فقط با کاهش وزن میتوانید خطر سرطان رحم را کم کنید! چگونه؟

سرطان رحم (آندومتر = uterus = محل پرورش جنین) شایعترین سرطان اندامهای تولیدمثلی زنان در آمریکا است. هرچند فراوانی سرطان رحم با افزایش سن بیشتر میشود، این بیماری اغلب در دوره پس از یائسگی دیده میشود. میانگین سن زنانی که سرطان رحم در آنان تشخیص داده میشود 60 سال است و سرطان رحم در زنان زیر 45 سال نادر است.
چاقی (فربهی)، برای سرطان رحم از جمله مهمترین عوامل خطر به شمار میرود. افزایش وزن و بهویژه چاق شدن وضعیتی است که خطر سرطان رحم را افزایش میدهد. معلوم بود که کاهش وزن برای کم کردن این خطر در افراد چاق مهم است؛ با این حال، اطلاعات درباره معنای آن بهویژه برای زنان چاق پس از یائسگی، یعنی دورهای که سرطان رحم بیشترین شیوع را دارد، محدود بود. بهتازگی تحولی درباره این موضوع بسیار مهم برای زنان رخ داد: در مجله JCO (Journal od Clinical Oncology) نتایج چشمگیر مطالعه مشاهدهای ابتکار سلامت زنان (WHI) اعلام شد.
چاقی و اضافهوزن چگونه باعث سرطان میشوند؟
پیش از توضیح نتایج مطالعه، اگر مایل باشید عوامل مؤثر بر سرطان رحم را مرور کنیم: مهمترین سازوکار اثرگذاری بر سرطان رحم، چاقی و ترشح هورمون استروژن است که چاقی آن را تحریک میکند. استروژن در زنان پیش از یائسگی عمدتاً در چرخهای کنترلشده از تخمدانها ترشح میشود. اما پس از یائسگی، بهجای تخمدان، بافتهای خارج از تخمدان به مرکز اصلی ترشح استروژن تبدیل میشوند و مهمترین منبع آن بافت چربی انباشتهشده در بدن است. چاقی، یعنی افزایش بافت چربی بدن، ساخت استروژن را بیشتر میکند و در نتیجه مقدار استروژن آزاد (فعال) افزایش مییابد. از دیگر سازوکارهای افزایش خطر سرطان بر اثر چاقی، تأثیر انسولین و IGF(عامل رشد شبهانسولینی) است که همراه با چاقی موجب رشد کنترلنشده و ضخیم شدن رحم میشوند. همچنین بافت چربی افزایشیافته موادی مانند آدیپوکین ترشح میکند که در فرایند طولانیمدت التهابنقش دارند؛ این التهاب نیز با کمک به استرس سلولی و آسیب ژنتیکی، سرطان را تحریک میکند.
از دیگر علل سرطان رحم میتوان به سن بالا، سیگار کشیدن، دیابت، شروع قاعدگی در سن پایین، یائسگی در سن بالا، هرگز زایمان نکردن، مصرف داروهای هورمونی مانند استروژن و تاموکسیفن پس از یائسگی، سابقه سرطان پستان و تخمدان، سابقه خانوادگی سرطان رحم و روده بزرگ، و سابقه پرتودرمانی در ناحیه لگن اشاره کرد.
مطالعه
در مطالعه مشاهدهای اعلامشده در مجله JCO، تعداد 161.808 زن در دوره یائسگی و در سنین 50 تا 79 سال، به مدت 5 سال در 40 مرکز مختلف پیگیری شدند. تعداد 93.676 زن واجد معیارهای مطالعه بیش از 3 سال پیگیری شدند و وزن بدن آنان بهطور منظم اندازهگیری شد؛ شاخص توده بدنی آنها در آغاز و سال 3. محاسبه شد. در این دوره، تغییرات وزن به 2 شیوه و در 3 دسته طبقهبندی شدند: بر اساس درصد تغییر وزن بدن شامل افزایش (تغییر ≥5 %)، کاهش (تغییر ≥5 %) و ثبات (تغییر ±5 %)؛ یا بر اساس تغییر واقعی وزن بدن شامل افزایش (≥ 4.5kg)، کاهش (≥ 4.5 kg) و ثبات (± 4.5 kg). در کنار پیگیری تغییر وزن، ارادی (عمدی) یا ناخواسته بودن آن نیز بررسی شد.
دادهها بر اساس سن بیماران و خطرهای چندمتغیره آنان تعدیل شدند. این متغیرها شامل نژاد/قومیت، سطح تحصیلات، مصرف سالانه سیگار، فعالیت بدنی، سابقه مصرف داروهای هورمونی، سن نخستین قاعدگی، سن نخستین زایمان، سابقه خانوادگی سرطان رحم و اندازهگیری پیوسته شاخص توده بدنی بودند؛ هر بیمار بر اساس متغیرهای همراه خود طبقهبندی و اطلاعاتش ثبت شد. این زنان که دادههایشان به مدت 3 سال بهطور منظم ثبت شده بود، بهطور میانگین 11.4 سال پیگیری شدند و 566 زن به سرطان رحم مبتلا شدند. در مطالعه فقط زنان پس از یائسگی و تغییرات وزن آنان در طول 3 سال ثبت شدند و تغییرات وزن پس از آن وارد مطالعه نشدند.
نتیجه
- مهمترین نتیجه مطالعه، شناسایی رابطهای قوی میان کاهش وزن ارادی و سرطان رحم بود. علاوه بر این، 2 نتیجه چشمگیر دیگر نیز اعلام شد.
- نخست اینکه در افراد چاقی که بهطور ارادی وزن کم کردند و به وزن ایدهآل رسیدند، خطر سرطان رحم در مقایسه با افراد چاقی که نتوانستند وزن کم کنند (وزنشان ثابت ماند) 52 % و در مجموع در مقایسه با افراد چاق تا 74% کمتر شد.
- دومین نتیجه مهم این بود که خطر سرطان رحم در زنان چاقی که پس از کاهش وزن ارادی در پایان 3 سال به شاخص توده بدنی ایدهآل رسیدند، در مقایسه با دیگر زنان دارای وزن طبیعی که وزن ایدهآل خود را حفظ کرده بودند، یکسان یافت شد.
تاکنون مطالعات بسیاری درباره رابطه وزن و سرطان رحم انجام شدهاند. تفاوت این مطالعه با مطالعات دیگر آن است که نشان میدهد حتی در سنین بالاتر که سرطان رحم شایعتر است و با وجود اضافهوزن، ممکن است کاهش وزن ارادی بتواند فراوانی این سرطان شایع زنان را کم کند. این یافتهها برای زنان چاق بالای 50 سال الهامبخش بود تا هرچه زودتر وزن کم کنند و به وزن ایدهآل خود بازگردند. با این حال نباید فراموش کرد که بهترین حالت، حفظ همیشگی وزن سالم با تغذیه مناسب، ورزش و عادتهای زندگی سالم است.
منابع
Intentional Weight Loss and Endometrial Cancer Risk.
J Clin Oncol. 2017
2. Onstad MA, Schmandt RE, Lu KH.
Addressing the role of obesity in endometrial cancer risk, prevention, and treatment.
J Clin Oncol. 2016
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.