آزمایش ادرار در 4000 پیش از میلاد – نخستین گام پزشکی آزمایشگاهی

رادنی دنجرفیلد، کمدین، زمانی گفت: «خیلی الکل مصرف میکنم. آخرین باری که نمونه ادرار دادم، داخلش زیتون بود.» در واقع، آزمایش ادرار یا بررسی ادرار برای تشخیص پزشکی، گذشتهای هم عجیب و هم جدی دارد.
پزشکان سومری از حدود 4000 پیش از میلاد، تحلیلهای ادرار را روی لوحهای گلی ثبت میکردند. متون پزشکی سانسکریت متعلق به حدود 100 پیش از میلاد، دستکم 20 نوع ادرار متفاوت را توصیف میکنند. در هند باستان، پزشکان میدانستند افرادی که به بیماریای مبتلا هستند که امروز دیابت مینامیم، ادراری با طعم شیرین تولید میکنند که مورچهها را جذب میکند.
پیش از پزشکی مدرن، بررسی ظاهری ادرار «اوروسکوپی» نام داشت. پزشکان قرون وسطی، پیش از پیشبینی سرانجام بیماری، ماتولا (ظرفی شیشهای شبیه مثانه) را مقابل چشم بیمار نگه میداشتند و میچرخاندند و بدین ترتیب اوروسکوپی را تقریباً به هنری جادویی تبدیل کردند. برخی پزشکان بدون دیدن بیمار شروع به تشخیص میکردند. در دوران رنسانس، از اوروسکوپی حتی برای فالگیری و پیشبینی آینده استفاده میشد.
امروز میدانیم که وجود تعداد زیاد گلبول سفید در نمونه ادرار میتواند نشانه عفونت مجاری ادراری باشد. هماچوری، یا وجود گلبول قرمز در ادرار، ممکن است نشاندهنده سنگ کلیه، آسیب کلیه یا وجود تومور در دستگاه ادراری باشد (که کلیهها، حالبها، مثانه، پروستات و پیشابراه را دربرمیگیرد). دیابت علت اصلی وجود گلوکز (قند) در ادرار است. آزمایشهای دیگر ادرار میتوانند به تشخیص بیماری کبد یا تیروئید کمک کنند.
فیزیولوژیست جی. ای. آرمسترانگ میگوید: «ادرار، بهعنوان پنجرهای که پزشکان تصور میکردند از آن میتوانند عملکرد درونی بدن را ببینند، به آغاز پزشکی آزمایشگاهی انجامید. با افزایش نقش پزشکان، در اهمیت تشخیص از طریق ادرار اغراق شد و در قرن هفدهم استفاده از اوروسکوپی بسیار فراتر از منطق رفت.»
توضیح تصویر مقاله: در اثر نقاش هلندی، خریت داو (1613-1675)، پزشکی در حال نگاه کردن به شیشه ادرار به تصویر کشیده شده است (1653).
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.