გენომის რედაქტირება – ჩნდება მედიკამენტების ახალი კლასი!
ჩვენი 3 მილიარდი ნუკლეოტიდის შემცველი DNAდაახლოებით 22 ათას გენს შეიცავს. ეს გენები ცილებს კოდირებს, DNA-ის აზრიან ნაწილად იწოდება და ჩვენი DNA-ის დაახლოებით 2 %-ს შეადგენს, ხოლო ყველა გენის ერთობლიობას გენომი ეწოდება. მრავალი დაავადება ამ გენებში მუტაციისშედეგად ვითარდება. კიბოც ერთ-ერთი მათგანია. ზოგი გენეტიკური დაავადება ერთი წერტილოვანი მუტაციის შედეგად წარმოიქმნება, ხოლო მრავალ ქრონიკულ დაავადებაში რამდენიმე მუტაცია გვხვდება. ამ მუტაციების მცირე ნაწილია მემკვიდრეობითი (მშობლებისგან გადაცემული), უმეტესობა კი სპორადულია(გარემო ფაქტორებისა და დაბერების შედეგად წარმოქმნილი). მემკვიდრეობითი იქნება თუ სპორადული, მედიცინის ერთ-ერთი მთავარი მიზანია დაავადებების გამომწვევი გენეტიკური მუტაციების გამოსწორება. სწორედ ამ მიზნით გაჩნდა გენომის რედაქტირების იდეა.
ქვემოთმოცემულია ინფოგრაფიკა, რომელიც მოიცავს გენომის რედაქტირების განმარტებას, ისტორიას, დაავადებებს, რომლებშიც ის გამოიცადა, და მის შეზღუდვებს (შენიშვნა: ვიდეოებს თურქული სუბტიტრები დაემატა).
გენომის რედაქტირება უკვე კლინიკურ კვლევებშიშევიდა: გამოყენების სფეროებია მონოგენური დაავადებების გამომწვევი ცვლილებების გამოსწორება, ქიმერული ანტიგენის რეცეპტორის (CAR) T-უჯრედული თერაპიისდა უჯრედებზე დაფუძნებული რეგენერაციული მედიკამენტების განვითარება.
*
გენომის რედაქტირების მრავალი ტექნიკა არსებობს. მათ შორის CRISPRუახლესი და ყველაზე პერსპექტიული მეთოდია.
წყაროები
A New Class of Medicines through DNA Editing.
NEJM, Review Article, 7 March 2019
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.