მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ბიომარკერის აღმოჩენაში, რომელიც კიბოს სწორი მკურნალობის შერჩევაში დაგვეხმარება

კიბოს მაღალი სიკვდილიანობის მიზეზებია ეფექტიანი მკურნალობის ნაკლებობა და ადრეულ დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში დამხმარე ბიომარკერების აღმოუჩენლობა. ამიტომ ყოველი აღმოჩენილი ბიომარკერი კიბოს მკურნალობაში დიდ სარგებელს მოიტანს. 2016 წლის აგვისტოში ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალში Nature Communicationsგამოქვეყნებულ კვლევაში აღნიშნულია, რომ გამოვლენილი 14 გენი ძუძუსა და ფილტვის კიბოს მიმდინარეობის პროგნოზირებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს .
კიბოს მკურნალობის ერთ-ერთი მთავარი სირთულე პაციენტისთვის ყველაზე სწორი მკურნალობის დადგენაა. მაგალითად, ზოგჯერ საკმაოდ რთულია პროგნოზირება, რამდენად დაეხმარება ადრეულ სტადიაზე დიაგნოსტირებულ პაციენტს ოპერაციის შემდგომი დამცავი (ადიუვანტური) ქიმიოთერაპია ან რადიოთერაპია. ბოლო კვლევებში ადრეული სტადიის ფილტვის კიბოს პაციენტებში ადიუვანტური ქიმიოთერაპიის წვლილი 5-წლიან გადარჩენაში მხოლოდ დაახლოებით % 10 აღმოჩნდა.
ამ მიზეზებით საჭიროა ბიომარკერები, რომლებიც პაციენტს მძიმე და ზოგჯერ არასაჭირო მკურნალობისგან დაიცავს და სწორი გადაწყვეტილების მიღებაში დაგვეხმარება.
ამ საკითხზე საინტერესო კვლევები გენეტიკის მეცნიერებიდან მოდის. კვლევაში გენების მართვაზე პასუხისმგებელი ცილების ანალიზი ჩატარდა. როგორც ცნობილია, კიბოს 10 ძირითადი მახასიათებლიდან ერთ-ერთია გენომური არასტაბილურობა. ეს ნიშნავს გენების დაზიანებების დაგროვებასა და მათი ფუნქციების დარღვევას. გენომური დარღვევების უმთავრესი მიზეზია უჯრედების გამრავლებისას გენეტიკური ინფორმაციის არათანაბარი განაწილება. უჯრედებში გენეტიკური ინფორმაციის თანაბარ განაწილებას უზრუნველყოფს ძირითადი მოლეკულები — ცენტროსომები. მკვლევრები სიმსივნურ ქსოვილებში მოწინავე გენეტიკური ანალიზებით ცდილობდნენ ცენტროსომების ფუნქციების მარეგულირებელი გენების პოვნას.
კვლევის შედეგების თანახმად,
- ცენტროსომების ფუნქციების მარეგულირებელი 31 გენიდან 14-ის აქტივობა კიბოს უჯრედებში მაღალია.
- აღმოჩნდა, რომ რაც უფრო მეტია ქრომოსომული დარღვევა, ანუ რაც უფრო მაღალია გენომური არასტაბილურობა, მით უფრო მგრძნობიარე ხდება კიბოს უჯრედები ქიმიოთერაპიისა და რადიოთერაპიის მიმართ.
თუმცა ქრომოსომული დარღვევების სიჭარბესა და გადარჩენის ზრდას შორის კავშირი ადიუვანტური მკურნალობის არმიმღებ პაციენტებში ვერ გამოვლინდა.
რას ნიშნავს ეს კვლევა კლინიკური თვალსაზრისით?
- გენეტიკური ბიომარკერები კლინიკურ და პათოლოგიურ ბიომარკერებზე უფრო ეფექტიან შედეგებს გვთავაზობს. ამ კვლევის ფარგლებში ჩატარებული გენეტიკური ანალიზებით წინასწარ შეიძლება ვივარაუდოთ, უპასუხებს თუ არა პაციენტი მკურნალობას.
კიბოს მკურნალობა საუკეთესოდ მულტიდისციპლინური მიდგომით ტარდება. გენეტიკისა და ბიოინფორმატიკის მსგავსი ფუნდამენტური მეცნიერებების მნიშვნელობა ჩვენი პაციენტებისთვის სწორი მკურნალობის შერჩევაში სულ უფრო იზრდება.
წყაროები
Centromere and kinetochore gene misexpression predicts cancer patient survival and response to radiotherapy and chemotherapy.
Nature Communications 7, 12619 (2016)
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.