი აზრი სამმა წიგნმა ჩამოაყალიბა: Nick BostroBilim-ის „სუპერინტელექტმა“, Max Tegmark-ის „სიცოცხლე 3.0“-მა და Jeff Hawkins-ის „ათასმა ტვინმა“. ავტორების ყველაფერს არ ვეთანხმები და არც ისინი ეთანხმებიან ერთმანეთს. თუმცა სამივე წიგნი კარგად არის დაწერილი და დამაფიქრებელია.

შემდეგი საზღვარი და ეტაპი

AI-ის ახალ გამოყენებაზე მომუშავე და თავად ტექნოლოგიის გაუმჯობესების მსურველი კომპანიების რაოდენობა მკვეთრად გაიზრდება. მაგალითად, კომპანიები AI-ისთვის საჭირო უზარმაზარი გამოთვლითი სიმძლავრის უზრუნველსაყოფად ახალ ჩიპებს ქმნიან. ზოგი ენერგიის მოხმარებისა და წარმოების ხარჯის შესამცირებლად ოპტიკურ ჩამრთველებს, არსებითად ლაზერებს, იყენებს. იდეალურად ეს ჩიპები AI-ის საკუთარ მოწყობილობაზე გაშვებას შესაძლებელს გახდის და არა ღრუბელში, როგორც დღეს გიწევთ.

პროგრამულ მხარეს AI-ის სწავლის წარმმართველი ალგორითმები გაუმჯობესდება. სამუშაო სფეროების შეზღუდვითა და მათთვის სპეციფიკური დიდი სასწავლო მონაცემებით დეველოპერები AI-ს მეტად ზუსტს გახდიან. თუმცა მთავარი კითხვაა, გვჭირდება თუ არა სხვადასხვა სფეროს სპეციალიზებული AI — მაგალითად, ერთი განათლებისთვის, მეორე საოფისე პროდუქტიულობისთვის — თუ შესაძლებელია ზოგადი ინტელექტი, რომელიც ნებისმიერ ამოცანას ისწავლის. ორივე მიდგომაში უზარმაზარი კონკურენცია იქნება.

რაც უნდა მოხდეს, AI ახლო მომავალში საჯარო დისკუსიაში გაბატონდება. მინდა ამ საუბრის წარმმართველი 3 პრინციპი შემოგთავაზოთ:

1. პირველ რიგში, უნდა დავაბალანსოთ AI-ის გასაგები და საფუძვლიანი უარყოფითი მხარეებიდან მომდინარე შიში და ადამიანთა ცხოვრების გაუმჯობესების უნარი. ამ არაჩვეულებრივი ტექნოლოგიის საუკეთესოდ გამოსაყენებლად რისკებისგან დაცვაც გვჭირდება და სარგებლის რაც შეიძლება მეტ ადამიანზე გავრცელებაც.
2. მეორე: საბაზრო ძალები თავისთავად არ შექმნის AI პროდუქტებსა და მომსახურებებს, რომლებიც ყველაზე ღარიბებს დაეხმარება. საპირისპირო უფრო მოსალოდნელია. სანდო დაფინანსებითა და სწორი პოლიტიკით მთავრობებსა და ფილანთროპებს შეუძლიათ უზრუნველყონ AI-ის უთანასწორობის შესამცირებლად გამოყენება. როგორც მსოფლიოს სჭირდება საუკეთესო მოაზროვნეების უდიდეს პრობლემებზე კონცენტრაცია, საუკეთესო AI-ც ამ პრობლემებზე უნდა მივმართოთ. მართალია, ამას არ უნდა ველოდოთ, მაგრამ საინტერესოა, შეამჩნევს თუ არა AI უთანასწორობას და მის შემცირებას შეეცდება. უსამართლობის დასანახად მორალის გაგება გჭირდება თუ სრულიად რაციონალურ AI-საც შეუძლია მისი დანახვა? თუ შეამჩნევდა, რას გვირჩევდა?
3. ბოლოს, უნდა გვახსოვდეს, რომ AI-ის შესაძლო მიღწევების მხოლოდ დასაწყისში ვართ. დღევანდელი შეზღუდვები ისე გაქრება, ვერც მოვასწრებთ შემჩნევას.

ბედნიერი ვარ, რომ კომპიუტერისა და ინტერნეტის რევოლუციების მონაწილე ვიყავი. ამ მომენტითაც ისევე აღფრთოვანებული ვარ. ამ ტექნოლოგიას ყველგან ადამიანთა ცხოვრების გაუმჯობესებაში დახმარება შეუძლია. ამავე დროს მსოფლიომ უნდა შეიმუშაოს ჩვენი გზის წესები, რათა AI-ის სარგებელი ნაკლოვანებებზე მეტი იყოს და ამ სარგებლით ყველამ ისარგებლოს, საცხოვრებლისა და ქონების მიუხედავად. ხელოვნური ინტელექტის ეპოქა შესაძლებლობებითა და პასუხისმგებლობებითაა სავსე.