گامی مهم در کشف نشانگر زیستی برای کمک به انتخاب درمان درست سرطان

از علتهای بالابودن مرگومیر سرطان، توسعه نیافتن درمانهای مؤثر و کشف نشدن نشانگرهای زیستی کمککننده به تشخیص زودهنگام و درمان است. بنابراین، هر نشانگر زیستی کشفشده میتواند فواید بزرگی در درمان سرطان داشته باشد. در پژوهشی منتشرشده در اوت 2016 در مجله علمی معتبر Nature Communications، گزارش شد که 14 ژن شناساییشده در پیشبینی سیر سرطان پستان و ریه نقش مهمی دارند .
یکی از چالشهای اصلی درمان سرطان، یافتن مناسبترین درمان برای بیمار است. برای مثال، گاهی پیشبینی میزان سود بیمارِ تشخیصدادهشده در مرحله اولیه از شیمیدرمانی یا پرتودرمانی پیشگیرانه پس از جراحی، یعنی درمان (کمکی)، بسیار دشوار است. در پژوهشهای اخیر مشخص شد سهم شیمیدرمانی کمکی در بقای 5 ساله بیماران سرطان ریه در مرحله اولیه فقط حدود %10 است.
به همین دلیل، به نشانگرهای زیستی نیاز است که از دریافت درمان سنگین و گاهی غیرضروری جلوگیری کنند و به تصمیم درست درمانی کمک کنند.
پژوهشهای هیجانانگیز این حوزه از علم ژنتیک میآیند. در این پژوهش، پروتئینهای مسئول تنظیم ژنها تحلیل شدند. همانطور که میدانیم، یکی از 10 ویژگی اصلی سرطان ناپایداری ژنومی است؛ یعنی انباشته شدن آسیب ژنی و اختلال عملکرد ژنها. مهمترین عامل اختلال ژنومی، توزیع نابرابر اطلاعات ژنتیکی میان سلولها هنگام تکثیر است. مولکولهای اصلی که توزیع برابر اطلاعات ژنتیکی را ممکن میکنند، سانتروزومها هستند. پژوهشگران با تحلیلهای پیشرفته ژنتیکی در بافتهای توموری کوشیدند ژنهای تنظیمکننده عملکرد سانتروزومها را پیدا کنند.
بر اساس نتایج پژوهش،
- از میان 31 ژن تنظیمکننده عملکرد سانتروزومها، فعالیت 14 ژن در سلولهای سرطانی بالاست.
- مشخص شد هرچه اختلالات کروموزومی و در نتیجه ناپایداری ژنومی بیشتر باشد، سلولهای سرطانی به شیمیدرمانی و پرتودرمانی حساستر میشوند.
اما در بیمارانِ بدون درمان کمکی، ارتباطی میان زیاد بودن اختلالات کروموزومی و افزایش بقا پیدا نشد.
این پژوهش از نظر بالینی چه معنایی دارد؟
- نشانگرهای زیستی ژنتیکی نسبت به نشانگرهای بالینی و آسیبشناختی نتایج مؤثرتری ارائه میدهند. با تحلیلهای ژنتیکی حاصل از این پژوهش، میتوان از پیش پیشبینی کرد بیمار به درمان پاسخ میدهد یا نه.
درمان سرطان با رویکرد چندتخصصی به بهترین شکل پیش میرود. اهمیت علوم پایه مانند ژنتیک و زیستاطلاعات در انتخاب درمان درست برای بیماران ما پیوسته بیشتر میشود.
منابع
Centromere and kinetochore gene misexpression predicts cancer patient survival and response to radiotherapy and chemotherapy.
Nature Communications 7, 12619 (2016)
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.