Piylənmənin səbəb olduğu toxuma dəyişiklikləri süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər

Piylənmə dövrümüzün ən böyük problemlərindən biridir. Sağlam olmayan qidalanma vərdişləri və nizamsız həyat tərzi nəticəsində yaranan artıq çəki problemlərinin öhdəsindən gəlməyə çalışan milyonlarla insan var. Uşaqlıq dövründən etibarən düzgün qidalanmağı öyrənmək və hərəkətli həyat sürmək başda xərçəng olmaqla həyatımızı təhdid edən onlarla xəstəlikdən bizi qoruyacaqdır. Bir çox yazımızda necə düzgün qidalanmalı olduğumuz və hansı həyat tərzini mənimsəyərək sağlam həyat sürəcəyimiz barədə tövsiyələri bizi izləyən siz əziz dostlarımızla paylaşdıq və yol göstərməyə çalışdıq.

Science Translational Medicine jurnalında dərc olunan tədqiqatda piylənmənin xərçəngi necə tətiklədiyini göstərən yeni kəşf edilmiş bir mexanizm təqdim edilmişdir. Tədqiqatın mövzusu piylənmənin hüceyrələrarası boşluğu dolduran və matriks adlanan birləşdirici toxumaya necə təsir etməsidir. Bu tədqiqatla görülmüşdür ki, piylənmə ilə hüceyrələrarası toxumanın sərtliyi artır və onun skeleti dəyişir.

Aparılan bu tədqiqatda piylənmə və hüceyrələrarası maddənin yağ toxuması tərkibi baxımından ən zəngin orqanlarımızdan biri olan süd vəzisində inkişaf edən xərçənglə əlaqəsi araşdırılmışdır. Piylənməsi olan siçanların yağ toxumaları incələndikdə piylənmənin yağ toxumasındakı miofibroblast adlanan hüceyrələrin miqdarının və hüceyrələrarası boşluğu dolduran matriks adlanan strukturun sərtləşməsinin artmasına səbəb olduğu görülmüşdür. Miofibroblastlar həm əzələ hüceyrəsinin, həm də birləşdirici toxuma hüceyrələrinin xüsusiyyətlərini daşıyan və yaranın sağalmasında fəal rol oynayan hüceyrələrdir.

Hüceyrələrarası birləşdirici toxumadakı eyni sərtləşmə piylənməsi olan süd vəzi xərçəngi xəstələrinin yağ toxumalarında da aşkar edilmişdir. Bu da piylənmənin tətiklədiyi hüceyrələrarası sərtləşmə və struktur dəyişikliklərinin süd vəzisində şiş əmələ gəlməsinə səbəb olan amillərdən biri olduğunu düşündürmüşdür. Bununla yanaşı, kalori məhdudlaşdırılması ilə arıqladılan piylənməsi olan siçanlarda yağ toxumasının skeletinin normal vəziyyətə qayıtdığı görülmüşdür. Bu tədqiqatla xərçəngin yaranmasındakı rolu ortaya qoyulan hüceyrələrarası birləşdirici toxumanın struktur dəyişiklikləri hazırlanacaq xərçəng müalicələrinin potensial hədəfinə çevrilmişdir.

Əziz dostlarım, bir daha görünür ki, piylənmə xərçəngi və həyat üçün təhlükə yaradan bir çox xəstəliyi tətikləyə biləcək xüsusiyyətlərə malik problemdir. Lakin inkişaf edən tibb və aparılan tədqiqatlar artıq piylənmə problemlərinin çoxunu aradan qaldıra biləcək vəziyyətdədir. Elə isə, lazım gəlsə, mütəxəssis dietoloqdan kömək alaraq düzgün qidalanmalı və idmanı həyatınızın bir hissəsinə çevirməlisiniz.