İngiltərədə xərçəng böhranı böyüyür: xəstələr müalicəni aylarla gözləyir

Xərçəng erkən diaqnoz və sürətli müalicə ilə idarə oluna bilsə də, bir çox ölkədə xəstələr çıxış çətinliyi yaşayır. İngiltərədə yeni təhlil müalicəyə çatmaqda böyük gecikmələr göstərir. Mütəxəssislər bunun sağqalım şansını ciddi azaltdığını vurğulayırlar. Bəs xəstələr niyə belə uzun gözləyir və nəticələr nədir?

Gözləmə müddətləri kəskin artıb

Cancer Research UK-nin The Guardian üçün xüsusi təhlili İngiltərədə 104 gündən çox müalicə gözləyən xərçəng xəstələrinin sayının son səkkiz ildə təxminən 4 dəfə artdığını göstərib. 2016 ilində təxminən 6.000 xəstə 104 gün və daha çox gözləyərkən, 2024 ilində say 22.000 olub.

Daha diqqətçəkəni, 2024 ilində bütün xərçəng xəstələrinin 11% hissəsinin 104 gündən çox gözləməsidir. 2016 ilində bu, yalnız 4,4% idi. Yəni müalicəyə çıxış getdikcə uzanır və ciddi nəticələr yaradır.

QEYD: 104 gün xəstənin xərçəng şübhəsi ilə təcili yönləndirilməsindən müalicənin başlanmasına qədərki müddətdir. Yəni diaqnozdan deyil, təcili onkoloji qiymətləndirməyə göndərildiyi andan hesablanır. Bu, xüsusilə İngiltərənin “Two-Week Wait” (İki həftəlik gözləmə) siyasətində sürətli qiymətləndirilməli xəstələr üçün nəzərdə tutulan müddətin ciddi aşıldığını göstərir.

Müalicə hədəflərinə çatılmır

İngiltərə Milli Səhiyyə Xidmətinin (NHS) hədəfi xəstələrin 85% hissəsində 62 günə müalicənin başlanmasıdır. Lakin hədəfin son dəfə 2013 ilində tutulduğu, 2015 ilindən heç bir ayda əldə edilmədiyi bildirilir. 2024 boyunca 74.000 xəstə 62 gündə müalicəyə çata bilməyib.

NHS-ə görə 2024-cü ilin dekabrında xəstələrin 66,4% hissəsində müalicə 62 gündə başlanıb. Əvvəlki ay olan 2024-cü ilin noyabrındakı 64,5% göstəricisindən bir qədər yüksək olsa da, hədəfdən uzaqdır. Gecikmələr xəstəliyi irəlilədə və ölüm riskini artıra bilər.

Gecikmələr həyat üçün risklidir

Xərçəng müalicəsində gecikmə sağqalıma ciddi təsir edə bilər. Hər dörd həftəlik gecikmə bəzi xərçənglərdə ölüm riskini 10% artıra bilər.

Mövcud vəziyyət İngiltərə hökumətinin böhranı yüngül saydığını düşündürür.

Cancer Research UK rəhbəri Michelle Mitchell hökumətin ötən fevral açıqladığı planın yetərli maliyyə olmadan uğursuz olacağını deyir: “Xərçəng xəstələri ən yaxşısına layiqdir. Lakin hökumət işçi və avadanlığa sərmayə qoymasa, nəzərdə tutulan yaxşılaşma baş verməyəcək.”

Əsas problem müalicəyə çıxış gecikməsidir

İngiltərə səhiyyə rəsmiləri irəliləyiş olsa da, ciddi problemlərin qaldığını qəbul edir. NHS Milli Xərçəng direktoru Prof. Peter Johnson 2024 ilində diaqnostikanın yaxşılaşdığını, 78,1% xəstənin 28 günə ya xərçəng olmadığı barədə nəticə, ya da qəti diaqnoz aldığını bildirir. Lakin diaqnoz qoyulanların çoxunun müalicə üçün uzun gözlədiyini əlavə edir.

Rəsmilər yeni planla 2025 ilindən təxminən 100.000 xəstəyə dörd həftədə diaqnoz qoymağı hədəfləyirlər. Mütəxəssislər isə sürətli diaqnozun təkbaşına yetmədiyini, əsas problemin müalicəyə çıxışdakı gecikmə olduğunu deyirlər.

Türkiyə: sağlamlıq turizmi ilə ümid ola bilər

Türkiyə son illər səhiyyəyə sürətli çıxışı və inkişaf etmiş infrastrukturu ilə önə çıxır. Xərçəng diaqnostikası və müalicəsində yüksək texnologiyalı xəstəxanalar, təcrübəli mütəxəssislər və qısa gözləmə Avropa ölkələrinə nisbətən böyük üstünlük verir. Türkiyədə xəstələr çox vaxt diaqnozdan az sonra müalicəyə başlayır, İngiltərədə isə aylar çəkməsi ciddi çatışmazlıqdır. Buna görə çıxış çətinliyi olan İngiltərə xəstələri üçün Türkiyənin müasir müəssisələri və yüksək keyfiyyətli onkologiyası mühüm alternativ ola bilər. Sağlamlıq turizmi ilə həm sürətli diaqnoz və müalicədən, həm də daha uyğun ümumi xərcdən faydalanmaq mümkündür. Türkiyənin səhiyyə uğuru xərçəng kimi kritik xəstəliklərə qarşı qlobal həll təqdim etmək potensialına malikdir.