სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბოს წინააღმდეგ CRISPR მკურნალობამ ყურადღება მიიპყრო

გენომის რედაქტირება, ახლო მომავლის კიბოს ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტიან მკურნალობად მიიჩნევა. სექტემბერში 2019 წელს PNAS სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნებულ კვლევაში ძუძუს კიბოს ერთ-ერთი ტიპის, სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბოს წინააღმდეგ CRISPR სამკურნალო სისტემა შეიმუშავეს. ნანოლიპოგელით მიწოდებულმა CRISPR სისტემამ თაგვებში სიმსივნის ზრდა წარმატებით შეაჩერა.
სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბო ყველა ძუძუს კიბოს %12-ს შეადგენს. ამ ტიპის უჯრედებს ესტროგენის, პროგესტერონისა და HER 2 რეცეპტორები არ აქვს. მისი უჯრედები უფრო სწრაფად გამრავლებისა და გავრცელებისკენაა მიდრეკილი; მკურნალობის არჩევანი ძალიან შეზღუდულია და ეფექტიანი მიდგომებია საჭირო.
რა არის CRISPR / Cas9?
CRISPR გენომის რედაქტირების მეთოდებში დღემდე მთავარი სირთულე ეფექტიანი გადამტანი სისტემების შექმნის შეუძლებლობაა; ანუ გენის რედაქტირებისთვის შექმნილი ძალიან მცირე მოლეკულების სამიზნე უჯრედებამდე მიწოდება რთულია. ვირუსებსარ ანიჭებენ უპირატესობას, რადგან დიდი რაოდენობით პრეპარატს ვერ გადაიტანს და შესაძლოა გვერდითი ეფექტები გამოიწვიოს. სხვა მეთოდში CRISPR სისტემა კათიონური პოლიმერის ან ლიპიდური ნანონაწილაკების შიგნით თავსდება. თუმცა ეს ელემენტები უჯრედებისთვის ტოქსიკური შეიძლება იყოს. ამავე დროს, სამიზნემდე მისვლამდე ორგანიზმი CRISPR სისტემას ხშირად იჭერს და შლის.
ამ ახალ კვლევაში CRISPR სისტემა რბილი ნანოლიპოგელის შიგნით მოათავსეს.
ნანოლიპოგელი არატოქსიკური ცხიმოვანი მჟავებისა და ჰიდროგელებისგან დამზადდა. გელის ზედაპირს დაემატა ანტისხეულები, რომლებიც კიბოს უჯრედის ზედაპირზე არსებულ ICAM1 ცილას ცნობს და სიმსივნემდე მისვლას უზრუნველყოფს. ICAM1 სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბოსთვის მნიშვნელოვანი სამკურნალო სამიზნეა.

ნანოლიპოგელის უჯრედში შეღწევისას CRISPR სისტემა lipocalin 2 სახელწოდების ონკოგენის აქტივობას აფერხებს. Lipocalin 2 მნიშვნელოვანი ონკოგენია, რომელიც ძუძუს კიბოს პროგრესირებასა და მეტასტაზირებას უწყობს ხელს.
თაგვის სიმსივნურ მოდელებში CRISPR მკურნალობის შემდეგ კიბოს აგრესიულობისა და მეტასტაზირების დათრგუნვა დაფიქსირდა და არანაირი ტოქსიკურობა (გვერდითი ეფექტი) არ გამოვლენილა.
შექმნილმა CRISPR სისტემამ % 81 წარმატებით lipocalin 2 გენის გაჩუმება შეძლო. თაგვის მოდელებში სიმსივნის ზრდა % 77-მდე სიხშირით შეჩერდა.
რას ნიშნავს ეს კვლევა ჩვენთვის?
- შეიქმნა ნანოლიპოგელი, რომელსაც CRISPR სისტემის ქსოვილებამდე უსაფრთხოდ მიწოდება შეუძლია.
- ვარაუდობენ, რომ ეს მკურნალობა ბავშვთა კიბოებისთვისაც შეიძლება გამოიყენონ და მასში სხვა პრეპარატებიც დატვირთონ.
- ნანოლიპოგელის გამოყენებამ შეიძლება CRISPR სისტემის სიმსივნემდე უკეთ მიღწევა უზრუნველყოს.
წყაროები
Therapeutic genome editing of triple-negative breast tumors using a noncationic and deformable nanolipogel.
PNAS, 10 September 2019.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.