რა არის მორფინი (მორფინის ჰიდროქლორიდი)? FDA-ს დამტკიცება, თურქეთში რეგისტრაცია და ანაზღაურება

• FDA-ს დამტკიცება: დიახ — პირველი დამტკიცების თარიღი: 1941, FDA-ს მიერ დამტკიცებული მორფინის სულფატის პირველი ფორმულაციები. შენიშვნა: 27 იანვარს 2010 წელს FDA-მ მორფინის სულფატის პერორალური ხსნარი ოფიციალურად დაამტკიცა.
• სავაჭრო დასახელება: Morfia ტაბლეტი — თურქეთში ყველაზე გავრცელებული ფორმა, MS Contin, Kadian, Avinza, Oramorph, Sevredol და გენერიკული დასახელებით გაყიდული სხვა პროდუქტები
• მოქმედი ნივთიერება: მორფინის ჰიდროქლორიდი
• შეყვანის გზა: პერორალური ტაბლეტი, პერორალური ხსნარი, ინექცია (IV/IM/SC), რექტალური სანთელი, გახანგრძლივებული გამოთავისუფლების კაფსულა/ტაბლეტი
• კლასი: ოპიოიდური ანალგეზიური საშუალება
• კატეგორია: ტკივილგამაყუჩებელი — ანალგეზიური, ნარკოტიკული საშუალება
• მწარმოებელი: Purdue Pharma, Hikma Pharmaceuticals, Teva, Mallinckrodt, Pfizer და მრავალი გენერიკული პრეპარატის მწარმოებელი
• დისტრიბუცია თურქეთში: თურქეთის SGK-ის ფარგლებში საავადმყოფოებსა და აფთიაქებში შეზღუდულად და კონტროლირებულად ნაწილდება — მწვანე ან წითელი რეცეპტის რეჟიმით. İlko ilaç, Galen ilaç, Gen ilaç, Osel ilaç
• კიბოს ტიპები, რომლებშიც დამტკიცებულია: შორსწასული კიბო, განსაკუთრებით მეტასტაზური დაავადება ან პალიატიური მკურნალობა. კიბოსთან დაკავშირებული ზომიერიდან მძიმე ქრონიკული ტკივილის მართვაში ფართოდ გამოიყენება როგორც პირველი ოპიოიდური სამკურნალო არჩევანი.

რა არის მორფინი და როგორია მისი მოქმედების მექანიზმი?

მორფინი ოპიატების ჯგუფის ძლიერი ოპიოიდური ანალგეზიური საშუალებაა. მედიცინაში გამოიყენება ზომიერი და ძლიერი ტკივილის მოსახსნელად. ბუნებრივი ალკალოიდია, რომელიც ოპიუმის ყაყაჩოდან (papaver somniferum) მიიღება და თანამედროვე მედიცინაში დიდი ხანია გამოიყენება. ეფექტურობის გამო ხშირად არჩევენ ოპერაციის შემდგომი ტკივილის, კიბოს ტკივილის, ტრავმის, ქრონიკული ტკივილისა და პალიატიური მოვლისას.

როგორია მოქმედების მექანიზმი?

მორფინი მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში (MSS) და პერიფერიულ ნერვულ სისტემაში არსებულ ოპიოიდურ რეცეპტორებზე. ეს ცილოვანი რეცეპტორები ურთიერთქმედებს ტკივილის ბუნებრივ კონტროლში მონაწილე ენდოგენურ ოპიოიდებთან — ენდორფინთან და ენკეფალინთან. მორფინი ამ სისტემის გარედან შეყვანილი ძლიერი მიმბაძველია.

• რეცეპტორებთან შეკავშირება: მორფინი განსაკუთრებით მაღალი აფინობით უკავშირდება μ-ოპიოიდურ (mu) რეცეპტორებს. უფრო მცირე ხარისხით ასევე ურთიერთქმედებს δ (delta) და κ (kappa) ოპიოიდურ რეცეპტორებთან.
• ნეირონული გადაცემის დათრგუნვა: რეცეპტორთან დაკავშირებული მორფინი ნეირონებში კალციუმის შესვლას ამცირებს და კალიუმის გამოსვლას ზრდის. ეს ნერვული უჯრედის ელექტრულ აღგზნებადობას ამცირებს და ტკივილის სიგნალების გადაცემას აფერხებს.
• ტკივილის აღქმის შეცვლა: მორფინი როგორც ტკივილის ზღურბლს ზრდის — ტკივილი ნაკლებად აღიქმება — ისე მის ემოციურ კომპონენტს ამცირებს და უსიამოვნო განცდას ამსუბუქებს. ტვინის ემოციურ არეებზე, მათ შორის ლიმბურ სისტემაზე, მოქმედებით ტკივილისგან გამოწვეულ მოუსვენრობასა და შფოთვას ამცირებს.

ხშირი კითხვები მორფინის შესახებ:

როდის ეძლევათ მორფინი კიბოს მქონე პაციენტებს?

ზომიერიდან მძიმე ან ძლიერი ტკივილისას, რომელიც სხვა წამლებით ვერ კონტროლდება, მორფინი კიბოს მქონე პაციენტებს, ჩვეულებრივ, პირველი ხაზის ოპიოიდად ენიშნებათ. განსაკუთრებით ფართოდ გამოიყენება შორსწასული და მეტასტაზური დაავადების დროს.

იწვევს თუ არა მორფინი ძილიანობას?

დიახ, შეიძლება სედაციური, ანუ დამამშვიდებელი მოქმედება ჰქონდეს. ძილიანობა, დაღლილობა და ყურადღების დაქვეითება ხშირი გვერდითი ეფექტებია.

არის თუ არა მორფინი ნარკოტიკული საშუალება?

მორფინი ძლიერი ნარკოტიკული ანალგეზიური საშუალებაა. სამედიცინო გამოყენებისას წინა პლანზე ტკივილგამაყუჩებელი მოქმედებაა. თუმცა ბოროტად გამოყენებამ დამოკიდებულება შეიძლება გამოიწვიოს, ამიტომ კონტროლირებად წამლებს მიეკუთვნება.

რა გვერდითი ეფექტები აქვს მორფინს?

ყველაზე ხშირია შეკრულობა, გულისრევა, ძილიანობა, თავბრუსხვევა, ქავილი და სუნთქვის დათრგუნვა. ხანგრძლივი გამოყენებისას შეიძლება ტოლერანტობა და დამოკიდებულება განვითარდეს.

იწვევს თუ არა მორფინი დამოკიდებულებას?

დღეს ტკივილის გასაყუჩებლად გამოყენებული მორფინის ტაბლეტებისა და ინექციების დამოკიდებულების გამომწვევი რისკი ძალიან დაბალია. თუმცა ხანგრძლივი და უკონტროლო გამოყენება ფიზიკური და ფსიქოლოგიური დამოკიდებულების რისკს შეიცავს. ამიტომ მხოლოდ ექიმის მეთვალყურეობითა და რეცეპტით უნდა გამოიყენებოდეს.

რისთვის გამოიყენება მორფინი?

მორფინი ძლიერი ტკივილგამაყუჩებელია. გამოიყენება განსაკუთრებით კიბოს ტკივილის, ოპერაციის შემდგომი ტკივილის, ტრავმისა და ქრონიკული ტკივილის დროს. ამცირებს ტკივილის როგორც ფიზიკურ, ისე ემოციურ კომპონენტს.

რომელ მდგომარეობებში გამოიყენება მორფინი?

კიბოს ტკივილი, მოტეხილობისა და დამწვრობის მსგავსი ტრავმები, ოპერაციის შემდგომი ტკივილი, მიოკარდიუმის ინფარქტი, მშობიარობის ტკივილი, გულის უკმარისობის ზოგი მდგომარეობა და პალიატიური მოვლა.

FDA-ს — აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის — დამტკიცების ისტორია

• 1804: გერმანელმა ფარმაცევტმა Friedrich Sertürner-მა ოპიუმიდან მორფინი გამოყო. ეს მცენარეებიდან მიღებული ერთ-ერთი პირველი ალკალოიდია.
• 1827: Merck-მა მორფინის კომერციული გაყიდვა დაიწყო.
• 1941: აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) მორფინის სულფატის ტაბლეტები დაამტკიცა. ეს მორფინის FDA-ს მიერ ოფიციალურად დამტკიცების თარიღია.
• 27 იანვარი 2010: FDA-მ მორფინის სულფატის პერორალური ხსნარი ზომიერიდან მძიმე მწვავე და ქრონიკული ტკივილის სამკურნალოდ დაამტკიცა.
• 2 ივნისი 2023: FDA-მ მორფინის სულფატის პერორალური ხსნარი და ტაბლეტები ზრდასრულ და პედიატრიულ პაციენტებში ძლიერი ტკივილისთვის დაამტკიცა.

რეგისტრაცია თურქეთში

თურქეთში მორფინის რეგისტრაციას ჯანდაცვის სამინისტროს თურქეთის წამლებისა და სამედიცინო მოწყობილობების სააგენტო (TİTCK) აკონტროლებს. იგი რეგისტრირებულია კონტროლირებად პრეპარატად „მწვანე“ ან „წითელი“ რეცეპტის ფარგლებში.

თერაპიული ჩვენებები

• მწვავე და ძლიერი ტკივილი: მოტეხილობა, ამოვარდნილობა, ჭრილობა, კიდურის მოწყვეტა ან დაჭყლეტა, დამწვრობა, ტრავმა, მიოკარდიუმის ინფარქტი, თირკმლის კენჭით გამოწვეული კოლიკა და პენეტრირებადი წყლულის ტკივილი.
• კიბოს ტკივილი, მეტასტაზური კარცინომა, ტერმინალური დაავადებები: ამ პაციენტებს მორფინი ხანგრძლივად და რეგულარულად უნდა მიეცეთ.
• ოპერაციის შემდგომი ტკივილი: ხელს უწყობს პაციენტის ადრეულ ამოძრავებას.
• სამეანო ანალგეზია
• ორთოპედიული და დიაგნოსტიკური მანიპულაციები
• ფილტვის შეშუპება და მარცხენა პარკუჭის მწვავე უკმარისობა: მორფინი ამ ვითარებაში მკვეთრ გაუმჯობესებას იწვევს შიშისა და შფოთვის შემცირებით, ჟანგბადის მოხმარების დაქვეითებით და შეგუბებული ფილტვიდან სისხლის პერიფერიაში გადანაწილებით. თუმცა გამღიზიანებლებით გამოწვეული ფილტვის შეშუპებისას არ უნდა გამოიყენებოდეს.
• პრეანესთეზიური მედიკაციის სახით: სპეციფიკური ჩვენების გარეშე არ უნდა გამოიყენებოდეს.
• გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიაში: აღწერილია, რომ საინჰალაციო ანესთეტიკებთან და ინტრავენური გზით გამოყენებისას ზრდის გულის ინდექსებს, ცენტრალურ ვენურ და ფილტვის არტერიულ წნევას და შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მინიმალური ცირკულაციური რეზერვის მქონე პაციენტებში.

ანაზღაურდება თუ არა?

თურქეთის SGK-ის ანაზღაურება არსებობს. Morfia წითელი რეცეპტით გასაყიდი პრეპარატია და მხოლოდ ექიმის რეცეპტით მიიღება.

ფასი: მორფინი HCL 0,01 gr, 10 ამპულა — 113,62 TL; მორფინი 0,02 gr, 5 ამპულა — 79,39 TL; Morfia 15 mg ტაბლეტი — 239,88 TL; Morfia 30 mg ტაბლეტი — 269,92 TL; Morfia 60 mg ტაბლეტი — 252,85 TL

რა არის Morfia?

Morfia თურქეთში მორფინის ყველაზე გავრცელებული პერორალური ფორმაა, რომელიც საავადმყოფოებშიც და SGK-ის ფარგლებში რეცეპტითაც ხელმისაწვდომია. ძლიერი მოქმედებისა და კონტროლირებადი გამოყენების წყალობით მას მნიშვნელოვანი ადგილი აქვს განსაკუთრებით კიბოს მქონე პაციენტების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებაში.

Morfia ნაჩვენებია ზომიერიდან მძიმე მწვავე და ქრონიკული ტკივილის სამკურნალოდ. კიბოს მქონე პაციენტებში ხშირად პალიატიური მიზნით გამოიყენება. ოპიოიდური ანალგეზიური საშუალებაა და მხოლოდ ექიმის, წითელი რეცეპტის ფარგლებში მიიღება.

საწყისი დოზა: 15–30 mg, ყოველ 4 საათში

რეზისტენტობის მექანიზმი

მორფინის ხანგრძლივი გამოყენებისას ორგანიზმს პრეპარატის მიმართ ტოლერანტობა შეიძლება განუვითარდეს. იმავე ეფექტისთვის სულ უფრო მაღალი დოზა ხდება საჭირო. ტოლერანტობის განვითარებას რამდენიმე მექანიზმი აქვს:

• ოპიოიდური რეცეპტორების რაოდენობის შემცირება
• რეცეპტორის მგრძნობელობის დაქვეითება
• სასიგნალო გზების ადაპტაცია
• ნეიროპლასტიკური ცვლილებებით ცენტრალური ნერვული სისტემის წამალზე პასუხის შემცირება

გარდა ამისა, ზოგ კლინიკურ მდგომარეობაში, მაგალითად ნეიროპათიული ტკივილისას, ოპიოიდები შესაძლოა ნაკლებად ეფექტური იყოს. ეს ფარმაკოლოგიური რეზისტენტობის კლინიკური მაგალითია.

შეწოვა

• პერორალური მიღებისას მორფინი კუჭიდან და წვრილი ნაწლავიდან სწრაფად შეიწოვება. თუმცა ღვიძლში პირველი გავლის მნიშვნელოვანი მეტაბოლიზმის გამო მისი ბიოშეღწევადობა მცირდება.
• პერორალური ბიოშეღწევადობა, ჩვეულებრივ, 20–40%-ია.
• პარენტერალური, ანუ საინექციო, შეყვანისას ეს დანაკარგი არ არის, ამიტომ ინექციით უფრო ძლიერი და სწრაფი მოქმედება აქვს.

განაწილება

• მორფინი პლაზმის ცილებს ზომიერად უკავშირდება და სხეულის სითხეებში სწრაფად ნაწილდება. განსაკუთრებით კარგად აღწევს უხვად მომარაგებულ ორგანოებში — თავისა და ზურგის ტვინში, ღვიძლში, თირკმელსა და ნაწლავში.
• განაწილების მოცულობა: დაახლოებით 3–5 L/kg
• ჰემატოენცეფალურ ბარიერს გადალახავს, თუმცა ლიპოფილურ ოპიოიდებზე ნელა. ამიტომ მოქმედება უფრო გვიან იწყება, მაგრამ უფრო დიდხანს გრძელდება.

მეტაბოლიზმი

• მორფინი ძირითადად ღვიძლში მეტაბოლიზდება.
• ფერმენტული სისტემა: UDP-გლუკურონილტრანსფერაზა (UGT2B7)
• წარმოიქმნება ორი ძირითადი მეტაბოლიტი: მორფინ-3-გლუკურონიდს (M3G) ანალგეზიური მოქმედება არ აქვს და შეიძლება გარკვეული ნეიროტოქსიკური ეფექტები გამოიწვიოს. მორფინ-6-გლუკურონიდს (M6G) ძლიერი ანალგეზიური მოქმედება აქვს და მორფინის ეფექტში მონაწილეობს. ეს მეტაბოლიტები განსაკუთრებით თირკმლის დარღვეული ფუნქციის მქონე პაციენტებში შეიძლება დაგროვდეს და ტოქსიკურობა გამოიწვიოს.

გამოყოფა

• მორფინი და მისი მეტაბოლიტები ძირითადად თირკმლით, შარდში გამოიყოფა.
• 90%-ზე მეტი პირველ 24 საათში შარდით გამოიყოფა.
• მცირე ნაწილი შეიძლება ნაღველით განავალში გადავიდეს.
• ნახევარგამოყოფის პერიოდი (t½): საშუალოდ 2–4 საათი პერორალურად; გახანგრძლივებულ ფორმებში უფრო ხანგრძლივია.
• M6G მეტაბოლიტს უფრო ხანგრძლივი ნახევარგამოყოფის პერიოდი და უფრო მდგრადი მოქმედება აქვს.

დოზირების ინტერვალი 

პერორალური, მოკლე მოქმედების ფორმები:

• საწყისი დოზა: 5–30 mg ყოველ 4 საათში, ტკივილის მიხედვით შეცვლით
• დოზის დიაპაზონი: ჩვეულებრივ, 10–60 mg / დოზა
• დღიური საერთო დოზა: 60–360 mg ან მეტი ოპიოიდებისადმი ტოლერანტ პაციენტებში
• თურქეთში არსებობს Morfia 15 და Morfia 30 mg ტაბლეტები. 

პერორალური, გახანგრძლივებული გამოთავისუფლების ფორმები:

• საწყისი დოზა: 15–30 mg ყოველ 12 საათში ან დღეში 1-ხელ — ყოველ 24 საათში
• დოზის დიაპაზონი: 15–200 mg/დღე, ერთ მიღებად ან დაყოფილი დოზებით
• ქრონიკული ტკივილისას საჭიროა ტიტრაცია.
• თურქეთში Morfia CR ხელმისაწვდომია 15, 30, 60, 100 mg დოზებით, 20 ტაბლეტის შეფუთვაში. 

ინექცია (IV, IM, SC):

• 2–10 mg ყოველ 4 საათში, ნელი IV ინფუზიით.
• შეიძლება ტიტრაციით გაზრდა.
• კუნთში (IM) ან კანქვეშ (SC): 5–20 mg ყოველ 4 საათში

პედიატრიული დოზები:

• გამოითვლება წონაზე mg-ით, მაგალითად 0,1–0,2 mg/kg.
• ბავშვებში დოზასა და მონიტორინგს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდება.

ოპიოიდების არმიმღებ პაციენტებში უნდა დაიწყოს დაბალი დოზით და ნელა გაიზარდოს.

ტოლერანტ პაციენტებს შეიძლება უფრო მაღალი დოზა დასჭირდეთ.

თირკმლისა და ღვიძლის უკმარისობისას შესაძლოა დოზის შეცვლა გახდეს საჭირო.

ხანდაზმულ პაციენტებში საწყისი დოზა, ჩვეულებრივ, დაბალია.

წამალთშორისი ურთიერთქმედებები

• ცენტრალური ნერვული სისტემის დეპრესანტებთან ერთად გამოყენება: მორფინმა სხვა სედაციურ წამლებთან სინერგიულად სუნთქვის დათრგუნვა შეიძლება გამოიწვიოს. შესაძლებელია სუნთქვის შენელება, ცნობიერების დაბინდვა და კომა. ასეთებია ბენზოდიაზეპინები — დიაზეპამი, ლორაზეპამი; ბარბიტურატები — ფენობარბიტალი; ანტიფსიქოზური საშუალებები; საძილე წამლები — ზოპიკლონი, ზოლპიდემი; ალკოჰოლი.
• მონოამინოქსიდაზის ინჰიბიტორები (MAOİ): MAO ინჰიბიტორებთან ერთად გამოყენებისას შესაძლებელია მძიმე სედაცია, ჰიპოტენზია, დელირიუმი და სეროტონინული სინდრომიც კი. მაგალითებია სელეგილინი და ფენელზინი. MAOİ-ის შეწყვეტიდან სულ მცირე 14 დღის გასვლამდე მორფინი არ უნდა დაიწყოს.
• CYP450 ფერმენტების ინდუქტორები ან ინჰიბიტორები: მორფინი ძირითადად ღვიძლის მე-2 ფაზის ფერმენტებით (UGT2B7) მეტაბოლიზდება, თუმცა CYP ფერმენტულ სისტემაზე არაპირდაპირ მოქმედმა წამლებმაც შეიძლება ურთიერთქმედება გამოიწვიოს. კეტოკონაზოლმა და კლარითრომიცინმა მორფინის დონე შეიძლება გაზარდოს, რიფამპინმა, კარბამაზეპინმა და ფენიტოინმა კი ეფექტურობა შეამციროს.
• სეროტონინერგულ წამლებთან კომბინაცია: მორფინმა სეროტონინერგული აქტივობა შეიძლება არაპირდაპირ გაზარდოს. სეროტონინის დონის გამზრდელ პრეპარატებთან ერთად გამოყენება სეროტონინული სინდრომის რისკს ქმნის. ასეთებია SSRI-ები — ფლუოქსეტინი, სერტრალინი; SNRI-ები — დულოქსეტინი; ტრამადოლი.
• ურთიერთქმედება კუნთის რელაქსანტებსა და ანტიქოლინერგულ პრეპარატებთან: ანტიქოლინერგულ წამლებთან ერთად მორფინმა შეიძლება შარდის შეკავება, მძიმე შეკრულობა და მუცლის შებერვის მსგავსი კუჭ-ნაწლავის გართულებები გამოიწვიოს.
• ანტიჰიპერტენზიულ პრეპარატებთან კომბინაცია: მორფინმა ვაზოდილატაციით წნევა შეიძლება შეამციროს. დიურეტიკებსა და ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებთან ერთად გამოყენებამ ჰიპოტენზიის რისკი შეიძლება გაზარდოს.
• ნალოქსონი და სხვა ოპიოიდური ანტაგონისტები: ნალოქსონისა და ნალტრექსონის მსგავსი ნივთიერებები მორფინის მოქმედებას სწრაფად და სრულად ბლოკავს. გამოიყენება დოზის გადაჭარბების გადაუდებელ მართვაში, თუმცა აბსტინენციის სიმპტომები შეიძლება გამოიწვიოს.
• მორფინის მიმღებ პაციენტებში ყველა თანმხლები წამალი ყურადღებით უნდა გადაიხედოს. განსაკუთრებით უნდა ავიცილოთ ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველი კომბინაციები ან დოზა შევცვალოთ.

გასათვალისწინებელი გარემოებები

• სუნთქვის დათრგუნვის რისკი: მორფინი ცენტრალურ ნერვულ სისტემას თრგუნავს. განსაკუთრებით მაღალი დოზით ან ოპიოიდების არმიმღებ პირებში შეიძლება სუნთქვის დეპრესია განვითარდეს. ასთმის, ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების (KOAH) და ძილის აპნოეს მსგავსი რესპირაციული დაავადებებისას სიფრთხილეა საჭირო.
• სედაცია და ცნობიერების ცვლილებები: შეიძლება დაღლილობა, ძილიანობა, თავბრუსხვევა და ზოგჯერ ცნობიერების დაბინდვა გამოვლინდეს. ავტომობილისა და მექანიზმების მართვის მსგავს ყურადღების მომთხოვნ საქმიანობამდე საჭიროა ექიმის თანხმობა.
• ტოლერანტობისა და დამოკიდებულების რისკი: ხანგრძლივი გამოყენებისას შეიძლება ფიზიოლოგიური ტოლერანტობა განვითარდეს და იმავე ეფექტისთვის მეტი დოზა გახდეს საჭირო. ასევე არსებობს ფსიქოლოგიური ან ფიზიკური დამოკიდებულების რისკი. ამიტომ ექიმის კონტროლის გარეშე გამოყენება კატეგორიულად რეკომენდებული არ არის.
• შეკრულობა: მორფინმა ნაწლავის მოძრაობის შენელებით შეიძლება მძიმე შეკრულობა გამოიწვიოს. მკურნალობისას გასათვალისწინებელია საფაღარათო დახმარება და სითხისა და ბოჭკოს მიღების გაზრდა.
• თირკმლისა და ღვიძლის უკმარისობა: რადგან მორფინი და მისი აქტიური მეტაბოლიტები, განსაკუთრებით M6G, თირკმლით გამოიყოფა, თირკმლის უკმარისობისას გროვდება და ტოქსიკურობის რისკს ქმნის. ღვიძლის დაავადებისას მეტაბოლიზმიც შეიძლება შენელდეს. ასეთ შემთხვევებში დოზის შემცირება ან პრეპარატის შეცვლა უნდა განიხილებოდეს.
• წამალთშორისი ურთიერთქმედებები: სხვა დამთრგუნველ პრეპარატებთან — ბენზოდიაზეპინებთან, ალკოჰოლთან, ანტიფსიქოზურ საშუალებებთან — ერთად მორფინმა სინერგიულად სუნთქვის დათრგუნვა შეიძლება გააძლიეროს. CYP ფერმენტებზე მოქმედმა წამლებმაც შეიძლება მისი ეფექტი გაზარდოს ან შეამციროს.
• ორსულობა და ძუძუთი კვება: მორფინი პლაცენტას გადალახავს და ნაყოფში სუნთქვის დათრგუნვის რისკს ქმნის. ხანგრძლივი გამოყენებისას ახალშობილს აბსტინენციის სინდრომი შეიძლება განუვითარდეს. ძუძუთი კვებისას რძეში გადასვლის გამო სიფრთხილეა საჭირო.
• ხანდაზმული პაციენტები: ხანდაზმულ პირებში მორფინის მოქმედება შეიძლება უფრო გამოხატული იყოს. მკურნალობა დაბალი დოზით უნდა დაიწყოს და პაციენტს ახლო მონიტორინგი ჩაუტარდეს.
• თავის ტკივილი და ფსიქოგენური ტკივილი: არაორგანული წარმოშობის ტკივილში, განსაკუთრებით ქრონიკული თავის ტკივილისას, მორფინი შესაძლოა არაეფექტური იყოს და დამოკიდებულების არასაჭირო რისკი შექმნას. ასეთი ტკივილისას გამოყენება ყურადღებით უნდა შეფასდეს.
• დოზის გადაჭარბების რისკი: დოზის გადაჭარბებისას შეიძლება მძიმე სუნთქვის უკმარისობა, ჰიპოტენზია, ცნობიერების დაკარგვა და სიკვდილი განვითარდეს. გადაუდებელ მკურნალობაში ნალოქსონის მსგავსი ოპიოიდური ანტაგონისტები უნდა გამოიყენებოდეს.

გვერდითი ეფექტები

• შეკრულობა (კონსტიპაცია) 40–90%
• გულისრევა 20–40%
• ღებინება 15–30%
• ძილიანობა / სედაცია 20–60%
• თავბრუსხვევა 10–20%
• თავის ტკივილი 5–15%
• ქავილი 5–15%
• მომატებული ოფლიანობა 5–10%
• შარდვის გაძნელება — შარდის შეკავება: 5–10%
• პირის სიმშრალე 10–20%
• ეიფორია — სიამოვნების განცდა: 5–15%
• დისფორია — დისკომფორტი, მოუსვენრობა: 1–5%
• სუნთქვის დათრგუნვა <5% — მაღალი დოზით ან ოპიოიდების არმიმღებ პაციენტებში
• ტოლერანტობის განვითარება >50% — ხანგრძლივი გამოყენებისას
• დამოკიდებულება და აბსტინენციის სიმპტომები <10% — შეიძლება დოზისა და ხანგრძლივობის მიხედვით გაიზარდოს
• ჰიპოტენზია — დაბალი წნევა: 5–10%
• ბრადიკარდია — პულსის შემცირება: <5%
• ცნობიერების ცვლილებები / კონფუზია: 5–10% — განსაკუთრებით ხანდაზმულებში
• სასუნთქ გზებში სეკრეციის ზრდა <5%
• მიოზი — გუგების შევიწროება: >80% — კლასიკური ოპიოიდური ეფექტი
• ჰორმონების დონის ცვლილება, მაგალითად ტესტოსტერონის შემცირება: 5–15%
• ფეხებში მოუსვენრობა / კუნთების სპაზმი 1–5%
• იშვიათი ალერგიული რეაქციები — ჭინჭრის ციება, ანაფილაქსია: <1%