მკვდარი კიბოს უჯრედების გამოყენება იმუნური სისტემის კიბოს წინააღმდეგ გასააქტიურებლად

ყოველდღე მილიარდობით დაბერებული და დაზიანებული უჯრედი კონტროლირებულად ნადგურდება. ამ მოვლენას აპოპტოზი ეწოდება. ვირუსით ინფიცირებული უჯრედი კი ნეკროპტოზის სახელწოდების მექანიზმის სამიზნე ხდება. ნეკროპტოზი იმუნური სისტემის მიერ ინფიცირებულ უჯრედზე დამიზნებასა და განადგურებას მოიცავს. ბოლო დროს იკვლევდნენ, როგორ მოქმედებს კიბოს უჯრედებში ნეკროპტოზის გააქტიურება კიბოს საწინააღმდეგო იმუნური პასუხის შექმნაზე. ამ კონტექსტში, 2019 წლის ივნისში Science-ში გამოქვეყნებულმა კვლევამ ნეკროპტოზგავლილი (მკვდარი) კიბოს უჯრედების სიმსივნეში ინექციით იმუნური სისტემის კიბოს წინააღმდეგ გააქტიურება აღმოაჩინა. ასევე გენეტიკური მეთოდებით კიბოს უჯრედებისთვის ნეკროპტოზის გამომწვევი ფერმენტის წარმოების უზრუნველყოფამ იმუნოთერაპიების მოქმედება გააძლიერა.
- დაკავშირებული თემა: კიბოსთან მჭიდროდ დაკავშირებული ორი ცნება: ნეკროზი და აპოპტოზი
კვლევა აშშ-ის ვაშინგტონის უნივერსიტეტში ჩატარდა. სიმსივნეებზე ნეკროპტოზული უჯრედების ზემოქმედების შესასწავლად მკვლევრებმა გენეტიკური მეთოდებით გაააქტიურეს კიბოს უჯრედებში ნეკროპტოზის გზის გამომწვევი RIPK3 ცილა. შემდეგ ეს უჯრედები მელანომის ან ადენოკარცინომის სიმსივნის მქონე თაგვებში შეიყვანეს. მომდევნო კვირის ანალიზებში სიმსივნის ზრდა შენელდა. ეს მებრძოლი T უჯრედების მატებას უკავშირდებოდა. ასევე ნეკროპტოზგააქტიურებული კიბოს უჯრედების ინექციის მიმღები თაგვები უფრო დიდხანს ცოცხლობდა. აღმოჩნდა, რომ ნეკროპტოზული უჯრედები T უჯრედებს უშუალოდ სიმსივნეზე შეტევისკენ კი არ უბიძგებდა, არამედ გარკვეული ციტოკინებისა და ქემოკინების გამოყოფით სიმსივნის გარშემო არსებულ T უჯრედებს ააქტიურებდა.

მკვლევრებმა ნეკროპტოზის გასააქტიურებლად კიდევ ერთი სტრატეგიაც შექმნეს. ნეკროპტოზის გამააქტიურებელი ფერმენტის (RIPK3) მაკოდირებელი გენი ვირუსში მოათავსეს და სიმსივნურ უჯრედებს გაუგზავნეს. ამგვარად ვირუსი კიბოს უჯრედების ინფიცირებით ფერმენტის წარმოებას უზრუნველყოფს. ამ მეთოდთან ერთად იმუნური საკონტროლო წერტილის ინჰიბიტორის კლასის იმუნოთერაპიის გამოყენებისას თაგვის მოდელებში სიმსივნეები ეფექტურად განადგურდა და დიდი ხნის განმავლობაში მათი წარმოქმნა აღარ აღინიშნებოდა.
რას ნიშნავს ეს კვლევა ჩვენთვის?
- აღმოჩნდა, რომ მკვდარი კიბოს უჯრედების სიმსივნეში ინექცია მებრძოლ T უჯრედებს კიბოს წინააღმდეგ ააქტიურებს.
- ნეკროპტოზის გზის გააქტიურება ეფექტური სამკურნალო სტრატეგია შეიძლება იყოს. ამ გზით იმუნოთერაპიების ეფექტურობაც შეიძლება გაიზარდოს.
- ნეკროპტოზის გააქტიურება სხვა უჯრედული სიკვდილის გზებზე დამიზნებაზე ეფექტური შეიძლება იყოს. მრავალ სიმსივნეს აპოპტოზის (უჯრედის დაპროგრამებული სიკვდილის) დაბლოკვა შეუძლია. ნეკროპტოზისადმი რეზისტენტობას კიბოს მხოლოდ მცირე რაოდენობის ტიპი ივითარებს.
- ამ კვლევაში კიბოს უჯრედებში ნეკროპტოზის გასააქტიურებლად 2 მეთოდი შეიქმნა. პირველი — კიბოს უჯრედებში ნეკროპტოზის გააქტიურება და მათი ხელახლა უჯრედებში გაგზავნა. მეორე — ნეკროპტოზის გამომწვევი ფერმენტის მაკოდირებელი გენის ვირუსებით კიბოს უჯრედში მიტანა, რათა იქ RIPK3 ფერმენტი წარმოიქმნას. ორივე მეთოდი ნეკროპტოზით იმუნური სისტემის კიბოს წინააღმდეგ გააქტიურებას ისახავს მიზნად.
- აუცილებლად უნდა აღინიშნოს, რომ კვლევა ჯერ ლაბორატორიულ ეტაპზეა. არ ვიცით, რა გვერდითი ეფექტები ექნება RIPK3 ფერმენტის სისტემატურ გააქტიურებას. კლინიკაში გამოყენებისთვის ხანგრძლივი პრეკლინიკური და კლინიკური კვლევები საჭიროა.
წყაროები
Intratumoral activation of the necroptotic pathway components RIPK1 and RIPK3 potentiates antitumor immunity.
Science Immunology 21 Jun 2019.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.