Nevroloji problemlər

Xərçəng xəstəliyinə bağlı yaranan bəzi nevroloji problemlər vardır:
- Onurğa beyninin sıxılması
- Kəllədaxili təzyiqin artması
- Əl və ayaqlarda sinir zədələnməsi (periferik neyropatiya)
- Beyincik pozuntusu
Onurğa beyninin sıxılması:
Onurğa bədənimizin dik durmasını təmin edir. Eyni zamanda daxilindəki kanaldan keçən onurğa beynini qoruyan sümük zənciridir. Onurğa beyni isə beyin kötüyündən büzdümə qədər uzanan və beyinlə orqanlar arasındakı əlaqəni təmin edən mərkəzi sinir sistemidir. Beyinlə orqanizm arasındakı əlaqəni təmin edir.
Onurğa beyni orqanların bütün hərəkət və hissiyat fəaliyyətlərini yerinə yetirir və idarə edir. Həmçinin refleksləri də təkbaşına onurğa beyni idarə edir.
Bu anatomik xüsusiyyətlərə malik onurğa beyni xəstəlik və ya travma səbəbindən sıxılarsa, funksiyasını itirə bilər. Onurğa beynində travma nəticəsində sınmış sümüklərin yaratdığı təzyiq ola bildiyi kimi xərçəng kimi xəstəlik də bu sıxılmaya səbəb ola bilər. Birbaşa onurğa beyni və ya onurğa üzərindəki şişdən qaynaqlanır. Şişin yerləşdiyi nahiyə ağrılıdır. Ağrı sinir köklərinə təzyiqdən yaranır. Onurğa beynindəki təzyiq klinik əlamətlərin ortaya çıxma müddəti ilə yanaşı şişin yerinə və böyümə sürətinə görə dəyişir. Nadir görülən, lakin ciddi qəbul edilməli problemdir.
Əlamətləri nələrdir
- Kürəkdə ağrı
- Ayaq və əl barmaqlarında keyimə
- Ayaqlarda və/və ya əllərdə gücsüzlük
- Sidik və bağırsaq funksiyalarının itirilməsi
Necə mübarizə apara bilərik?
Həkiminiz diaqnoz qoymaq üçün bir neçə test aparacaq, sonra sizinlə müalicə seçimlərini danışacaqdır; kortikosteroid qəbulu (deksametazon), şişi cərrahi çıxararaq təzyiqi azaltmaq və ya aradan qaldırmaq, onurğanı sabit saxlamaq üçün əməliyyat, radioterapiya və kimyaterapiya ilə şişi gerilətmək müalicə seçimlərindəndir.
Müşahidə
Funksional itkini azaltmaq üçün fizioterapiya və reabilitasiya lazım ola bilər.
Kəllədaxili təzyiqin artması
Kəllə boşluğunda beynin müxtəlif hissələrində yaranan şişin böyüyərək beyinə təzyiq etməsi nəticəsində baş verir. Yerləşdiyi və sıxdığı nahiyəyə görə fərqli əlamətlər göstərsə də, kəllədaxili təzyiqin artmasından yaranan əlamətlər ilk diqqətçəkən əlamətlərdir. Kəllədaxili təzyiq artımı başağrısı, qusma, ikili görmə, ifliclər, yuxusuzluq və ya başgicəllənmə yarada bilər.
Əlamətləri nələrdir?
- Başağrısı
- Qusma
- Yuxusuzluq
- Başgicəllənmə
Necə mübarizə apara bilərik?
- Beyində təzyiqi və şişkinliyi azaltmaq üçün kortikosteroid (deksametazon) verilə bilər.
- Beyində təzyiqin təkrarlanmaması üçün şişi kiçildən müalicə tətbiq edilə bilər.
- Fenitoin kimi qıcolma (konvulsiya) əleyhinə dərmanlar verilə bilər.
Müşahidə
Həkiminiz təkrarlanma vəziyyətini izləyəcəkdir.
Əl və ayaq sinirlərində zədələnmə (periferik sinirlərdə zədələnmə)
Periferik sinirlər beyni və onurğa beynini əzələlərə, dəriyə və daxili orqanlara bağlayan mürəkkəb şəbəkədir. Periferik sinirlər onurğa beynindən çıxaraq dermatomları ilə birlikdə bədənin uc nöqtələrinə yayılır. Bir sinirdə yaranan zədə birdən çox dermatoma təsir edərək bədənin bəzi nahiyələrində təsirlər yaradır. Beyinlə orqanizm arasındakı əlaqəni kəsən bu vəziyyət əzələ hərəkətlərini pozur, qollarda və ayaqlarda hissiyat itkisinə, ağrıya və hərəkət çətinliyinə səbəb olur.
Bu əlamətlər xərçəng müalicəsində Paklitaksel, Vinkristin, Vinblastin, Venorelbin, Sisplatin, Oksaliplatin kimi kimyaterapiya dərmanlarının əlavə təsiri kimi yarana bilər. Belə vəziyyətdə yaranan problemin dərəcəsinə görə həkiminiz müalicənizdə lazımi düzəlişləri edəcəkdir.
Əlamətləri nələrdir?
- Əl və ayaq barmaqlarında keyimə
- Əşyaları götürmək və ya düymə bağlamaq kimi hərəkətlərdə çətinlik
- Qulaqda küy
Necə mübarizə apara bilərik?
- Kimyaterapiya dərmanlarının dozası həkim tərəfindən yenidən tənzimlənir.
- Narahatlıq ağırlaşarsa, kimyaterapiya dərmanları həkim tərəfindən dəyişdirilir.
- Əlavə təsirləri azaltmaq üçün B6 vitamini istifadə oluna bilər.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.