Parkinson xəstəliyi bəzi xərçəng növləri üçün risk amili ola bilərmi?

Bu həftə Jama Onkologiyada dərc edilmiş Tayvan mənşəli tədqiqata görə, Parkinson xəstəliyi ilə 16 fərqli xərçəng növü arasında əlaqə müəyyən edildi.
Parkinson xəstəliyi xüsusilə motor hərəkətlərin pozulması (titrəmə, lənglik, yeriməkdə çətinlik kimi) ilə xarakterizə olunan, mərkəzi sinir sisteminin (beyin və onurğa beyni) degenerativ xəstəliyidir. Motor hərəkətlərin pozulması beyində dopamin istehsal edən hüceyrələrin ölümü nəticəsində baş verir; lakin bu hüceyrələrdə ölümü nəyin başladığı hələ tam aydınlaşdırılmamışdır.
Tayvanlı alimlərin apardığı bu tədqiqat Parkinson kimi mərkəzi sinir sistemi xəstəlikləri ilə xərçəngin əlaqəsini araşdıran ilk tədqiqat olmasa da, bu mövzuda aparılmış ən əhatəli tədqiqatdır. Belə ki, tədqiqat çərçivəsində 62,023 Parkinson xəstəsinin və Parkinson xəstəsi olmayan 124,046 şəxsin sağlamlıq qeydləri retrospektiv şəkildə təhlil edilmişdir.
Tədqiqatda Parkinson xəstəliyi olanların bu xəstəliyi olmayanlara nisbətən 16 fərqli xərçəng növü üçün daha yüksək risk daşıdığı nəticəsinə gəlinmişdir. Bu xərçənglər beyin, ağciyər, böyrək, prostat və uşaqlıq boynu xərçəngi, həmçinin limfoma/leykemiya kimi qan xərçəngləri və bədxassəli melanomanı da əhatə edən dəri xərçəngləri olaraq müəyyən edilmişdir. Parkinsonlu xəstələrdə xərçəng ən çox 50-59 yaş aralığında görülmüşdür. Bununla yanaşı, Parkinson xəstəliyi ilə süd vəzi, yumurtalıq və ya qalxanabənzər vəz xərçəngləri arasında əlaqə tapılmamışdır.
Əvvəlki illərdə Qərbdə aparılan tədqiqatlarda Parkinson xəstəliyi ilə xərçəng arasında aydın əlaqə müəyyən edilməmişdi.
Mövcud tədqiqatdakı bu diqqətçəkən nəticələr xəstəliklərin patogenezində irqi xüsusiyyətlərin və ətraf mühit təsirlərinə məruz qalmanın əhəmiyyətini vurğulayır.
Tədqiqat qrupu Tayvanlı Parkinson xəstələrində bəzi xərçəng növlərinin niyə daha çox görüldüyünü açıqlaya bilməsə də, bunun bir səbəbinin PARK2 gen mutasiyaları ola biləcəyini bildirmişdir. Belə ki, bu mutasiyalar həm xərçənglə, həm də erkən başlayan Parkinsonla əlaqəli tapılmışdır.
Nəticə olaraq, irqi və ətraf mühit xüsusiyyətləri xəstəliklərin patogenezində nəzərə alınmalı amillərdir və Parkinson xəstələrində artan xərçəng riskinin altında yatan həqiqi səbəbləri tapmaq üçün daha çox tədqiqata ehtiyac var.
Patogenez bir xəstəliyin mənşəyi və inkişafı zamanı orqanizmdə baş verən dəyişikliklərin məcmusuna verilən addır. Xəstəlik mənasındakı pato və inkişaf etmək/yaranmaq mənasını verən genesis sözlərinin birləşməsindən ibarətdir.
Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.