Semmelweis-ის ხელების დაბანის რუტინა 1847 — სიცოცხლეს იხსნის

ავტორები K. Codell Carter და Barbara Carter წერენ: 

„მედიცინის პროგრესი ორი სახის მსხვერპლით მიიღწევა: იმ მკვლევრების თავდადებით, რომლებიც დაავადების გაგებას ცდილობენ, და ამ პროცესში დაღუპული პაციენტების მსხვერპლით. ამის ერთ-ერთი საუკეთესო მაგალითია ასიათასობით ახალგაზრდა ქალი, რომლებიც მე-19 საუკუნის დასაწყისში საქველმოქმედო სამშობიარო კლინიკებში გავრცელებული მშობიარობის შემდგომი საშინელი დაავადების — მშობიარობის შემდგომი ცხელების (ცხელებით მიმდინარე ინფექციის) — გამო დაიღუპნენ.“

მიუხედავად იმისა, რომ ბევრ ექიმს ჯერ კიდევ დაავადების გამომწვევ მიკროორგანიზმთა აღმოჩენამდე სურდა ფართო საზოგადოებისთვის გაეცნო სისუფთავის მნიშვნელობა ინფექციის თავიდან ასაცილებლად, დეზინფექციის სისტემური კვლევებით პირველი ცნობილი პირი იყო უნგრელი მეანი Ignaz Semmelweis. 

Semmelweis-მა შენიშნა, რომ ვენის საავადმყოფოში, სადაც მუშაობდა, მსგავს საავადმყოფოსთან შედარებით მშობიარობის შემდგომი ცხელებით დედების სიკვდილიანობა გაცილებით მაღალი იყო. ასევე შენიშნა, რომ მხოლოდ მის საავადმყოფოში ექიმები პაციენტების გასინჯვამდე გვამებს რეგულარულად იკვლევდნენ.

მშობიარობის შემდგომი ცხელება, ანუ სისხლის მოწამვლა, არის ორგანიზმის გადაჭარბებული რეაქცია მის შიგნით ბაქტერიებით გამოწვეულ მძიმე ინფექციებზე. Semmelweis-მა შენიშნა, რომ ქუჩაში მშობიარე ქალებში მშობიარობის შემდგომი ცხელება იშვიათი იყო, და დაასკვნა, რომ ინფექციური ნივთიერებები ქალებს გვამებიდან გადაეცემოდა. მას შემდეგ, რაც საავადმყოფოს თანამშრომლებს დაავალა, ნებისმიერი ქალის მკურნალობამდე ხელები ქლორის შემცველი სადეზინფექციო ხსნარით დაებანათ, სიკვდილიანობა მკვეთრად შემცირდა.

სამწუხაროდ, გასაოცარი შედეგების მიუხედავად, იმდროინდელმა ბევრმა ექიმმა ეს დასკვნები არ მიიღო — შესაძლოა იმის გამო, რომ არ სურდათ ეღიარებინათ, „გაუცნობიერებლად ამდენი სიკვდილი რომ გამოიწვიეს“. გარდა ამისა, იმდროინდელი ბევრი ექიმი ასეთ დაავადებებს მიაზმის სახელით ცნობილ ერთგვარ ტოქსიკურ ატმოსფეროს უკავშირებდა. 

სამწუხაროდ, საბოლოოდ Semmelweis-მა გონება დაკარგა, ძალით მოათავსეს ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, სადაც სამედიცინო პერსონალმა ცემით მოკლა. თუმცა მისი გარდაცვალების შემდეგ ფრანგი მიკრობიოლოგის Louis Pasteur-ის მიკრობების კვლევამ და ინგლისელი ქირურგის Joseph Lister-ის ინოვაციებმა ანტისეპტიკურ ქირურგიაში Semmelweis-ის მოსაზრებების სისწორე დაადასტურა.

სტატიის ილუსტრაციის აღწერა: ექიმები ოპერაციამდე ხელებს იბანენ

სტატიაში ნახსენები ისტორიული პირები: Ignaz Philipp Semmelweis (1818–1865), Louis Pasteur (1822– 1895), Sir Joseph Lister (1827–1912)

• წინა თემა: ამერიკის სამედიცინო ასოციაცია 1847 — თანმდევი წესრიგი
• შემდეგი თემა: აპენდექტომია 1848 — აპენდიქსის ამოკვეთა