რა კავშირია ასაკსა და ძუძუს კიბოს შორის?

ასაკი ძუძუს კიბოს განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რისკფაქტორია
ადამიანის ასაკის მატებასთან ერთად ძუძუს კიბოს განვითარების რისკი იზრდება.
ძუძუს კიბო ვითარდება, როცა ძუძუს უჯრედები სიმსივნის შესაქმნელად უკონტროლოდ იზრდება. ავთვისებიანი სიმსივნეები ირგვლივ ქსოვილებში ან სხეულის შორეულ ნაწილებში შეიძლება გავრცელდეს და ამას მეტასტაზი ეწოდება. თუმცა ადრეული დიაგნოზი და მკურნალობა ამის თავიდან აცილებას ეხმარება.
ძუძუს კიბო ჩვენს ქვეყანაში ქალებში ყველაზე გავრცელებული კიბოა. გამოთვლით, ყოველი 8 ქალიდან დაახლოებით 1-ს სიცოცხლის გარკვეულ მომენტში ძუძუს კიბო განუვითარდება.
ძუძუს კიბოს რისკფაქტორების ცოდნა ადამიანს სკრინინგისა და ცხოვრების წესის ჩვევების მიმართ დადებითი მიდგომის ჩამოყალიბებაში ეხმარება.
ამ სტატიაში ასაკსა და ძუძუს კიბოს რისკს შორის კავშირი განვიხილეთ. ასევე მოკლედ შევაფასეთ სხვა რისკფაქტორებიც.
რამდენია ძუძუს კიბოს დიაგნოზის საშუალო ასაკი?
- 50 წელზე უფროს ქალებში ძუძუს კიბოს დიაგნოსტირება უფრო სავარაუდოა.
- ასაკის მატებასთან ერთად ძუძუს კიბოს რისკი იზრდება. ასაკთან ერთად უჯრედებში პათოლოგიური ცვლილებების ალბათობაც მატულობს.
- ქალებს ყველაზე ხშირად ძუძუს კიბოს დიაგნოზი 55-64 წლის ასაკში ესმებათ.
- აშშ-ის 2012-2016 წლების მონაცემებით ძუძუს კიბოს მქონე ქალებში დიაგნოზის მედიანური ასაკი 62წელია.
რისკი სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფისთვის
მიუხედავად იმისა, რომ ქალებში 50 წლის შემდეგ ძუძუს კიბოს ალბათობა მეტია, ის ახალგაზრდა ქალებშიც შეიძლება შეგვხვდეს.
აშშ-ში ჩატარებული კვლევის თანახმად, 10 წლის განმავლობაში ქალის ძუძუს კიბოს დიაგნოზის რისკი ასაკის მიხედვით ასეთია:
- 30-იანი ასაკისთვის 227-დან 1 (% 0,44)
- 40-იანი ასაკისთვის ყოველი 68-დან 1 (% 1,47)
- 50-იანი ასაკისთვის ყოველი 42-დან 1 (% 2,38)
- 60-იანი ასაკისთვის ყოველი 28-დან 1 (% 3,56)
- 70-იანი ასაკისთვის ყოველი 26-დან 1 (% 3.82)
აშშ-ში 2012 - 2016 წლებში ძუძუს კიბოს დიაგნოზის მქონე 437 ათასი ქალიდან:
- % 1.9 იყო 20-34 წლის.
- % 8.4 იყო 35-44 წლის.
- % 20,1 იყო 44-55 წლის.
- % 25.6 იყო 55-64 წლის.
- % 24.8 იყო 65-74 წლის.
- % 13.7 იყო 75-84 წლის.
- % 5.6 იყო 84 წლის +
- დაკავშირებული თემა: თურქმა მეცნიერმა Besim Öğretmen-მა კიბოსა და დაბერებას შორის ახალი კავშირი აღმოაჩინა
რა სხვა რისკფაქტორები აქვს ძუძუს კიბოს?
ასაკი მხოლოდ ერთი რისკფაქტორია. სხვა რისკფაქტორები, რომლებსაც ადამიანი ვერ აკონტროლებს, შემდეგია:
ქალობა
ძუძუს კიბო როგორც მამაკაცებში , ისე ქალებში შეიძლება განვითარდეს. თუმცა ცნობილია, რომ ქალებში განვითარების ალბათობა მამაკაცებზე დაახლოებით 150-ჯერ მეტია.
გენეტიკური მუტაციები
BRCA1 და BRCA2 გენები წარმოქმნის ცილებს, რომლებიც გარკვეულ ქსოვილებში, მაგალითად, ძუძუში, დნმ-ის აღდგენაში მონაწილეობს. ამ გენების ცვლილებებმა ან მუტაციებმაძუძუს კიბოს რისკი შეიძლება მნიშვნელოვნად გაზარდოს.
RCA1 ან BRCA2 გენის მუტაციის მემკვიდრეობით მიმღებ ქალებს 80 წლის ასაკამდე ძუძუს კიბოს განვითარების დაახლოებით % 70 ალბათობა აქვთ.
ამ გენეტიკური მუტაციების მქონე ქალებს კიბო უფრო ახალგაზრდა ასაკში და ორივე ძუძუში შეიძლება განუვითარდეთ. ასევე საკვერცხის კიბოს რისკიც უფრო მაღალია.
მრავალ სხვა გენში მუტაციებმაც შეიძლება ძუძუს კიბოს რისკი გაზარდოს.
- დაკავშირებული თემა: ვინ უნდა ჩაიტაროს მემკვიდრეობითი ძუძუს კიბოს გენეტიკური ტესტი?
ძუძუს კიბოს ოჯახური ისტორია
ოჯახში ძუძუს კიბოს ისტორია ადამიანის დაავადების განვითარების რისკს ზრდის.
ქალის რისკი თითქმის ორმაგდება, თუ პირველი ხარისხის ნათესავს ძუძუს კიბო აქვს, ხოლო ორი ასეთი ნათესავისას — სამმაგდება. პირველი ხარისხის ნათესავებია მშობლები, და-ძმები და შვილები და მათ შორის შეიძლება მამაკაცებიც იყოს.
მენსტრუაციისა და პირველი შვილის ყოლის დრო
მენსტრუალური ციკლი ქალის სასქესო ჰორმონების, ესტროგენისა და პროგესტერონის, დონეს ზრდის.
მენსტრუაციის ადრეულად დაწყება ან გვიან მენოპაუზა ორგანიზმს ამ ჰორმონების უფრო ხანგრძლივ ზემოქმედებას უქმნის და ძუძუს კიბოს რისკს შეიძლება ზრდიდეს.
მენსტრუაციის 12 წლამდე დაწყებისა და მენოპაუზის 55 წლის შემდეგ დადგომისას ძუძუს კიბოს რისკი იზრდება.
შვილის არმყოლ და პირველად 30 წლის შემდეგ ნამშობიარებ ქალებშიც ძუძუს კიბოს რისკი უფრო მაღალია.
ცხოვრების წესის რისკფაქტორები
უფრო აქტიური ცხოვრების წესი და რეგულარული ვარჯიში ძუძუს კიბოს განვითარების რისკის შემცირებას ეხმარება.
ცხოვრების წესის რამდენიმე ფაქტორმა შეიძლება რისკი გაზარდოს. მათი ცოდნა ადამიანს ძუძუს კიბოს რისკის შემცირებაში შეიძლება დაეხმაროს.
ეს ცხოვრებისეული ფაქტორებია:
- უმოქმედობა: ფიზიკური უმოქმედობა ძუძუს კიბოს რისკს ზრდის. რეგულარული ვარჯიში მის შემცირებას შეიძლება დაეხმაროს.
- ჭარბი წონა მენოპაუზის შემდეგ: მენოპაუზის შემდეგ ჭარბწონიან ადამიანებში ძუძუს კიბოს განვითარების ალბათობა უფრო მაღალია. ჯანსაღი წონის შენარჩუნება რისკის შემცირებას ეხმარება.
- ალკოჰოლის მიღება: ალკოჰოლის მოხმარებასა და ძუძუს კიბოს რისკს შორის კავშირია. რაც მეტს სვამს ადამიანი, მით მეტია რისკი. ამიტომ ნაკლები ალკოჰოლი ძუძუს კიბოსთან ერთად ზოგიერთი სხვა კიბოს რისკსაც შეიძლება ამცირებდეს.
დაკავშირებული თემა:
- არსებობს ძუძუს კიბოს რისკი უარყოფითი მამოგრაფიის მიუხედავად?
წყაროები
seer.cancer.gov/statfacts/html/breast.html - Accessed 04 July 2019
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.