Xroniki sinusit xərçəng riskini artırırmı?
Bu məqalədə
Xroniki rinosinusit və xərçəng riski: nəhəng məlumat təhlili
Milyonlarla xəstəni əhatə edən yeni araşdırmalar xroniki sinus iltihabı ilə xərçəngin inkişafı arasındakı narahatedici əlaqəni üzə çıxarır.
5.4 milyon nəfərlik nəhəng məlumat bazası
Araşdırma Cənubi Koreya Milli Tibbi Sığorta Xidmətindən və Yaponiya Tibbi Məlumat Mərkəzindən alınan məlumatlarla aparılıb. Tədqiqat 40 yaş və yuxarı böyüklərdə xroniki rinosinusit (XRS) anamnezi ilə xərçəng insidansı arasındakı əlaqəni araşdırıb. Tədqiqatçılar iki ölkə arasındakı mümkün sistematik meyillənmələrin (bias) qarşısını almaq üçün “Overlap Weighted Propensity Scores” adlı qabaqcıl statistik üsuldan istifadə edərək nəticələrin dəqiqliyini gücləndiriblər.
XRS xəstələrində ümumi xərçəng riski 15% daha yüksək tapılıb (aHR 1.15). Hematoloji (qan) xərçənglərində risk 2 dəfəyə (aHR 2.02), ağciyər xərçəngində isə 32%-ə qədər yüksəlir (aHR 1.32).
Yapon xəstələrdə risk artımı daha kəskin olub: ümumi xərçəng riskinin 63% (aHR 1.63), qan xərçəngi riskinin 2.3 dəfə, ağciyər xərçəngi riskinin isə təxminən 2 dəfə daha yüksək olduğu qeydə alınıb.
Nazal polip var, yoxsa yoxdur?
Tədqiqatın ən diqqətçəkən məqamlarından biri “nazal polip” (burunda toxuma böyüməsi) fərqindədir. Təhlillər göstərib ki, xüsusilə nazal polipsiz xroniki rinosinusit xəstələrində ümumi xərçəng riski (19% artım) və ağciyər xərçəngi riski (26% artım) polipli xəstələrə nisbətən daha nəzərəçarpandır. Bu nəticə polipsiz XRS-dəki spesifik iltihab yollarının xərçəng patogenezində daha mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.
Dr. Jennifer Mulligan-a görə, piylənmə, siqaretçəkmə və yaşlılıq kimi amillərin həm xərçəng, həm də rinosinusit üçün ortaq risk amilləri olması bu əlaqəni “bioloji baxımdan ağlabatan” edir. Xüsusilə XRS xəstələrinin 66%-ində polip inkişaf etmədiyi nəzərə alınsa, bu tapıntı böyük xəstə qrupunu birbaşa maraqlandırır.
Həkimlər və xəstələr üçün mühüm qeydlər
- Hematoloji risk: XRS xəstələrində qan xərçəngi (limfoma, leykoz və s.) riski hər iki ölkədə ən yüksək səviyyədədir.
- Ağciyər və qalxanabənzər vəzi: Yuxarı tənəffüs yollarının xroniki iltihabının ağciyər və qalxanabənzər vəzi xərçəngi ilə əlaqəsi sistemik yayılma və ya ortaq genetik meyillilik mexanizmini düşündürür.
- Sürveyans zərurəti: 40 yaşdan sonra XRS diaqnozu qoyulan şəxslərdə xərçəng skrininqi proqramlarına riayət həyati əhəmiyyət daşıya bilər.
Xərçənglə mübarizənin ən mühüm hissələrindən biri “səssiz risk amillərini” tanımaqdır. Bu tədqiqat xroniki sinus iltihabının təkcə nəfəsalmağımıza deyil, bədənimizin onkoloji tarazlığına da təsir edə biləcəyini göstərən xəbərdarlıqdır.
İltihabı bədənimizdə “söndürülməmiş kiçik od” kimi düşünə bilərik. Bu od XRS-də olduğu kimi uzun illər davam edərsə, hüceyrələrimizdə zədələnməyə və nəticədə xərçəng riskinin artmasına səbəb ola bilər. Buna görə xroniki sinusiti olan xəstələrimizin müalicələrini laqeyd qoymamaları və müntəzəm müayinələrdən keçmələri müasir onkoloji yanaşmanın bir hissəsinə çevrilməlidir.
Ədəbiyyat və istinadlar
- • Hackethal, V. (2026). "Chronic Rhinosinusitis Tied to Increased Cancer Risk." Medscape Medical News.
- • Cho, S. H., et al. (2026). Presentation at the American Academy of Allergy, Asthma & Immunology (AAAAI) Annual Meeting.
- • TriNetX Global Collaborative Networks Analysis (2026 Update).
- • Mulligan, J. (2026). "Inflammation and Tumor Immunology in Rhinosinusitis." University of Florida Health Commentary.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.
Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.