انواع ماسک پزشکی – آیا ماسک‌ها در محافظت از کروناویروس مؤثرند؟ کدام را انتخاب کنیم؟

بیماری COVID-19 ناشی از کروناویروس جدید به علت همه‌گیری اعلام شد و تمام بشریت به دلیل این بیماری که افراد همه سنین، به‌ویژه سالمندان، را در سراسر جهان درگیر می‌کند در حالت آماده‌باش است.

چه کسانی باید برای محافظت از کروناویروس ماسک بزنند؟

دهان و بینی نخستین ورودی راه‌های تنفسی‌اند و استفاده از ماسک پوشاننده دهان و بینی برای جلوگیری از انتقال این ویروس مطرح است. کارکنان سلامت که بیشترین تماس را با بیمار دارند برای کاهش مواجهه شغلی، و بیماران برای کاهش احتمال انتقال به دیگران، باید ماسک استفاده کنند. بااین‌حال نسبت افراد مثبت از نظر کروناویروس جدید (SARS-CoV-2) در جامعه هر روز افزایش می‌یابد؛ چون نمی‌دانیم چه کسی از نظر عفونت کروناویروس مثبت است، استفاده از ماسک هنگام حضور در فضاهای مشترک یا مراجعه به بیمارستان ممکن است انتقال را کاهش دهد.

یادداشت: در سخنرانی شامگاه 3 آوریل 2020 رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور جمهوری ترکیه; «...از فردا استفاده از ماسک برای همه در تمامی محل‌هایی که مردم به‌صورت جمعی حضور دارند، مانند بازارها و فروشگاه‌ها، اجباری خواهد بود...» را اعلام کرد.

- موضوع مرتبط: همه باید در زندگی روزمره در برابر کروناویروس ماسک بزنند

تاریخچه استفاده از ماسک در پزشکی چیست؟

تاریخ‌نگاران پزشکی ماسک منقاری را نخستین ماسک با هدف پزشکی می‌دانند. این ماسک در واقع بخشی از لباسی بود که تقریباً تمام بدن پزشک را می‌پوشاند و گاهی از چرم و گاهی از پارچه بوم موم‌اندود ساخته می‌شد. ایده محافظت با این پوشش به شارل دو لورم نسبت داده می‌شود که نخستین بار در 1619 آن را پذیرفت. این لباس در جریان طاعونی که 145.000 نفر را در رم و 300.000 نفر را در ناپل کشت، طاعون 1656 نیز پزشکان طاعون پوشیده شد.

در زیر، ماسک و لباس محافظ مورد استفاده پزشکان طاعون به تصویر کشیده شده است.

با پیشرفت پزشکی، افزایش اقدامات پزشکی و توسعه فناوری، ماسک‌هایی که به‌ویژه پزشکان استفاده می‌کنند تغییر یافته و بهبود پیدا کرده‌اند.

در مرحله کنونی، تعداد و انواع ماسک‌های مورد استفاده در پزشکی و حوزه‌های دیگر به‌شدت افزایش یافته و هم‌زمان برای استانداردسازی این ماسک‌ها تلاش شده است.

ماسک‌های پزشکی ساده

ماسک جراحی ماسک‌های ساده که این نام را نیز دارند؛

• ماسک‌ها کمی شل بسته می‌شوند و بینی و دهان را می‌پوشانند.
• برای محافظت یک‌طرفه طراحی شده‌اند و برای جلوگیری از انتشار ذرات از فرد استفاده‌کننده به کار می‌روند.
• می‌توانند از انتقال ذرات منتشرشده از فرد ماسک‌زننده به دیگران جلوگیری کنند. یعنی این ماسک‌ها برای محافظت از افراد سالم، باید توسط افراد بیمار یا دارای خطر انتقال استفاده شوند. برای استفاده‌کننده محافظتی ندارند.
• برای بیشتر این نوع ماسک‌ها هیچ درجه ایمنی مانند NIOSH یا EN تعیین نشده است.

ماسک‌های تنفسی

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید

• ماسک‌های تنفسی بهتر روی صورت می‌نشینند.
• ماسک‌های تنفسی بدون دریچه با فیلتر کردن هوای ورودی و جریان هوا، محافظت خوب دوطرفه، هم برای استفاده‌کننده و هم فرد مقابل، فراهم می‌کنند.
• این ماسک‌ها در صورت استفاده صحیح تا درجه ایمنی درج‌شده بر خود محافظت ایجاد می‌کنند.
• به شکل ماسک‌های یک‌بارمصرف، نیم‌صورت یا تمام‌صورت تولید می‌شوند.
• ماسک‌های تنفسی دریچه‌دار نسبت به نمونه‌های بدون دریچه به بازدم سریع‌تر کمک می‌کنند. دریچه همچنین حبس رطوبت درون ماسک را کاهش می‌دهد. اما تفاوت جدی اصلی در خطر انتقال ایجاد می‌شود، زیرا در ماسک دریچه‌دار هنگام بازدم دریچه باز می‌شود.
• متأسفانه ماسک‌های تنفسی دریچه‌دار نمی‌توانند ذرات بازدم استفاده‌کننده را کاملاً تصفیه کنند؛ بنابراین اگر فرد حامل ویروس باشد، ممکن است خطر انتقال او را کاهش ندهند. اگر استفاده‌کننده ناقل یا بیمار باشد، وجود دریچه می‌تواند موجب خروج تنفس / سرفه / عطسه او از ماسک بدون تصفیه کامل شود.

خلاصه

• بیمار باید برای جلوگیری از انتقال به دیگران ماسک جراحی / ساده بزند.
• کارکنان سلامت برای محافظت از خود باید ماسک پزشکی بزنند؛ افراد با خطر تماس بالا ماسک تنفسی مانند N95 و افراد با خطر پایین ماسک جراحی استفاده کنند (خطرهای تماس در زیر توضیح داده شده‌اند). تنفس با ماسک تنفسی دریچه‌دار راحت‌تر است، اما اگر خود فرد بیمار باشد می‌تواند بیماری را به دیگران منتقل کند. استفاده از نوع بدون دریچه تنفس را دشوارتر می‌کند، ولی می‌تواند هم محافظت ایجاد کند و هم خطر انتقال به دیگران را کاهش دهد.
• موضوع مرتبط: آیا ماسک‌ها را می‌توان ضدعفونی و دوباره استفاده کرد؟

وزارت بهداشت جمهوری ترکیه در 26 مارس، ارزیابی کارکنان سلامت دارای تماس با COVID-19 و پیگیری کارکنان سلامت در تماس با COVID-19 دو راهنما با این عنوان‌ها منتشر کرد:

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید

استانداردهای ماسک‌های تنفسی چیست؟

مراکز کنترل بیماری‌های آمریکا (CDC)، N95 استاندارد تنفسی را بخشی از تجهیزات محافظتی توصیه‌شده در راهنماهای COVID-19 و SARS معرفی می‌کند. اروپا نیز «قطعه صورت فیلترکننده» امتیاز (FFP) را از استاندارد EN شماره 149: 2001 گرفته است. در کشور ما نیز همین استاندارد مبنا قرار می‌گیرد.

ویژگی‌های ماسک‌های تنفسی شناخته‌شده به شرح زیر است؛

• FFP2 به میزان %94 از ظرفیت فیلتر را تصفیه می‌کند.
• N95 به میزان %95 از ظرفیت فیلتر را تصفیه می‌کند.
• FFP3 و n99 به میزان %99 از ظرفیت فیلتر را تصفیه می‌کنند.
• N100 به میزان %99.7 از ظرفیت فیلتر را تصفیه می‌کند.

یادداشت: «ظرفیت فیلتر» نشان می‌دهد چه درصدی از ذرات با اندازه 0.3 میکرون یا بزرگ‌تر فیلتر می‌شوند.

ماسک‌های تنفسی چقدر در برابر کروناویروس محافظت می‌کنند؟

با توجه به اینکه اندازه متوسط کروناویروس تقریباً 0.12 میکرومتر (12 نانومتر) است؛ «آیا این فیلترها نمی‌توانند کروناویروس را فیلتر کنند؟» ممکن است این پرسش مطرح شود. میکروارگانیسم‌های کوچک‌تر از 0,3 میکرون با مولکول‌های دیگر هوا، مانند نیتروژن و اکسیژن، برهم‌کنش کرده و به ذرات با حرکت نامنظم تبدیل می‌شوند؛ این ذرات نیز با ماسک‌های تنفسی مانند N95 قابل فیلتر شدن‌اند. بنابراین ظرفیت فیلتر برای ذرات 0.3 میکرونی در برابر کروناویروس‌های متصل به آئروسل در هوا محافظت‌کننده تلقی می‌شود.

یادداشت: "آئروسل»؛ به ذرات جامد یا مایعی گفته می‌شود که می‌توانند در هوا معلق بمانند. اندازه قطر آن‌ها می‌تواند از 0.003 میکرومتر تا 100 میکرومتر باشد.

*

 - تمام مطالب ما درباره کروناویروس

*

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید