Xaya xərçənglərinin yarısının ailəvi ötürülən (irsi) olduğu tapıldı

Xərçəngin niyə və necə yaranması bizi ən çox düşündürən suallardandır. Bir gün cavabını tam tapacağımıza inanıram, lakin o günədək bəzən kiçik addımlarla, bəzən qaçaraq irəliləməliyik. Bu gün paylaşacağımız tədqiqat bizi xərçəng səbəblərinə qaçaraq aparan növdəndir. 15-35 yaşlı kişilərdə ən çox görülən xərçəng olan xaya xərçənglərinin yarıya yaxınının ailəvi ötürülən (irsi) olduğu tapıldı.

Ən çox xayaların birində və ya hər ikisində ağrısız şişkinliklə əlamət verən xaya xərçəngi adətən erkən aşkarlanır. Müalicəyə çox yaxşı cavab verir və xəstələrin %95-dən çoxu müalicədən sonra xəstəlikdən qurtulmuş halda yaşayır. Xüsusilə gənclərdə görülən xaya xərçənginin səbəbləri xəstələrimizin, yaxınlarının və biz klinisistlərin ən çox maraqlandığı mövzulardandır.

Scientific Reports jurnalındakı yeni tədqiqatda ingilis və isveçli 10310 xaya xərçəngi xəstəsinin məlumatları analiz edilmişdir. Xərçəngə tutulma ehtimalını artıran bütün səbəblərin %49-unun irsi olduğu tapılmışdır. Buna görə ailəsində xaya xərçəngi olan kişilərin riski daha yüksəkdir.

Xaya xərçənglərinin yarıya yaxınının irsi olması nə deməkdir?

Tədqiqatçılara görə irsi risk tək qüsurlu gendən daha çox DNA-mızdakı saysız kiçik variasiyadan (dəyişiklikdən) qaynaqlanır. Bu DNA variasiyalarının bir qismi yaxşı bilinir, digərləri müəyyən edilməyi gözləyir.

Nəticə olaraq xərçəng səbəblərini və xərçəngə aparan genetik dəyişiklikləri nə qədər yaxşı anlasaq, xərçəng o qədər asan müalicə edilər; daha vacibi, xərçəngdən qorunmanın ilk addımı da bu olmalıdır.

İstəsəniz xaya xərçəngi səhifəmizdən xəstəlik və müalicəsi haqqında ətraflı məlumat əldə edə bilərsiniz.