შესაძლებელია ძუძუს კიბოს პრევენცია ვაქცინით?

კიბოს სამიზნედ იმუნური სისტემის გამოყენება ექიმების დიდი ხნის მიზანია. თუმცა, რადგან კიბოს უჯრედები ნორმალური უჯრედებიდან წარმოიშობა, რომლებიც უკონტროლო ზრდისთვის მუტაციას განიცდის, ორგანიზმის მათი განადგურებისკენ მიმართვა შეიძლება პოტენციურად საშიში შედეგების მქონე სარისკო მცდელობა აღმოჩნდეს. ამასთან, იმუნოთერაპიის მიღწევებს ძლიერი მედიკამენტების აღმოჩენამდე მივყავართ, რომლებსაც იმუნური უჯრედების მიერ კიბოსა და ჯანმრთელი უჯრედების უკეთ გარჩევაში დახმარება შეუძლია. ახლა მკვლევრები ამოწმებენ იდეას, შეიძლება თუ არა იმუნური სისტემის ისე გაწვრთნა, რომ ძუძუს კიბოს უჯრედები ვირუსებისა და ბაქტერიების მსგავსად ამოიცნოს და გაანადგუროს.
კიბოს უჯრედების სამიზნედ ქცევა სიმსივნის წარმოქმნამდე
Cleveland Clinic-ის Taussig კიბოს ცენტრის დოქტორი გ. თომას ბადი ძუძუს კიბოს ვაქცინის ინოვაციურ კვლევას ხელმძღვანელობს. ვაქცინა შეიძლება ქალებს კიბოს განვითარებისგან დამცავი ანტისხეულებისა და სხვა იმუნური უჯრედების წარმოქმნაში დაეხმაროს.
ძუძუს კიბოს ეს პროფილაქტიკური ვაქცინის კანდიდატი შექმნილია აგრესიული სახეობის, ამჟამად შედარებით ნაკლები სამკურნალო ვარიანტის მქონე სამმაგად (ტრიპლ) უარყოფითი დაავადების სამიზნედ. ძუძუს სამმაგად უარყოფით კიბოს აკლია მოლეკულური ნიშნები, რომლებსაც ძუძუს კიბოს გავრცელებული მედიკამენტები უმიზნებს – ესტროგენი, პროგესტერონი ან HER2 –.
ძუძუს კიბოს პროფილაქტიკური ვაქცინის კვლევის დეტალები

კვლევის პირველი ეტაპი უსაფრთხოებაზე იქნება ორიენტირებული და მოიცავს 18 – 24 წლის ქალებს, რომლებსაც ძუძუს სამმაგად უარყოფითი კიბო დაუდგინდათ და სტანდარტული მეთოდებით უმკურნალეს: ქიმიოთერაპიით, ოპერაციითა და DNA-ზე მოქმედი მედიკამენტებით, რომლებიც კიბოს უჯრედებს საკუთარი გენების კოპირებისა და ზრდის უნარს უზღუდავს. ქალები ორკვირიანი ინტერვალებით ექსპერიმენტული ვაქცინის სამ დოზას მიიღებენ; ბადი და გუნდი გვერდით მოვლენებს გამოიკვლევენ და დაადგენენ, წარმოქმნიან თუ არა მონაწილეები „კიბოს სამიზნეების“ წინააღმდეგ რაიმე იმუნურ პასუხს. გუნდი ქალებში კიბოს განმეორებასაც დააკვირდება.
თუ პირველი ეტაპი ვაქცინის უსაფრთხოებას აჩვენებს და კიბოს წინააღმდეგ იმუნური პასუხის გასააქტიურებლად იმედს მოგვცემს, კვლევა გაფართოვდება იმ ქალების ჩასართავადაც, რომლებსაც სამმაგად უარყოფითი კიბოს განვითარების მაღალი რისკი აქვთ, თუმცა დიაგნოზი ჯერ არ მიუღიათ. შეისწავლიან, ეხმარება თუ არა ვაქცინაცია მათ კიბოს განვითარების თავიდან აცილებაში.
BRAC1 მუტაციების მქონე ქალებს, ასევე შავკანიან და ლათინოამერიკელ ქალებს, სამმაგად უარყოფითი კიბოს განვითარების უფრო მაღალი ალბათობა აქვთ. ამიტომ მათი კვლევაში ჩართვა ვაქცინის შესაძლო ეფექტიანობის ჩვენებაში დაგვეხმარება.
დოქტორი ბადი მიდგომაზე „შემიძლია ვთქვა, რომ ამან თამაშის წესები შეიძლება შეცვალოს“ ამბობს. მიუხედავად იმისა, რომ ძუძუს კიბოს ვაქცინების შემუშავებას ცდილობენ კიბოს უჯრედების ზოგი უფრო გავრცელებული მახასიათებლის, მაგალითად HER2 რეცეპტორის, სამიზნედ ქცევით, ამ მცდელობებს მნიშვნელოვანი წარმატება ჯერ არ მოჰყოლია. მიზეზი შეიძლება იყოს ის, რომ ვაქცინა კიბოს უჯრედებში ისეთ მოლეკულებს უმიზნებს, რომლებიც ჯანმრთელ უჯრედებშიც გვხვდება. ეს სიმსივნის ზრდის შეზღუდვაში მათ უფრო ტოქსიკურსა და ნაკლებად ეფექტიანს ხდის.
ცხოველებში მიღებული დადებითი შედეგები
ბადის მიერ გამოსაცდელი ვაქცინა Cleveland Clinic-ის მისი კოლეგის, იმუნოლოგ ვინსენტ ტუოჰის, მუშაობას ეფუძნება. ეს კვლევა ძუძუს უჯრედების მიერ მხოლოდ ქალის ძუძუთი კვებისას აქტიურად ექსპრესირებულ, ალფა-ლაქტალბუმინის სახელით ცნობილ ადრე გამოუცდელ ძუძუს კიბოს ცილას უმიზნებს. როდესაც ქალი აღარ აწოვებს ძუძუს, ცილის გენი ითიშება და ცილა აღარ წარმოიქმნება. თუმცა აღმოჩნდა, რომ ძუძუს სამმაგად უარყოფითი კიბოების 70% ამ ცილას აქტიურად წარმოქმნის, რაც მას იმუნური სისტემისთვის გონივრულ სამიზნედ აქცევს.
თაგვებზე ჩატარებულ კვლევებში ტუოჰიმ გამოიყენა იმუნური სისტემის მიერ ამ ცილის ამოცნობისთვის შექმნილი ვაქცინა, რომელიც სიმსივნეების წარმოქმნას ეფექტიანად აფერხებდა. მან ასევე აჩვენა, რომ ვაქცინა ცხოველებში უკვე არსებული ძუძუს სიმსივნეების ზრდას ანელებდა.
FDA-მ ადამიანებზე კვლევას ნება დართო
ამ მონაცემებმა FDA (აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაცია) ბადის ხელმძღვანელობით ადამიანებში პირველი კვლევების მხარდაჭერაში დაარწმუნა. თავდაცვის სამინისტროს დაფინანსებით ბადი და გუნდი ახლა აგროვებენ ძუძუს სამმაგად უარყოფითი კიბოს მქონე, რემისიაში მყოფ ქალებს (მკურნალობა დასრულებული აქვთ და დაავადების ნიშნები არ აღენიშნებათ). მათ მკურნალობენ იმის შესამოწმებლად, უსაფრთხოა თუ არა ვაქცინა და აფერხებს თუ არა დაავადების განმეორებას.
ცხოველებზე კვლევებზე დაყრდნობით ბადს სჯერა, რომ ვაქცინა დაავადების ან განმეორების პრევენციის ყველაზე ეფექტიანი მეთოდი იქნება. მას იმედი აქვს, რომ პირველ ეტაპზე უსაფრთხოების ჩვენების შემდეგ მისი გუნდი ძუძუს სამმაგად უარყოფითი კიბოს მაღალი რისკის მქონე ჯანმრთელი ქალების აცრას დაიწყებს. „ვფიქრობ, ჩვენ მიერ გამოყენებული (სამიზნე) განსხვავებას ქმნის და ვაქცინების წინა კვლევების ყველაზე დიდი გაკვეთილი გვიჩვენებს, რომ საბოლოოდ უფრო მეტად „პრევენციის“ გარემოში უნდა გადავინაცვლოთ, ვიდრე „მკურნალობის“ გარემოში.“
კვლევა შეიძლება გარდამტეხი იყოს ძუძუს კიბოს, მათ შორის მისი ყველაზე რთული ფორმების, მკურნალობაში იმუნურ მიდგომათა სარგებლიანობის განსასაზღვრად. ზოგი იმუნოთერაპიული მედიკამენტი, რომელიც იმუნურ სისტემას ააქტიურებს და იმუნურ უჯრედებს ძუძუს სიმსივნეების დამიზნებას უადვილებს, გარკვეულ კიბოსსაწინააღმდეგო მოქმედებას აჩვენებს, თუმცა ეს არასაკმარისია. ვაქცინის სტრატეგიაზე ბადი „ამან გვაჩვენა, რომ დათვს ცეკვა შეუძლია და ჩვენ ახალი ნაბიჯები გვინდა ვასწავლოთ“ ამბობს.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.