Üçlü mənfi süd vəzi xərçənginə qarşı CRISPR müalicəsi diqqəti cəlb etdi

Genom redaktəsi, yaxın gələcəyin ən təsirli xərçəng müalicələrindən biri kimi göstərilir. Sentyabr 2019-cu ildə PNAS adlı elmi jurnalda dərc edilmiş tədqiqatda süd vəzi xərçənginin bir növü olan üçlü mənfi süd vəzi xərçənginə qarşı CRISPR müalicə sistemi hazırlanmışdır. Nanolipogel ilə göndərilmiş CRISPR sistemi siçanlarda şiş böyüməsini uğurla dayandırdı.
Üçlü mənfi süd vəzi xərçəngi bütün süd vəzi xərçənglərinin %12-ni təşkil edir. Bu növ xərçəng hüceyrələri estrogen, progesteron və HER 2 reseptorlarına malik deyil. Bu süd vəzi xərçəngi növündə hüceyrələr daha sürətli çoxalma və yayılmağa meyillidir, müalicə seçimləri çox məhdud olduğuna görə təsirli yanaşmalara ehtiyac var.
CRISPR / Cas9 nədir?
İndiyədək CRISPR genom redaktəsi üsullarında ən böyük çətinlik səmərəli daşıyıcı sistemlərin hazırlana bilməməsidir; yəni gen redaktəsi üçün yaradılmış çox kiçik molekulları hədəf hüceyrələrə çatdırmaq çətindir. Viruslar, çox miqdarda dərman daşıya bilmədikləri və potensial yan təsirlər yaratdıqları üçün üstün tutulmur. Başqa üsulda CRISPR sistemi kationik polimer və ya lipid nanohissəciklərin içinə yerləşdirilir. Lakin bu elementlər hüceyrələr üçün toksik ola bilər. Həmçinin CRISPR sistemi adətən hədəfə çatmadan bədən tərəfindən tutulur və parçalanır.
Bu yeni tədqiqatda CRISPR sistemi yumşaq nanolipogelin içinə yerləşdirilmişdir.
Nanolipogel toksik olmayan yağ turşularından və hidrogellərdən hazırlanmışdır. Gel səthinə xərçəng hüceyrəsinin səthindəki ICAM1 zülalını tanıyan anticisimlər əlavə edilərək şiş bölgəsinə çatması təmin olunur. ICAM1 üçlü mənfi süd vəzi xərçəngi üçün mühüm dərman hədəfidir.

Nanolipogel hüceyrəyə daxil olduqda CRISPR sistemi lipocalin 2 adlı onkogenin fəaliyyətini əngəlləyir. Lipocalin 2 süd vəzi xərçənginin proqressiyasını (irəliləməsini) və metastazını dəstəkləyən mühüm onkogendir.
Siçan şiş modellərinə tətbiq edilmiş CRISPR müalicəsindən sonra xərçəngin aqressivliyinin və metastazının əngəlləndiyi müşahidə edilmiş, heç bir toksiklik (yan təsir) görülməmişdir.
Hazırlanmış CRISPR sistemi % 81 uğurla lipocalin 2 genini susdurmağı bacarmışdır. Siçan modellərində şiş böyüməsi % 77-yə çatan göstəricilərlə dayandırılmışdır.
Bəs bu tədqiqat bizə nə deyir?
- CRISPR sistemini təhlükəsiz şəkildə toxumalara çatdıra bilən nanolipogel hazırlanmışdır.
- Hazırlanmış bu müalicənin pediatrik xərçənglərdə də istifadə edilə biləcəyi, eyni zamanda digər dərmanların da yüklənə biləcəyi düşünülür.
- Nanolipogeldən istifadə CRISPR sisteminin şişə daha yaxşı çatmasını təmin edə bilər.
Mənbələr
Therapeutic genome editing of triple-negative breast tumors using a noncationic and deformable nanolipogel.
PNAS, 10 September 2019.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.