آیا میدانستید سلولهای سرطانی میتوانند یکدیگر را بخورند؟ آیا میتوان از این پدیده در درمان استفاده کرد؟

در دهه 1970، پژوهشگران هنگام بررسی سلولهای سرطانی انسان زیر میکروسکوپ دیدند بعضی سلولها یکدیگر را میخورند. این وضعیت کانابالیسم یا همنوعخواری سلولی نام گرفت. علتها و سازوکار زیستی آن تا همین اواخر شناخته نشده بود و ارتباطش با سرطان نیز کاملاً روشن نبود. مطالعه تازه منتشرشده نشان میدهد تقسیم سلولیِ میتوز این وضعیت را تحریک میکند.
کانابالیسم یا همنوعخواری سلولی چیست؟
انتوزیس نام دیگر این رفتار است که در سلولهای سرطانی با ویژگی اپیتلیالی دیده میشود. در این حالت، سلولهایی که بهنوعی توسط سلول دیگر بلعیده میشوند، تجزیه و هضم میشوند.
بافت اپیتلیال بافتی تخصصیافته از سلولهای پوششیِ بسیار نزدیک به هم است که سطوح داخلی و خارجی بدن را میپوشانند. بیشتر سرطانهای اندامها از این سلولهای اپیتلیالی آغاز میشوند.
همنوعخواری سلولی در سلولهای سرطانی از نوع اپیتلیالی بهوفور دیده میشود.
رابطه همنوعخواری سلولی، cellular cannibalism، با سرطان بسیار پیچیده است. سلولهای سرطانی با خوردن سلولهای دیگر برای خود غذا تأمین میکنند و به تکثیر ادامه میدهند. این پدیده همچنین بقای سلول سرطانی را در ریزمحیط تومور ممکن میکند. در سلول سرطانی، بیثباتی ساختار ژنتیکی افزایش مییابد.
با توجه به این اطلاعات، مشاهده شده انتوزیس درجه، یا مرحله، تومور را افزایش میدهد و بیمارانی که ساختار سلول درون سلول در آنها ایجاد میشود، پیشآگهی و سیر بیماری نامطلوبی دارند.
انتوزیس همچنین تکامل سلول سرطانی را تقویت میکند. در میان سلولهای سرطانی، آنهایی که بهتر با محیط سازگارند، سلولهای دیگر را میخورند و حذف میکنند.
تصور میشود انتوزیس اثر محافظتی در برابر سرطان نیز دارد. در این حالت، سلولهای آسیبدیده میتوانند حذف شوند. سازوکار زمینهای هیچیک از این دو وضعیت بهطور کامل روشن نشده است.
در مطالعه تازهای درباره این موضوع، از سلولهای اپیتلیالی انسان استفاده شد. هدف پژوهش شناسایی پروتئینهای ایجادکننده همنوعخواری سلولی با استفاده از میکروسکوپهای تصویربرداری شتابیافته بود.
بر اساس نتایج پژوهش؛
- مشاهده شد اگر سلولهای اپیتلیالی نتوانند به محیطی متصل شوند، سلولهای دیگر آنها را حذف میکنند.
- شاید یکی از جالبترین نتایج مطالعه، مشاهده این بود که تقسیم سلولی میتوز، همنوعخواری سلولی را تحریک میکند.
این مطالعه از نظر سرطان چه معنایی دارد؟
- 80 درصد سرطانهای انسان ویژگی اپیتلیالی دارند. این مطالعه برای درک علت همنوعخواری سلولی که اغلب در سلولهای سرطانی اپیتلیالی دیده میشود، مهم است.
- مشخص شد سلولهایی که سریع تکثیر میشوند، توسط سلولهای دیگر خورده میشوند. به بیان دیگر، تکثیر کنترلنشده، همنوعخواری سلولی را تحریک میکند. این وضعیت ممکن است به توسعه راهبردهای درمانی جدید کمک کند.
- مشاهده میشود وقتی اتصال سلولها به دیگر سلولها و محیط از بین میرود، بهراحتی توسط سلولهای دیگر حذف میشوند. این وضعیت میتواند اثر ضدسرطانی داروهایی را توضیح دهد که ساختارهای پروتئینیِ عامل اتصال سلول سرطانی به دیگر سلولها را هدف میگیرند.
باید تأکید کرد انتوزیس هم نقش حمایتکننده سرطان و هم نقش محافظتکننده در برابر آن دارد. برای روشن شدن علتهای زمینهای این وضعیت، مطالعات دقیقتر لازم است.
منابع
Mitosis can drive cell cannibalism through entosis.
eLife, 2017
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.