პიკის საათები ჯანმრთელობისთვისაც საზიანოა — როგორ?
იცოდით, რომ მოძრაობის პიკისას მძღოლებისა და მგზავრების მანქანებიდან გამოყოფილ მავნე აირებთან უფრო ძლიერი და ხანგრძლივი კონტაქტი საყურადღებო შედეგებს იწვევს?
კვლევებში გზებზე 24 საათის განმავლობაში პერიოდული გაზომვები ჩატარდა. ხანგრძლივი ექსპერიმენტის მონაცემებმა ყველა წვრილი განსხვავება ვერ დაადგინა, თუმცა აჩვენა, რომ მანქანის მგზავრები გზისპირას მყოფებზე მეტ მომწამვლელ აირს ისუნთქავენ!
მძღოლების ზემოქმედების ზუსტად დასადგენად აშშ-ის ატლანტის ცენტრში დილის მოძრაობისას მანქანებში სპეციალური საზომები გამოიყენეს. მათ გზისპირა მოწყობილობებზე ზუსტად ორჯერ მეტი მომწამვლელი აირი და უცხო ნივთიერება აღმოაჩინა. ისინი შეფასდა უჯრედებში ოქსიდაციური სტრესის გამომწვევ მავნე ქიმიკატებად, რომლებიც სასუნთქი და გულის დაავადებების, კიბოსა და ნერვული ქსოვილის დაზიანების საფუძველსაც ქმნის.
კვლევის შედეგები 27 ივნისს 2017 წელს; Atmospheric Enviroment ჟურნალში გამოქვეყნდა. აღმოჩნდა, რომ მანქანით მგზავრები ჯანმრთელობაზე ჩვეულებრივზე 2-ჯერ უარესად მოქმედ გარემოში იმყოფებოდნენ.
სხვა ექსპერიმენტში შექმნეს ხელოვნური ფილტვი — მოწყობილობა, რომელიც ჩვეულებრივი ადამიანის ტოლ ჰაერს ისუნთქავდა. ისინი 30 სხვადასხვა მანქანის მგზავრის სავარძელზე მოათავსეს და 60 ცალკეული მგზავრობა ჩაატარეს პიკის საათებში. ზოგი მძღოლი ხალხმრავალი ქუჩებით, ზოგი შემოვლითი გზებით მიდიოდა. მანქანის შიდა მოწყობილობები ყოველ ჯერზე გზისპირა საზომებზე მეტ მავნე ჰაერს აფიქსირებდა.
აღმოჩენილი რეაქტიული ჟანგბადის ნაწილაკების ჩასუნთქვისას ორგანიზმი მათთან საბრძოლველ ქიმიურ ნივთიერებებს ქმნის. ერთობლივად, ორგანიზმის ჭარბი რეაქციით, მათ ჯანმრთელი DNA-ის სტრუქტურის შეცვლა და დაზიანება შეიძლება გამოიწვიოს.
კვლევა და მსჯელობა გრძელდება, რათა დადგინდეს, რომელი დაბინძურება რომელ დაავადებას იწვევს. როგორც ჩანს, მოძრაობისას უფრო მეტი დაბინძურებული ჰაერი იქმნება, ვიდრე მანქანის მტვრის ფილტრს გაწმენდა შეუძლია, და განსაკუთრებით პიკის საათებში მანქანაში ყოფნა მოსალოდნელზე არაჯანსაღია. ამასთან, მსოფლიოში გამონაბოლქვის შემცირების გზებს ეძებენ. მაგალითად, ევროპის მრავალი ქვეყანა აცხადებს, რომ 2030-იანი წლებიდან მხოლოდ ელექტრომობილების გაყიდვას დაუშვებს.
წყაროები
Oxidative potential of PM 2.5 during Atlanta rush hour: Measurements of in-vehicle dithiothreitol (DTT) activity.
Atmospheric Environment, 2017
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.