Tıbbi Onkolog Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Memorial Antalya Hastaneler Grubu Onkoloji Merkezi Başkanı "Kanser alanındaki en büyük eksiklik, halka yönelik sade ve anlaşılabilir bilgiye ulaşılamamasıdır. Web sitemiz ile bu eksikliği giderdiğimizi düşünüyorum."

Anasayfa - Kanser Haberleri - Temel onkoloji - Onkoloji sözlüğü - Kanser hücrelerinin birbirini yiyebildiğini biliyor muydunuz? Peki bu tedavide kullanılabilir mi?
Kanser hücrelerinin birbirini yiyebildiğini biliyor muydunuz? Peki bu tedavide kullanılabilir mi?

Kanser hücrelerinin birbirini yiyebildiğini biliyor muydunuz? Peki bu tedavide kullanılabilir mi?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
18.07.2017

1970’li yıllarda araştırmacılar, mikroskop altında insan kanser hücrelerini incelediklerinde birbirini yiyen hücrelerin olduğunu gördüler. Bu duruma hücre kanibalizmi (yamyamlık) dendi. Kanser hücrelerinin birbirini yemesinin altında yatan sebepler ve biyolojik mekanizması ise yakın zamana kadar bilinmiyordu. Bunun yanısıra kanserle olan ilişkisi de tam olarak aydınlatılamamıştı. Yayımlanan son çalışma, mitoz dediğimiz hücre bölünmesinin bu durumu tetiklediğini gösteriyor.

Hücre kanibalizmi – hücresel yamyamlık nedir?

Entosis olarak da bilinen bu davranış epitel karaktere sahip kanser hücrelerinde gözlemlenmektedir. Bu durumda, diğer hücre tarafından adeta “yutulan” hücreler parçalanarak sindirilir.

Epitel doku, vücudun iç ve dış yüzeyini örten, araları çok sıkı olan epitel (döşeyici) hücrelerden oluşmuş, özelleşmiş bir dokudur. Organ kanserlerinin çoğu bu epitel hücrelerden başlar.

Hücre kanibalizmi, epitelyal tipte kanser hücrelerinde sıklıkla görülmektedir

Hücresel yamyamlık (cellular cannibalism) ve kanser ilişkisi oldukça komplekstir. Kanser hücreleri, diğer hücreleri yiyerek kendine besin sağlar ve böylelikle çoğalmaya devam eder. Bu, aynı zamanda kanser hücresinin tümör mikroçevresinde yaşamını sürdürmesini sağlar. Kanser hücresinin genetik yapısındaki kararsızlık (instabilite) artar.

Tüm bu bilgilerin ışığında, entosisin tümör grade (evresini) artırdığı görülmüş ve hücre içinde hücre yapısı oluşan hastaların kötü bir prognoza (hastalık gidişatına) sahip olduğu gözlemlenmiştir.

Entosis aynı zamanda kanser hücresinin evrimini desteklemektir. Kanser hücreleri arasında ortama en iyi uyum sağlayan hücreler diğer hücreleri yiyerek ortadan kaldırır.

Entosisin kanserden koruyucu bir etkisinin olduğu da düşünülmektedir. Bu durumda hasar almış hücreler ortadan kaldırılabilmektedir. İki durum içinde altında yatan mekanizma tam olarak aydınlatılamamıştır.

Bu konuda yeni yayımlanan bir çalışmada, insan epitel hücreleri kullanılmıştır. Araştırmanın amacı hücresel yamyamlığa neden olan proteinleri hızlandırılmış çekim yapan mikroskoplar kullanılarak tespit etmektir. Araştırma sonuçlarına göre;

- Epitel hücrelerinin bir ortama bağlanamamaları durumunda, başka hücreler tarafından ortadan kaldırıldığı gözlenmiştir.

- Belki de araştırmanın en ilgi çeken sonuçların biride hücre bölünmesi mitozun hücre kanibalizmasını tetiklediğinin gözlemlenmesidir.

Peki bu çalışma kanser açısından neyi ifade ediyor?

- İnsan kanserlerinin yüzde 80’i epitel karakterlidir. Epitelyal kanser hücrelerinde sıklıkla gözlenen hücresel kanibalizmin sebebini anlamaya yönelik önemli bir çalışmadır.

- Hızlı çoğalan hücrelerin, diğer hücreler tarafından yenildiği tespit edilmiştir. Bir başka deyişle, kontrolsüz çoğalma hücre kanibalizmini tetiklemektedir. Bu durum yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesini sağlayabilir.

- Hücrelerin diğer hücrelere ve çevreye bağlantısı kaybolduğunda, kolaylıkla diğer hücreler tarafından ortadan kaldırıldığı görülmektedir. Bu durum kanser hücresinin diğer hücrelere tutunmasını sağlayan protein yapılarını hedef alan ilaçların, anti kanser etkisini açıklayabilir.

Önemle vurgulamak gerekir ki, entosis hem kanseri destekleyici hem de kansere karşı koruyucu bir role sahiptir. Daha detaylı çalışmalar ile bu durumun altında yatan sebeplerin aydınlatılması gerekmektedir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Beğenmedim
Gönder
Kaynak:

Joanne Durgan, Yun-Yu Tseng, Jens C Hamann et al.
Mitosis can drive cell cannibalism through entosis.
eLife, 2017
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Kanser Haberleri
Ökse otu ekstresi – Mistletoe kansere tedavisinde yeri var mıdır?
Ökse otu ekstresi – Mistletoe kansere tedavisinde yeri var mıdır?
Akciğer kanserinde erken tanı mümkün mü? Tarama kılavuzu 2017
Akciğer kanserinde erken tanı mümkün mü? Tarama kılavuzu 2017
Oksijen terapisi nedir? Kanserde tedavi yöntemi olarak kullanılabilir mi?
Oksijen terapisi nedir? Kanserde tedavi yöntemi olarak kullanılabilir mi?
Kalsiyum hakkında merak edilen sorular – Kanserle ilişkilendirilmesi
Kalsiyum hakkında merak edilen sorular – Kanserle ilişkilendirilmesi